Ashta vargam kashayam - अष्टवर्गम् कषायं

Ashta vargam kashayam - अष्टवर्गम् कषायं

" बलासहचरैरण्डशुण्ठीरास्नासुरद्रुमैः। 

स सिन्धुवार लशुनैरष्टवर्गोऽनिलापहः " ।

( सहस्रयोगम् )

Ingredients: -

1 .Bala :കുറുന്തോട്ടി വേര്

2 .Sahachara :കരിങ്കുറിഞ്ഞി വേര്

3. Eranda :ആവണക്കിൻ വേര്

4. Shundi : ചുക്ക്

5. Rasna : ചിറ്റരത്ത 

6. Suradruma : ദേവതാരം 

7. Sindhuvaram : കരിനൊച്ചി വേര്

8. Lashunam : വെള്ളുള്ളി

 Take equal quantity and make kashayam .

തുല്യ അളവിൽ എടുത്ത് കഷായം ഉണ്ടാക്കുക.

Ashtavargam Kashayam is an ayurvedic medicine used for rheumatic diseases. 

Its anti-inflammatory and analgesic actions reduce joint pain, inflammation, swelling, and stiffness.

 It is beneficial for rheumatoid arthritis, osteoarthritis, frozen shoulder and ankylosing spondylitis.

Indications: 

Paralysis of different etiology, ischemic disorders and symptoms like numbness and lack of sensation - improves circulation

Palakya - ചെഞ്ചീര

Palakya - ചെഞ്ചീര

"गुर्वी सरा तु पालक्या

मदघ्नी चाप्युपोदका

पालक्यावत्स्मृतश्चञ्चुः 

स तु सङ्ग्रहणात्मकः"

  पालक्या गुरु सरा च । उपोदका मदनाशिनी। अपिशब्दात् गुर्वी सरा च। चञ्चुः पालक्यासदृशो गुणैः स्मृतः। स पुनश्चञ्चुः सङ्ग्रहणात्मक: ।

Palakya is गुरु and सरा । 

Upodaka is qualitatively similar to palakya and additionally Pacifies मद ।

Chanju also resembles palakya in Properties whereas it is ग्राहि।

"ഗുർവീ സരാ തു പാലക്യാ

 മദഘ്നീ ചാപ്യുപോദകാ

 പാലക്യാവത് സ്മൃതശ്ചഞ്ചു:

 സ തു സംഗ്രഹണാത്മക: "

പാലക്യാ (ചെഞ്ചീര )ഗുരുവും സരവുമാണ് . 

വശളച്ചീര ചെഞ്ചീരയുടെ ഗുണത്തോട് കൂടിയാണ് . മദത്തെ ശമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും .

നീർച്ചീര ചെഞ്ചീരയോട് സമമാണെങ്കിലും മലബന്ധത്തെ ഉണ്ടാക്കുന്നതാണ് .

पालक्य ; पालङ्क्या :-

Beta vulgaris ; Beet . ചെഞ്ചീര.

उपोदका : Basella rubra . വശളച്ചീര ; വള്ളിച്ചീര.

चञ्चु : चीरपत्रिका। നീർച്ചീര .

फाण्ट विधि - ഫാണ്ട വിധി

फाण्ट विधि - ഫാണ്ട വിധി

"क्षुण्णे द्रव्यपले सम्यक् जलमुष्णं विनिक्षिपेत। 

मृत्पात्रे कुडवोन्मानं ततस्तु स्रावयेत् पटात् ।

तस्य चूर्णद्रव: फाण्ट:"

 ( शा.म.)

prepared by immersing the pounded drugs in clean hot water, with 1:4 ratio in a clay pot and is kept for some time. When it cools down, it (liquid) is strained or filtered and this medicated liquid is known as phanta or churna drava .

ഫാണ്ട വിധി

"ക്ഷുണ്ണേ ദ്രവ്യപലേ സമ്യക്

ജലമുഷ്ണം വിനിക്ഷിപേത് ।

മൃത്പത്രേ കുഡവോന്മാനം

തതസ്തു സ്രവയേത് പടാത്

തസ്യ ചൂർണദ്രവ: ഫാണ്ട:"

ഒരു പലം ദ്രവ്യം ചെറുതായരിഞ്ഞ് ഇടിച്ച് പൊടിച്ച് ഒരു മൺപാത്രത്തിലാക്കി അതിൽ നാഴി തിളച്ച വെള്ളമൊഴിച്ച് അടച്ചു വെച്ചിരുന്ന് അല്പസമയം കഴിഞ്ഞ് കഷായദ്രവം തുണിയിൽ അരിച്ചെടുക്കുക . ഇതിനെ ചൂർണ്ണ ദ്രവമെന്നും ഫാണ്ടമെന്നും പറയുന്നു.

शीतकषाय विधी (हिमक्वाथ विधिः) ശീതകഷായ വിധി (ഹിമകഷായ വിധി)

शीतकषाय विधी (हिमक्वाथ विधिः) ശീതകഷായ വിധി (ഹിമകഷായ വിധി)

" क्षुण्णं द्रव्यपलं सम्यक् षड्भिर्नीरपलैः प्लुतम् । 

निशोषितं हिमः स स्यात्तथा शीतकषायकः ॥"

( शा. सं. )

It is prepared by soaking powdered drugs in fresh, clean water with 1:6 ratio for whole night. Next day, the mixture is macerated and filtered through cotton cloth. It is known as hima kashaya or sheeta kashaya . 

ശീതകഷായ വിധി (ഹിമകഷായ വിധി)

"ക്ഷുണ്ണം ദ്രവ്യപലം സമ്യക് 

ഷഡ്ഭിർനീരപലൈ: പ്ലുതം 

 നിശോഷിതം ഹിമ: സ സ്യാത് തഥാ ശീതകഷായക: "

 ( ശാ. സം. )

ഒരു പലം കഴുകി വൃത്തിയാക്കിയ ഔഷധ ദ്രവ്യം ചെറുതായരിഞ്ഞ് ഇടിച്ച് പൊടിച്ച് ആറ് പലം വെള്ളത്തിൽ ഒരു രാത്രി മുഴുവൻ ഇട്ട് വെച്ച് പിറ്റേന്ന് അരിച്ചെടുക്കുന്ന കഷായത്തെ ഹിമ കഷായമെന്നും ശീത കഷായമെന്നും പറയുന്നു .

तण्डुलीय: - ചീര

तण्डुलीय: - ചീര

"तण्डुलीयो हिमो रूक्षः स्वादुपाकरसो लघुः।

मदपित्तविषास्रघ्नः"

तण्डुलीय: , शीतवीर्य: रूक्षः स्वादुपाकरस: लघु , मदपित्तविषास्रघ्नः च ।

"തണ്ഡുലീയോ ഹിമോ രൂക്ഷ: 

സ്വാദുപാകരസോ ലഘു:

 മദപിത്തവിഷാസ്രഘ്ന:"

ചീര ശീതവും രൂക്ഷവുമാണ് . രസത്തിലും പാകത്തിലും മധുരമാണ് . ലഘുവാണ് . 

മദം പിത്തം വിഷം രക്തദൂഷ്യം ഇവയെ ശമിപ്പിക്കുന്നു.

तण्डुलीय: A kind of Amaranth.

क्वाथ विधि - Kwatha

क्वाथ विधि - Kwatha

 “पानीयं षोडशगुणं क्षुण्णे द्रव्यपले क्षिपेत् ।

  मृत्पात्रे क्वाथयेद्ग्राह्यमष्टमांशावशेषितम् ॥

  तज्जलं पाययेद्धीमान् कोष्णं मृद्वग्निसाधितम् । 

  शृतः क्वाथः कषायश्च निर्यूहः स निगद्यते”

( शा सं )

Kwatha is prepared by boiling one part of oushadha dravya added with sixteen parts of water in a clay pot on mild fire till it reduces to one eighth . It should be used light hot.

Kwadha is also known as shrutha , kashaya and niryooha .

*ക്വാഥ വിധി*

 “പാനീയം ഷോഡശഗുണം 

ക്ഷുണ്ണേ ദ്രവ്യപലേ ക്ഷിപേത് 

മൃത്പാത്രേ ക്വാഥയേദ്

ഗ്രാഹ്യമഷ്ടമാംശാവശേഷിതം 

തജ്ജലം പായയേദ്ധീമാൻ 

കോഷ്ണം മൃദ്വഗ്നിസാധിതം 

ശൃത: ക്വാഥ: കഷായശ്ച

നിര്യൂഹ: സ നിഗദ്യതേ”

( ശാ സം )

കഴുകിച്ചതച്ച ഒരു പലം ഔഷധദ്രവ്യത്തിൽ പതിനാറ് ഇരട്ടി വെള്ളം ചേർത്ത് ഒരു മൺപാത്രത്തിൽ അടുപ്പിൽ വെച്ച് ചെറുതീയിൽ വേവിച്ച് എട്ടിലൊന്നാക്കി കുറുക്കിയെടുത്ത് പിഴിഞ്ഞരിച്ച് എടുക്കുന്നതാണ് ക്വാഥം . ഇത് ചെറു ചൂടോടു കൂടിയാണ് സേവിക്കേണ്ടത്.

 ശൃതം , കഷായം , ശീതം , നിര്യൂഹം എന്നും ക്വാഥത്തിന് പേരുണ്ട് .

कल्क: - KALKA കൽക്കം

कल्क: - KALKA കൽക്കം

“द्रव्यमार्द्रं शिलापिष्टं शुष्कं वा सजलं भवेत् । प्रक्षेपावापकल्क: "

( शा सं )

Method of preperation of KALKA :- 

The fresh herb is pounded with the help of mortar and pestle till it becomes soft mass. If the herb part is dry like dried bark, then make it powderd form and soak in water for a few hours till it becomes soft. It is then made into a fine paste with the help of mortar. 

Kalka also known as prakshepa and avapa .

കൽക്കം

"ദ്രവ്യമാർദ്രം ശിലാപിഷ്ടം ശുഷ്കം

വാ സജലം ഭവേത് ।

 പ്രക്ഷേപാവാപ കല്ക്ക:"

( ശാ സം )

പച്ചയായ ഔഷധ ദ്രവ്യം വൃത്തിയായി കഴുകിയെടുത്ത് അരകല്ലിൽ നന്നായി അരച്ചെടുക്കുന്നതാണ് കൽക്കം . ദ്രവ്യം ഉണങ്ങിയതാണെങ്കിൽ അതു നുറുക്കി പൊടിച്ചെടുത്ത് വെള്ളത്തിൽ കുതിർത്ത് വെച്ച് മൃദുവായി അരച്ചെടുക്കുന്നതും കൽക്കമാണ് .

കല്ക്കം പ്രക്ഷേപം എന്നും അവാപം എന്നും 

അറിയപ്പെടുന്നു .

Cynoglossum zeylanicum - കയ്യൂരം

Cynoglossum zeylanicum - കയ്യൂരം

Boraginaceae

Malayalam: Kayooram കയ്യൂരം

മുടിച്ചിലൂരം mudichilooram , Vattachedy

Ceylon forget-me-not, Ceylon hound's tongue 

Hindi: अन्धाहुली andhahuli 

Kannada: Amrada soppu  

Tulu: amrada thappu

Tamil: picin ottarai 

Telugu: kada anthrinta 

Common in high altitude hills like Munnar.

Request experts to contribute regarding uses of Cyanoglossum. Iam only providing available literature which needs to be verified.

Traditional uses

used by 

tribals and vaids for variety of ailments and for veterinary uses. Some plants of this genus are scientifically validated for antioxidant, antihyperlipidaemic, 

antidiabetic, antifertility, antitumor, anti-inflammatory, diuretic, analgesic and hepatoprotective activity.

Roots and leaves peel as antiseptic healing agent for cuts and wounds; 

powder in ringworm.

Dilute leaf juice is applied in corneal conjunctivitis,

Also used in fractured bone. 

Dissolve uterine tumors, 

and draws out lymph fluids. 

Root paste is applied in 

boils and to heal wounds as antiseptic.

The pasted flowers are applied around boils. 

It helps to draw out pus and quickens the healing process.

Leaf juice as eye drops to treat.

Conjunctivitis. Sores, swellings, cough and fractured bone. 

It dissolves uterus tumours and draws out lymph fluids.

Whole plant poultice-heal cuts and wounds.

Whole plant decoction or leaf paste -Vomiting, Dyspepsia, digestive disorder

Roots-jaundice.

Juice, leaf paste-Earache, Ulcer

Used in Siddha –eye infections, stomachache, ring worm, Scabies

Information Courtesy

( Cynoglossum L.: A review on phytochemistry and 

chemotherapeutic potential

Kalpana Joshi)

Phytochemistry

The plants contains mainly pyrrolizidine alkaloids of many types.

The leaves contain allantoin, a highly effective agent that speeds up the healing. process in the body

पुटपाक स्वरस: - പുടപാക സ്വരസം

पुटपाक स्वरस: - പുടപാക സ്വരസം

पुटपाकस्य कल्कस्य स्वरसो गृह्यते यतः।

अतस्तु पुटपाकानां युक्तिरत्रोच्यते मया ॥

पुटपाकस्य पाकोऽयं लेपस्याङारवर्णता ।

लेपं च द्वयंगुलं स्थूलं कुर्यादंगुषष्ठमात्रकम् ॥

काश्मरी वटजम्ब्वादि पत्रैरर्वेष्टनमुत्तमम् ।

( शा सं )

Puṭapakasvarasa:—

It is a kind of procedure, where juice of fresh green herb will be obtained by the process of Puṭapaka. Bundle the Kalka of green plant material in leaves of काश्मरी , वट ,जम्बु etc. and cover with clay in layers of about 2 angulam thickness. Dry and place amidst fire till becomes reddish. Open the bundle and strain the juice from Kalka through a clean cloth.

പുടപാക സ്വരസം

"പുടപാകസ്യ കൽക്കസ്യ 

സ്വരസോ ഗൃഹ്യതേ യത: ।

അതസ്തു പുടപാകാനാം

യുക്തിരത്രോച്യതേ മയാ ॥

പുടപാകസ്യ പാകോऽയം ലേപസ്യാംഗാരവർണതാ ।

ലേപം ച ദ്വയംഗുലം സ്ഥൂലം

കുര്യാദംഗുഷ്ഠമാത്രകം ॥

കാശ്മരീ വടജംബ്വാദി പത്രൈർവേഷ്ടനമുത്തമം ।"

 ( ശാ സം )

ഔഷധദ്രവ്യങ്ങൾ അരച്ച് ഉരുളയാക്കി , കുമ്പിൾ , പേരാൽ , ഞാവൽ മുതലായവയുടെ

ഇല കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ് കെട്ടി മീതെ രണ്ടംഗുലം കനത്തിൽ മണ്ണ് അരച്ച് തേച്ച് തീക്കനലിൽ ചുട്ട് , പുറത്ത് തേച്ച മണ്ണ് കനലിന്റെ നിറമാകുമ്പോൾ വാങ്ങി തണുത്തതിന് ശേഷം മണ്ണ് പൊട്ടിച്ച് കളഞ്ഞ് വൃത്തിയുള്ള വസ്ത്രത്തിൽ പിഴിഞ്ഞെടുക്കുന്നതാണ് പുടപാക സ്വരസം .

वार्ताकं - Brinjal

वार्ताकं - Brinjal

"वार्ताकं कटु तिक्तोष्णं मधुरं कफवातजित्।

सक्षारमग्निजननं हृद्यं रुच्यमपित्तलम्॥"

वार्ताकं रसे कटु तिक्तमुष्णवीर्यं मधुरं वातश्लेष्मघ्नम्। सह क्षारेण वर्तते सक्षारं,-किञ्चित्क्षारत्वयुक्तम्। अग्निजननम्। हृद्यं-हृदयाय हितम्। रुच्यं-रुचिकृत्। अपित्तलं-नञीषदर्थे, किञ्चित्पित्तकरमित्यर्थः।

 Brinjal is कटु , तिक्त , उष्ण and मधुरं , Pacifies

 कफ and वात , and has slight क्षारगुण । 

 It is अग्निजननम् , हृद्यं , रुच्यं and अपित्तलं ।

വാർത്താകം

"വാർത്താകം കടു തിക്തോഷ്ണം

 മധുരം കഫവാതജിത്.

സക്ഷാരമഗ്നിജനനം 

ഹൃദ്യം രുചിമപിത്തളം॥"

 വഴുതന കടുതിക്തരസമുള്ളതാണ് . ഉഷ്ണമാണ് . മധുരമാണ് . കഫവാതങ്ങളെ

 ശമിപ്പിക്കും . കുറഞ്ഞ ക്ഷാരസ്വഭാവത്തോട് കൂടിയതാണ്. അഗ്നിയെ വർദ്ധിപ്പിക്കും. ഹൃദ്യവും രുചികരവുമാണ്. അല്പം പിത്ത വർദ്ധനവുമാണ്.

മത്സ്യാക്ഷ്യാദി കഷായം

മത്സ്യാക്ഷ്യാദി കഷായം

മീനങ്ങാണി, തൃണപഞ്ചമൂലം, 

നിലപ്പനക്കിഴങ്ങ്‌, ഓരിലത്താമര, ശതാവരിക്കിഴങ്ങ്‌, വാടാകുറുഞ്ഞി, 

ചെറുവഴുതിനവേര്‌, താര്‍താവല്‍വേര്‍ ഇവ സമം, ഇവയ്ക്ക്‌ സമം 

കുല്ലൂര്‍വഞ്ചിയും ഞെരിഞ്ഞിലും കൂട്ടി പാല്‍ക്കഷായമാക്കി പഞ്ചസാര, 

ജീരകപ്പൊടി, ഏലത്തരി, നെയ്യ്‌ ഇവ മേമ്പൊടി ചേര്‍ത്തു സേവിക്കുക; 

മൂത്രകൃഛ്റം, വയറ്റില്‍വേദന, അസ്ഥിസ്രാവം, ശുക്ല്രസ്രാവം എന്നിവ 

ശമിക്കും.

कषाया: - Kashaya

कषाया: - Kashaya

" अथात: स्वरस: कल्क: क्वाधश्च हिम फाण्टकौ

ज्ञेया: कषाया: पञ्चैते लघव: स्युर्योथोत्तरं "

There are five types of Kashaya Kalpanas . 

1. Svarasa: स्वरसः (Fresh Juice)

2. Kalka: कल्क: (Fine Paste)

3. Kwatha: क्वाध: (Decoction)

4. Hima : हिम (Cold Infusion)

5. Phanta : फाण्ट ( Infusion)

They are enumerated in descending order with respect to their strengths eg: swaras is heavy(गुरु) and faanta is light ( लघु ) comparatively.

*കഷായങ്ങൾ*

" അഥാത: സ്വരസ: കൽക്ക:

 ക്വാഥശ്ച ഹിമ ഫാണ്ടകൌ

 ജ്ഞേയാ: കഷായാ: ലഘവ:

 സ്യുര്യഥോത്തരം "

 

കഷായങ്ങൾ അഞ്ചു വിധത്തിലാണ് .

1 . സ്വരസം( ഔഷധം പറിച്ചെടുത്ത ഉടൻ ചതച്ച് പിഴിഞ്ഞ് നീരെടുക്കുന്നത് )

2 . കല്ക്കം (ഔഷധം അരച്ചെടുക്കുന്നത്)

3 . ക്വാഥം( ഔഷധം പാകം ചെയ്തെടുക്കുന്നത് )

4 . ഹിമം ( ശീത കഷായം )

5 . ഫാണ്ടം ( ഔഷധം പൊടിച്ച് ചൂട് വെള്ളത്തിൽ ഇട്ട് വെച്ചരിച്ചെടുക്കുന്നത് )

യഥാക്രമം ഇവ ഓരോന്നും ലഘുവായിട്ടുള്ളതാണ്.

वृषं - ആടലോടകം

वृषं - ആടലോടകം

"वृषं तु वमिकासघ्नं रक्तपित्तहरं परम्।"

वृषं छर्दिकासौ हन्ति। रक्तपित्तं चात्यर्थं जयति।

Vrusha (Vasa) cures छर्दि , कासं and रक्तपित्तम् ।

"വൃഷം തു വമികാസഘ്നം

രക്തപിത്തഹരം പരം."

ആടലോടകം ഛർദ്ദിയേയും കാസത്തെയും 

രക്തചിത്തത്തെയും ശമിപ്പിക്കുന്നു .

കൈഡര്യാദി കഷായം - कैडर्यादि कषायं

കൈഡര്യാദി കഷായം - कैडर्यादि कषायं

"ചുക്കൊന്നു മൂന്നു കറിവേപ്പു

പടോല പത്ഥ്യേ നന്നാലു

കൊൾക ജഠരേഷു

കഷായയോഗേ 

ഇന്തുപ്പു തിപ്പലികൾ 

മേപ്പടി കൊൾക പക്ഷേ

രാവെങ്കിലുണ്ണുവതിനമ്പൊടു

മുമ്പിൽ വേണ്ടൂ."

( ചികിത്സാ മഞ്ജരി : മഹോദര ചികിത്സ )

1 .ചുക്ക് : 1 കഴഞ്ച്

2 . കറിവേപ്പില : 3 കഴഞ്ച്

3 . പടവലം : 4 കഴഞ്ച്

4 . കടുക്ക : 4 കഴഞ്ച്

ഇവ കഷായം . ഇന്തുപ്പും തിപ്പലിയും മേമ്പൊടി ചേർത്ത് രാത്രിയിൽ ഭക്ഷണത്തിന് മുമ്പ് സേവിക്കുക . ഉദരവ്യാധികളെ ശമിപ്പിക്കും . 

പ്രവാഹിക , അതിസാരം , ഗുല്മം , വയറ് വേദന , അഗ്നിമാന്ദ്യം ഇവയെ ശമിപ്പിക്കുന്നു .

कैडर्यादि कषायं

"चुक्कोन्नु मून्नु करिवेप्पु पटोल पथ्ये 

नन्नालु कोल्क जठरेषु कषाय योगे 

इन्दुप्पू तिप्पालिकल मेप्पटि कोल्क

पक्षे रावेंकीलुण्णुवतिनम्बोटु मुंबिल वेण्टू "।

 ( चिकित्सा मञ्जरि : महोदरः चिकित्सा )

*Kaidaryadi kashayam*

"Chukkonnu moonnu patola padhye

Nannalu kolka jadareshu kashaya yoge 

Induppu tippalikal meppati kolka pakshe

Ravenkilunnuvatinambotu mumbil vendu ."

( Chikitsamanjari : Mahodara chikitsa )

1 .Nagara (Zingiber officinale) : 1 part .

2 .kaidaryam ( Murraya koenigii ) : 3 parts .

3 .Patola (Tricosanthes cucumerina ): 4 parts .

4 .Pathya (Terminalia chebula) 4 parts .

Anupana : induppu and pippali ( Piper longum )

Use kashayam at night before meals.

Kaidaryadi kashayam effectively resolves issues related to the digestive system .

Relieves indigestion, abdominal flatulence and bloating. Improves appetite. Stimulates the secretion of digestive juices. Boosts liver health and hepatic circulation.

Indications :-

Indigestion, gastritis, intestinal disorders and colic, ulcerative colitis, constipation, irritable bowel syndrome etc.

बृहतीद्वयं - ബൃഹതീദ്വയം

बृहतीद्वयं - ബൃഹതീദ്വയം

 

" पित्तलं दीपनं भेदि वातघ्नं बृहतीद्वयम् "।

बृहतीद्वयं,-स्थूलबृहती-महोटिकाख्या, क्षुद्रबृहती-कण्टकारिकाख्या।

तदेतदुभयं पित्तकरं अग्निदीपनं शकृदादीनां भेदनं 

वातघ्नं च।

The two varieties of Bruhati is पित्तलं , दीपनम् ,

शकृदादीनां भेदनं and वातघ्नं ।

ബൃഹതീദ്വയം

"പിത്തളം ദീപനം ഭേദി 

വാതഘ്നം ബൃഹതീദ്വയം"

ചെറുവഴുതിനയും വെൾ വഴുതിനയും പിത്തത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കും . ദീപനമാണ് . മലശോധനയെ ഉണ്ടാക്കും . വാതത്തെ ശമിപ്പിക്കും .

रसोनादि कषायं - രസോനാദി കഷായം

रसोनादि कषायं - രസോനാദി കഷായം

"रसोना कारवी कृष्णा स्थिराभिस्साधितं जलम् ।

पीतमुन्मार्गगं वातमनुलोमयति क्षणात् "॥

( सहस्रयोगम् )

Equal parts of

Rasona : Garlic : Alium cepa .

Karavi : Black cumin seed : Nigella sativa .

Krushna : Long pepper : Pipr longum .

Sthira : Desmodium gangeticum .

Rasonadi Kashayam is used to treatment of Vata diseases like bloating , vomiting , nausea , and respiratory conditions due to Vata imbalance. It cures Kaasa swaasa -Cough and breathing difficulties including asthma and especially productive cough.

 It is effective in hypertension and hidhma .

It helps Vata Dosha to move in its normal direction. This action is called Vata Anulomana.

രസോനാദി കഷായം

" രസോനാ കാരവീ കൃഷ്ണാ 

സ്ഥിരാഭി: സാധിതം ജലം

പീതമുന്മാര്‍ഗ്ഗഗം വാതം

അനുലോമയതിക്ഷണാത്."

വെള്ളുള്ളി

കരിംജീരകം

തിപ്പലി

ഓരിലവേര്

       ഇവ സമം കഷായം .

 

വാതാനുലോമനമാണ് .

സ്വസ്ഥാനത്തു നിന്നും മറ്റു സ്ഥാനങ്ങളിൽ ചെന്ന് കോപിച്ചിരിക്കുന്ന വാതത്തെ 

അനുലോമിപ്പിക്കുന്നു

ഗുല്മ വികാരങ്ങൾ , കാസ ശ്വാസം , ഹിധ്മ ഇവയെ ശമിപ്പിക്കുന്നു 

पटोला - പടോലം

पटोला - പടോലം

"पटोलसप्तलारिष्टशार्ङ्गेष्टावल्गुजाऽमृताः॥

वेत्राग्रबृहतीवासाकुन्तलीतिलपर्णिकाः।

मण्डूकपर्णीकर्कोटकारवेल्लकपर्पटाः॥

नाडीकलायगोजिह्वावार्ताकं वनतिक्तकम्।

करीरं कुलकं नन्दी कुचैला शकुलादनी

कटिल्लं केम्बुकं शीतं सकोशातककर्कशम्।

तिक्तं पाके कटु ग्राहि वातलं कफपित्तजित् " ।

(अ ह्र सू स्था ; अ स्व वि )

पटोलादीनि कर्कशान्त्यानि ,

शीतविर्याणि तिक्तानि पाके कटूनि ग्राहीणि वातलानि कफपित्तघ्नानि च। 

पटोला ।

सप्तला-सातला। 

अरिष्टो-निम्बः। 

शार्ङ्गेष्टा-अङ्गारवल्लिका। 

अवल्गुजो-बाकुची। 

अमृता-गुडूची। 

वेत्रो-वंशसदृशः, तस्याग्रम्। 

वासा-वृषः। 

कुन्तली : सूक्ष्मतिलजातिः। 

तिलपर्णी-बदरकः। 

मण्डुकपर्णीं-मण्डूकी, आदित्यवल्ली। कर्कोटकारवेल्लकेपुनः प्रथिते एव। 

पर्पटः-शीतप्रियाख्यः। 

नाडीकलायं-सकुलाक्षकः सुवर्चलाभेदः। 

गोजिह्वा-गोधूमिका ।

"गोधूमिका तु गोजिह्वा गोजी क्रोष्टुकमूलिका।" वनतिक्तकं-वत्सकः। 

कुलकं-काकतिन्दुकः। 

नन्दी-जयवृक्षश्चशब्दितः। 

कुचैला-पाठा। 

शकुलादनी-कटुका। 

कटिल्लं-दीर्घपत्रा वर्षाभूः। 

कोशातकोघण्टोलिः। 

कर्कशः-कम्पिल्लकः।

"പടോലസപ്തലാരിഷ്ട

ശാർങ്ങ്ഗേഷ്ടാവൽഗുജാऽമൃതാ:

വേത്രാഗ്രബൃഹതീവാശാ

കുന്തളീ തിലപർണികാഃ ।

മണ്ഡൂകപർണീകർക്കോട

കാരവേല്ലകപർപ്പട:

നാളീകളായം ഗോജിഹ്വാ

വാർത്താകം വനതിക്തകം.

കരീരം കുലകം നന്ദീ

കുചൈലാ ശകുലാദനി

കടില്ലം കെംബുകം ശീതം 

സകോശാതകകർക്കശം

തിക്തം പാകെ കടു ഗ്രാഹീ

വാതളം കഫപിത്തജിത് "॥

( അ ഹൃ സൂ സ്ഥാ ; അ സ്വ വി )

പടോലം തുടങ്ങി കർക്കശം വരെയുള്ള ശാകങ്ങൾ ശീതമാണ് . തിക്തമാണ് . വിപാകത്തിൽ കടുവാണ് . ഗ്രാഹിയാണ് . 

വാതത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കും . കഫപിത്തങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കും 

पटोलं

" हृद्यं पटोलं कृमिनुत् स्वादुपाकं रुचिप्रदम् "।

Patolam is हृद्यं , कृमिहरं , स्वादुपाकं and रुचिप्रदं।

പടോലം

" ഹൃദ്യം പടോലം കൃമിനുത് 

സ്വാദു പാകം രുചിപ്രദം".

പടവലം ഹൃദ്യവും കൃമിഹരവും വിപാകത്തിൽ മധുരവും രുചിയെ ഉണ്ടാക്കുന്നതുമാണ് .

Shonitamrutam kashayam - ശോണിതാമൃതം കഷായം

Shonitamrutam kashayam - ശോണിതാമൃതം കഷായം

शोणितामृतं क्वाथम्

"पथ्या गोपाङ्गना निम्बै:

क्वाथः स्यात् शोणितामृतम् 

पिटका कुष्ठ वीसर्प

रक्तदोषहरं परम् "॥

Equal quantity of 

1 . Pathya ( Terminalia chebula )

2 . Gopangana ( Hemidesmus indicus )

3 . Nimba ( Azadirachta indica)

 

Shonitamrutam kashayam is used in the treatment of boils, diabetic carbuncles, scabies, itches and visarpa.

It has coolant effect.

It is a mild laxative, hence good for all pitta disorders.

Balances Pitta dosha.

Indications:-

All types of blood abnormalities caused by foreign matter, including poisoning and viruses. Rakta dhatu violation (blood tissue) Pachaka pitta, nitrous blood, psoriasis, leprosy, eczema, "boiling" blood, cold sores, rashes, blood contamination problems, skin rash, acne, boils, itchy skin rash, itching, nosebleeds, measles.

ശോണിതാമൃതം കഷായം

"പഥ്യാ ഗോപാംഗനാ നിംബൈ:

ക്വാഥ: സ്യാത് ശോണിതാമൃതം 

പിടകാ കുഷ്ഠ വീസർപ്പ

രക്തദോഷഹരം പരം " I

1. കടുക്ക .

2. നറുനീണ്ടിക്കിഴങ്ങ് .

3. വേപ്പ് .

ഇവ സമം കഷായം

പിടക , കുഷ്ഠം , വിസർപ്പം ,രക്തദൂഷ്യം കൊണ്ടുണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾ ഇവയെ ശമിപ്പിക്കുന്നു .

कोकिलाक्षं कषायं - Kokilaksham kashayam

कोकिलाक्षं कषायं - Kokilaksham kashayam

कोकिलाक्षकनिर्यूहः पीतस्तच्छाकभोजिना ।

कृपाभ्यास इव क्रोधं वातरक्तं नियच्छति ।

( अष्टांगहृदयं; चिकित्सास्थानम् )

कोकिलाक्षभोजिना कोकिलाक्षकक्वाथः

 पीतो वातरक्तं शमयति।

 कृपाभ्यासः क्रोधं यथा।

If the leaves of Kokilaksham are used as a curry and Kokilaksham kashayam is consumed, vataraktam cured as if the anger is destroyed by Compassion.

usage:- 

It is used in treating Rheumatoid arthritis.

It is also effective in Gout and other types of arthritis.

It helps to relieve joint pain, inflammation.

It boosts immunity.

Effect on Tridosha.

*കോകിലാക്ഷം കഷായം*

"കോകിലാക്ഷകനിര്യൂഹ: പീതസ്തച്ഛാകഭോജിനാ 

കൃപാഭ്യാസ ഇവ ക്രോധം 

വാതരക്തം നിയച്ഛതി" ।

(അഷ്ടാംഗഹൃദയം ; ചികിത്സാസ്ഥാനം )

വയൽച്ചുള്ളിയുടെ ഇല കറി വെച്ചുപയോഗിക്കുകയും , കോകിലാക്ഷം കഷായം സേവിക്കുകയും ചെയ്താൽ , അനുകമ്പയാൽ കോപം നശിക്കുന്നതുപോലെ വാതരക്തം ശമിക്കും.

चाङ्गेरी - പുളിയാരൽ

चाङ्गेरी - പുളിയാരൽ

चाङ्गेर्यम्लाऽग्निदीपनी॥

ग्रहण्यर्शोऽनिलश्लेष्महितोष्णा ग्राहिणी लघुः।

  चाङ्गेरी-क्षुद्राम्लिका, अम्ला, अग्निदीपनी, ग्रहण्यादिषु हिता, उष्णवीर्या, सङ्ग्राहिणी, लघ्वी च।

Charmgeri is amla rasa , laghu , ushna veerya and grahi (conspitative).cures arsas and Vatakapha vikara .

പുളിയാരൽ

"ചാർങ്ഗേര്യാമ്ലാऽഗ്നിദീപനീ

 ഗ്രഹണ്യർശോऽനിലശ്ലേഷ്മ

 ഹിതോഷ്ണാ ഗ്രാഹിണീ ലഘു: "

പുളിയാരൽ അമ്ലരസവും ഉഷ്ണവീര്യവും ലഘുവും ആണ് . അഗ്നിദീപ്തിയുണ്ടാക്കും . മലബന്ധത്തെ ഉണ്ടാക്കും . ഗ്രഹണി ,അർശസ്സ് , വാത കഫവികാരങ്ങൾ ഇവയെ ശമിപ്പിക്കും

नयोपायम् कषायं - Nayopayam kashayam

नयोपायम् कषायं - Nayopayam kashayam

बलाया दशमिर्भागैः द्वाभ्यां जीरकविश्वयोः ।

सिद्धः क्वाथो नयोपायः श्वासहिध्माहरः परं ॥ 

( सहस्रयोगं )

Ingredients:-

1 . बलामूलम् – Sida cordifolia :10 parts.

2 . जीरकम् – Cumin seed : 1 part.

3 . विश्वम् - Zingiber officinale : 1 part .

Nayopayam kashayam relieves

respiratory diseases like bronchial asthma ,cough and hiccups.

Also used in abdominal bloating , intestinal gas, constipation , menstrual pain and acid reflux disease. 

*നയോപായം കഷായം*

"ബലായാ ദശഭിർഭാഗൈ: 

ദ്വാഭ്യാം ജീരകവിശ്വയോ:

സിദ്ധ: ക്വാഥോ നയോപായ:

ശ്വാസഹിധ്മാമാഹര: പരം "

കുറുന്തോട്ടിവേര് : 10 കഴഞ്ച്

ജീരകം : 1 കഴഞ്ച്

ചുക്ക് : 1 കഴഞ്ച്

ഇവ കഷായം ശ്വാസരോഗത്തെയും ഹിധ്മയേയും ശമിപ്പിക്കും .

कूटशाल्मलि - ചെമ്പെഞ്ഞി, പാറപഞ്ഞി, അപ്പകുടുക്ക, കൊക്കമരം

कूटशाल्मलि - ചെമ്പെഞ്ഞി, പാറപഞ്ഞി, അപ്പകുടുക്ക, കൊക്കമരം

Cochlospermum religiosum    

 Bixaceae 

Yellow slik cotton tree

Tamil: Kattupparutti

Telugu: Konda gogu

A plant with antibacterial, antifungal, insecticidal and antioxidant activity

Useful parts : bark, root, leaves and seeds of the plant including the gum are traditionally used .

Flowers uses to enhance face glow and memory

कूटशाल्मलिकस्तिक्तः कटुकः कफवातनुत् |

भेद्युष्णः प्लीहजठरयकृद्गुल्मविषापहः |

भूतानाहविबन्धास्रमेदःशूलकफापहः ||(भावप्रकाशनिघण्टु)

Photos from Chamundi hill and Chitradurga Karnataka

काकमाची - കാകമാചീ , മണിത്തക്കാളി

काकमाची - കാകമാചീ , 

മണിത്തക്കാളി

"हन्ति दोषत्रयं कुष्ठं वृष्या सोष्णा रसायनी।

काकमाची सरा स्वर्या "

काकमाची त्रिदोषघ्नी, कुष्ठनाशिनी, बृष्या, किञ्चिदुष्णा, सरा-भेदिनी, स्वरहिता च।

स्वास्थ्यसंवाहकत्वेन च रसायनसदृशी।

Kakamachi Pacifies tridoshas ,cures kushta 

and is vrushya ,ushna and rasayana .it is Sara and good for swara.

"ഹന്തി ദോഷത്രയം കുഷ്ഠം വൃഷ്യാ 

സോഷ്ണാ രസായനീ ।

 കാകമാചീ സരാ സ്വര്യാ "

  കാകമാചീ ( മണിത്തക്കാളി ) ത്രിദോഷത്തെയും കുഷ്ഠത്തെയും ശമിപ്പിക്കും . വൃഷ്യമാണ് . ഉഷ്ണമാണ് . രസായനവുമാണ് .

കാകമാചീ = മണിത്തക്കാളി ,

 കരിന്തക്കാളി, കരിമുത്തിൾ .

आसवारिष्टभेद: - ആസവാരിഷ്ട ഭേദങ്ങൾ

आसवारिष्टभेद: - ആസവാരിഷ്ട ഭേദങ്ങൾ

"द्रवेषु चिरकालस्थं द्रव्यं यत्सन्धितं भवेत्।

आसवारिष्टभेदैस्तु प्राच्यते भेषजोचितम् 

यदपक्वौषधाम्बुभ्यां सिद्धं मद्यं स आसवः।

अरिष्ट: क्वाथ सिद्धस्यात्तयोर्मानं पलोन्मितं”।

(शार्ङ्ग.म.ख. )

*ആസവാരിഷ്ട ഭേദങ്ങൾ*

"ദ്രവേഷു ചിരകാലസ്ഥം

ദ്രവ്യം യത് സന്ധിതം ഭവേത്

ആസവാരിഷ്ട ഭേദൈസ്തു

പ്രോച്യതേ ഭേഷജോചിതം

യദപക്വൗഷധാംബുഭ്യാം

സിദ്ധം മദ്യം സ ആസവ:

അരിഷ്ട: ക്വാഥസിദ്ധ: സ്യാത് 

തയോർ മാനം പലോന്മിതം "

( ശാർങ്ങ്ഗധരം ; മദ്ധ്യമ ഖണ്ഡം )

Arishtas are made by fermenting decoctions of herbs in boiling water ( kashayam )

   while asavas are prepared by directly using fresh herbal juices , 

   both are fermented with either jaggery, sugar or honey.

Dravadravya refers to Kwatha, swarasa or liquid preperations. Madhura Dravya refers to sweetened preparation. It refers to Jaggery, Honey, or sugar being infused to make it easier to consume and increases alcohol (a solvent used to extract medicine from herbs). Sandhana drava is referring to the catalyst. These are flowers like dhataki and madhuka which innoculate the intent mud pot with the required strains of yeast. Asava and arishta are the two major medicines that result from this process.

 Advantages of Fermented Medicines

Self-generated alcohol acts as a preservative. This improves the shelf life of the medicine. In fact, these medicines become more potent and better over time.

Tikshnadi Gunas: quick absorption and assimilation improves for these medicines.

 Arishtam is a good solvent capable of extracting the medicinal properties most efficiently from the herbs.

These medicines are in liquid form. This means that the exact dosage is easy to measure and administer. This is advantageous for pediatric and geriatric patients. Also, Arishta has an uncanny ability to make the taste more palatable. So the bitter taste of herbs is masked.

Being made from jaggery, sugar, grapes, and honey: This is nutritious to the body and taste is easier to mask.

ചീര

"सुनिषण्णोऽग्निकृद्वृष्यस्तेषु

राजक्षवः परम्।

ग्रहण्यर्शोविकारघ्नः 

वर्चोभेदि तु वास्तुकम् ।

Sunishanna ( Marsilea Quadrifolia )

increases agni and is vrushya .

Rajakshava ( राजसर्षप ) is the best among those which cures grahani and arsas . 

vastuka ( Amaranth ) is varchobedi ( laxative )

 

"സുനിഷണ്ണോऽഗ്നികൃത് 

 വൃഷ്യസ്തേഷു

 രാജക്ഷവ:പരം.

 ഗ്രഹണ്യർശോവികാരഘ്ന:

 വർച്ചോഭേദി തു വാസ്തുകം "

നീരാരൽ അഗ്നിദീപ്തിയെ ഉണ്ടാക്കും . വൃഷ്യമാണ് . രാജക്ഷവം ഗ്രഹണിയേയും അർശസ്സിനെയും ശമിപ്പിക്കും. 

വാസ്തുച്ചീര മലബന്ധത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു .

सुनिषष्णक

(चतुष्पत्री)

चाङ्गेरीसदृशः पत्रैश्चतुर्दल इतीरितः |

शाको जलान्वितो देशे चतुष्पत्रीति चोच्यते॥

A plant similar to changeri but has 4 leafs

Seeing on aquatic area.

राजक्षवक = a kind of mustard ( राजसर्षप )

वास्तुकम् = Amaranth.

വാസ്തുകം = ഒരുജാതി ചീര, പരിപ്പു ചീര, ചക്രവര്‍ത്തിച്ചീര .

Balaguluchyadi kashayam(बला गुलूच्यादि कषायं)

Balaguluchyadi kashayam

(बला गुलूच्यादि कषायं)

"बलागुलूचि सुरपादपानाम् क्वाधे ।"

(Sahasrayogam ; Balaguluchyadi tailam's

Kashayam )

बला : 6 parts .

गुलूचि : 4 parts 

सुरपादपम् : 2 parts 

Balaguluchyadi kashayam is used in the treatment of gout.

It reduces burning sensation and relieving pains.

Indications : Rheumatoid arthritis, osteoarthritis, gout, sciatica, musculoskeletal pain and swelling in the joints .

 ബലാഗുളൂച്യാദികഷായം

ബലാ ഗുളുചീ സുരപാദപാനാ-

മാറോടുനാലോടഥരണ്ടിനോട്

കഴഞ്ചുകൊണ്ടുളള കഷായപാനാ-

ലശേഷവാതം ശമമേതി സദ്യ

(ചികിത്സാ മഞ്ജരി )

കുറുന്തോട്ടിവേര് : 6 കഴഞ്ച്,

അമൃത് : 4 കഴഞ്ച്, 

ദേവതാരം : 2 കഴഞ്ച് 

ഈ അളവിൽ കഷായം ഉണ്ടാക്കി 

സേവിക്കുക. എല്ലാ വിധത്തിലുള്ള വാതവും

 ശമിക്കും .

वमनोपगानि - Vamanopaga Gana

वमनोपगानि - Vamanopaga Gana

"मधु मधुक कोविदार कर्बुदार नीप विदुल 

बिम्बी शणपुष्पी सदापुष्पी प्रत्यक्पुष्पी "

 इति दशेमानि वमनोपगानि भवन्ति ।

( चरक संहिता )

1 . मधु : തേൻ .

2 . मधुक : ഇരട്ടിമധുരം .

3 . कोविदार: മലയകത്തി

4 . कर्बुदार: മന്ദാരം .

5 . नीप: കടമ്പ് .

6 . विदुल: ആറ്റുവഞ്ചി (ജലവേതസം ) .

7 . बिम्बी : കയ്പൻ കോവ .

8 . शणपुष्पी : കിലുകിലപ്പ .

9 . सदापुष्पी : എരിക്ക് .

10 .प्रत्यक्पुष्पी : കടലാടി .

                       इति दशेमानि वमनोपगानि भवन्ति ।

Vamana means treatment procedure of Emesis which is the foremost kind of purificatory method referred for Kapha predominant cases.

It helps to expel out the highly provoked Kapha dosha from its site especially from above chest level. 

Vamanopaga is the term used to denote the process which enhances the process of emesis and hence eases the procedure of vomiting and hence to expel out the highly troublesome doshic entity.Here the drugs mentioned above this group facilitate the process along with the Vamana drugs .

These are highly effective in blood borne disorders, diseases where phlegm is accumulated like cough-cold- asthma etc, congestions of the chest due to allergic manifestations, heftiness, Cellulites, cystic growths, thyroid function disturbances etc.

ഇടിഞ്ഞിൽ - Commiphora caudata

ഇടിഞ്ഞിൽ - Commiphora caudata 

A tree bark with सन्धानिय Property ...

Promoting the union of ruptured parts..

One of the ingredient of STANYAJANANA RASAYANAM 

इक्कटः

Commiphora caudata   

 Burseraceae 

Kannada: kalmaavu,Konda maavu 

 Malayalam: Idinjil, Itinjil 

 Tamil: Pachai kiluvai, Kiluvai  

Telugu: Konda mamidi

Commiphora is a deciduous tree growing from 12-20 m tall.Usually growing in the hilly rocky dry zone areas.

The tree has a smooth green bark, which partly flakes off with age, giving rise to a characteristic patchwork of green and brown patches. Its sap has a strong resinous scent.

From Chamundi Hill, Mysuru with dear Dr. Venkatesh CP

By

Dr.Ajayan Sir

Svedopaga Gana - स्वेदोपगानि

Svedopaga Gana - स्वेदोपगानि

"शोभाञ्जनकैरण्डार्क वृश्चीर पुनर्नवा

यव तिल कुलत्थमाषबदराणीति"

 दशेमानि स्वेदोपगानि भवन्ति।

1.शोभाञ्जन: - മുരിങ്ങ .

2. एरण्ड: - ആവണക്ക് .

3 . अर्क: - എരിക്ക് .

4 . वृश्चीर: - വെളുത്തതവിഴാമ .

5 . पुनर्नवा: - തവിഴാമ .

6 . यव: - യവം .

7 . तिल: - എള്ള് .

8 . कुलत्थ: - മുതിര .

9 . माष: - ഉഴുന്ന് .

10 . बदर: - ഇലന്ത .

1. Shobhanjanaka – Moringa seed (Moringa oleifera Lam.).

2 .Erandaka – Castor (Ricinus communis Linn.).

3. Arka – Calotropis gigantea .

4. Vrischira -(white variety of Boerhavia diffusa Linn.),

5 . Punarnava- (red variety of Boerhavia diffusa Linn.),

6 . Yava – Barley (Hordeum vulgare),

7 . Tila – Sesame (Sesamum indicum),

8 . Kulattha -(Dolichos biflorus Linn.),

9 . Masha- (Phaseolus mungo L.) 

10 . Badara – Zizyphus jujuba

These drugs are used for swedana karma .

Swedana refers to sweating or sweating therapy. Usually this procedure is done after doing the oleation therapy (Snehakarma).

Most of these drugs have diaphoretic action followed with hot and channel clearing nature (srotorodhahara) and softening the channels (srotomardavakaraka).

स्नेहोपगानि - Snehopa gana

स्नेहोपगानि - Snehopa gana

"मृद्विका मधुक मधुपर्णी मेदा विदारी काकोली

क्षीरकाकोली जीवक जीवन्ती शालपर्ण्य "

इति दशेमानि स्नेहोपगानि भवन्ति ।

1. मृद्विका : മുന്തിരി .

2 मधुक: : ഇരട്ടി മധുരം .

3 . मधुपर्णी : ചിറ്റമൃത് .

4 . मेदा : മേദ .

5 . विदारी : പാൽമുതുക്ക് .

6 . काकोली : കാകോളി .

7 . क्षीरकाकोली : ക്ഷീരകാകോളി .

8 . जीवक : ജീവകം .

9 . जीवन्ती : അടപതിയൻ .

10 . शालपर्णी : ഓരില .

Snehopaga(स्नेहोपग)

(helping oleation) 

******************

Mrudwika, madhuka, madhuparni, meda, vidari, kakoli, kshirakakoli, jivaka, jivanti and shalparni .

The drugs of this group are useful in dry skin conditions, vatic disorders, neuro muscular disorders, muscular dystrophy, wasting disorders etc.

They act as nutritive, rejuvinative, nourishing, oleaginous, anti oxidants and tissue replenishers in action.

6 പടലങ്ങൾ

വൈദ്യശാസ്ത്ര ലോകത്ത് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെ ടാതെ പോയ ഒരു വാർത്ത യാണിത്.

സുശ്രുത സംഹിതയിലെ നേത്രഗോള വിവരണത്തിൽ ..

മണ്ഡലാനി ച സന്ധീംശ്ച പടലാനി ച ലോചനേ , യഥാക്രമം വിജാനീയാത് പഞ്ച ഷഡ് ച ഷഡേവ ച ..

എന്ന വിവരണം ഓർക്കുക ...

5 മണ്ഡലങ്ങൾ , 6 സന്ധികൾ , 6 പടല ങ്ങൾ എന്ന് പറയുക മാത്രമല്ല "ഷഡേവ " എന്നദ്ദേഹം ഉറപ്പിക്കയും ചെയ്യുന്നു.

എന്നാൽ മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ പഠിപ്പിക്കുന്നത് 5 പടലങ്ങൾ മാത്രമേ ഉള്ളൂ എന്നതാണ് .. അവർ പുശ്ചത്തോടെ ഈ സുശ്രിത സംഹിത യെ തള്ളിക്കളയുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

അടുത്തിടെ കലിഫോർണിയായിലെ ഒരു നേത്ര പ്രൊഫസർ ഇലക്ട്രോൺ മൈ ക്രോസ്കോപ്പും കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതിക തയും സംയോജിപ്പിച്ച് 3 വർഷത്തോളം നീണ്ടു നിന്ന പഠനത്തിനൊടുവിൽ ആറാമതായി ഒരു പടലം കൂടി ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു !! 

റിപ്പോർട്ടിൻ്റെ ആമുഖത്തിൽ അദ്ദേഹം സുശ്രുതൻ്റെ മേൽ പറഞ്ഞ വിവരണ മാണ് പഠനത്തിന് താൽപര്യം ജനിപ്പിച്ച തെന്നും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. കാലത്തിൻ്റെ കാവ്യനീതിയെന്നോണം ഈ കണ്ടുപിടി ത്തം നടത്തിയത് ഒരു ഭാരതീയനാണ് എന്നത് നമുക്ക് അഭിമാനാർഹം ..   

പ്രൊ എം എസ് ദുവാ എന്ന പഞ്ചാബ് സ്വദേശി... അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ആദര സൂചകമായി ഈ പടലത്തിന് ദുവാസ് ലെയർ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെടു കയും ചെയ്തു. 

പ്രൊ ദുവാ ഇതിനുള്ള മുഴുവൻ ക്രെഡി റ്റും സുശ്രുതന് സമർപ്പിക്കയും ചെയ്തു.

മൂലക്കുരു ഒറ്റമൂലി കൊണ്ട് ചികിത്സിക്കുന്ന വൈദ്യനെ വെട്ടി നുറുക്കി

മൂലക്കുരു ഒറ്റമൂലി കൊണ്ട് ചികിത്സിക്കുന്ന വൈദ്യനെ വെട്ടി നുറുക്കി കശാപ്പു ചെയ്തു എന്നുള്ള വാർത്ത നിങ്ങളെല്ലാവരും വായിച്ചു കാണും. ഒരുപാട് മൂലക്കുരുവും മൂലയില്ലാത്ത കുരുവും ചികിത്സിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്തായാലും ഭാഗ്യം ഒറ്റമൂലി ഒന്നുമറിയാത്തതുകൊണ്ട് എന്നെ ആരും വെട്ടി നുറുക്കിയില്ല. 

ഒറ്റമൂലി വിറ്റ് പൈസയുണ്ടാകുന്ന ഒരുപാട് ലാട വൈദ്യന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിലാണ് നമ്മൾ ജീവിക്കുന്നത്. ഒറ്റമൂലി കഴിച്ചാൽ മൂലക്കുരു മാറും എന്നുള്ള ചിന്താഗതി ഒരു പൊട്ടത്തരമാണ്. ഈ മൂലക്കുരു ഉണ്ടാകുന്നത് നമ്മുടെ തെറ്റായ ഒരു ജീവിതശൈലി കൊണ്ടു തന്നെയാണ്. 

തോന്നിയപോലെ ജീവിച്ച് ഒറ്റമൂലി വിഴുങ്ങി മൂലക്കുരു ശമിപ്പിക്കാം എന്ന് കരുതുന്നത് തന്നെ ഒരു വിഡ്ഢിത്തമാണ്. മൂലക്കുരു ഉള്ള ഒരുപാട് രോഗികളെ മരുന്നുകൊണ്ട് ചികിത്സിച്ച അനുഭവം ഉള്ളതുകൊണ്ട് പറയുകയാണ് ഒറ്റമൂലി വിഴുങ്ങി മൂലക്കുരു മാറ്റാം എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നത് തികച്ചും വിഡ്ഢിത്തമാണ്.

 

പിന്നെ മൂലക്കുരുവിന് ചികിത്സിക്കുന്ന വൈദ്യനെ കശാപ്പ് ചെയ്ത് ആ വിദ്യ സ്വന്തമാക്കി പൈസ ഉണ്ടാക്കാം എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നത് അതിലും വലിയ വിഡ്ഢിത്തമാണ്. സ്വന്തം ആഹാരരീതിയും ജീവിതശൈലിയും ചിട്ടപ്പെടുത്തിയാൽ ഈ മൂലക്കുരു എന്ന അസുഖം തനിയെ ശമിക്കും . എന്നിട്ടും മാറിയില്ലെങ്കിൽ ഔഷധങ്ങൾ സേവിക്കണം അപ്പോൾ അത് ശമിക്കും. ഔഷധങ്ങൾ കഴിച്ചിട്ടും ഒരു കുറവും ഇല്ലെങ്കിൽ ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്യണം ആയുർവേദത്തിലും അത് തന്നെയാണ് പറയുന്നത്. 

അല്ലാതെ ലാട വൈദിന്റെ അടുത്തുപോയി മരുന്നു വിഴുങ്ങിയാൽ കയ്യിലെ പൈസയും പോകും മൂലക്കുരു ആ മൂലയ്ക്ക് തന്നെ ഇരിക്കും. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പലതരത്തിലുള്ള ലാട വൈദ്യന്മാരുണ്ട്. ജനങ്ങളെ പലതരത്തിലും കബളിപ്പിക്കുന്ന ഇത്തരം വൈദ്യന്മാരുടെ അടുത്ത് പോയി പൈസ കളയുക എന്നു പറയുന്നത് പ്രത്യേകിച്ചും കേരളത്തിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ ഒരു വിനോദമാണ്. 

നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പൈൽസിന് നൂലുകെട്ടി ചികിത്സിക്കുന്ന ഒരുപാട് ബംഗാളികൾ ഉണ്ട് പത്താം ക്ലാസും ഗുസ്തിയും ഉള്ള അവരുടെ അടുത്തുപോയി ആസനത്തിൽ നൂലുകെട്ടി ആത്മനിർവൃതിടയുന്ന ഒരുപാട് രോഗികളും നമുക്ക് ചുറ്റുമുണ്ട്. ആന്ധ്രയിൽ നിന്നും ബംഗാളിൽ നിന്നുമുള്ള ഒറ്റമൂലിയും ലാടവൈദ്യത്തിലും ആണ് നമ്മുടെ നാട്ടുകാർക്ക് കൂടുതൽ താല്പര്യം

മൂലക്കുരു ഉണ്ടായാൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ലാട വൈദ്യന്മാരെ കൊണ്ട് ആസന രോഗങ്ങൾ ചികിത്സിച്ചാൽ മാത്രമേ പലർക്കും സൗഖ്യം ലഭിക്കുകയുള്ളൂ എന്നുള്ള മനോവിശ്വാസമാണ് ഇവിടെയുള്ള പല വ്യാജ ചൂഷണങ്ങൾക്കും മൂല കാരണം.മൂലക്കുരു ചികിത്സിക്കുന്ന ലാട വൈദ്യന്മാർ മാത്രമല്ല മഞ്ഞപിത്തത്തിന് ഒറ്റമൂലി, നടുവേദനയ്ക്ക് ഒറ്റമൂലി, പൊള്ളലിന് ഒറ്റമൂലി, ചെന്നിക്കുത്തിന് ഒറ്റമൂലി എന്ന് വേണ്ട എല്ലാത്തിനും നമ്മുടെ നാട്ടിൽ ഒറ്റമൂലി ചികിത്സ ലഭ്യമാണ്.

അതുകൂടാതെ ലാട വൈദ്യനെ കശാപ്പ് ചെയ്തത് ഒറ്റമൂലി സ്വന്തമാക്കി പൈസ ഉണ്ടാക്കാം എന്ന് കരുതുന്ന പൊന്മാനുകളെ നിങ്ങൾ ഒരു കാര്യം മനസ്സിലാക്കുക "അതിബുദ്ധിയുള്ള പൊന്മാൻ കിണറ്റിൽ മുട്ടയിടും".

❤️

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

सन्धानीयानि - drugs individually or in combinations helpful in fracture

सन्धानीयानि - drugs individually or in combinations helpful in fracture

"मधुक मधुपर्णी पृश्निपर्ण्यम्बष्ठकी समङ्गा

मोचरस धातकी लोध्र प्रियङ्गु कट्फलानीति" 

दशेमानि सन्धानीयानि भवन्ति ।

( चरक संहिता)

मधुक : ഇരട്ടിമധുരം .

मधुपर्णी : കുമ്പിൾ .

पृश्निपर्णि : മൂവില .

अम्बष्ठकी : പാടക്കിഴങ്ങ് .

समङ्गा : മുക്കുറ്റി .

मोचरस: : ഇലവിൻപശ .

धातकी : താതിരിപ്പൂവ് .

 लोध्र : പാച്ചോറ്റി .

 प्रियङ्गु : ഞാഴൽ .

 कट्फल: : കട്ഫലം .

These drugs individually or in combinations helpful in fracture, dislocation, arthritis, degenerative joint disorders, circulatory discomforts, neuritis, gouty arthritis etc.

അർദ്ധവില്വം കഷായം ( ചുക്കു ചുണ്ടാദി കഷായം )

അർദ്ധവില്വം കഷായം ( ചുക്കു ചുണ്ടാദി കഷായം )

"ചുക്കു ചുണ്ട കടലാടി സതൂവാ

നാലുമായാറുകഴഞ്ചിവകൊണ്ട്

അർദ്ധവില്വ തവിഴാമ കഷായം

ഹന്തി ശോഫമപി സംഗവും വിശ:"

( സഹസ്രയോഗം )

1. ചുക്ക് : शुण्ठी :   

2. പുത്തരിച്ചുണ്ടവേര് : बृहती मूलं 

3. ചെറുകടലാടിവേര്: अपामार्ग मूलं 

4 .കൊടിത്തൂവവേര്: दुरालभामूलं 

 ഇവ നാലും ഒന്നരകഴഞ്ചു വീതം ആകെ 6 കഴഞ്ച് ( 30 ഗ്രാം )

5. തവിഴാമവേര് : पुनर्नवा= 6 കഴഞ്ച്(30 ഗ്രാം)

 ഇവ കഷായം വെച്ചു സേവിക്കുക.

 ശോഫത്തെ ഇല്ലാതാക്കും . വിരേചനത്തെയുമുണ്ടാക്കും .

ഇവിടെ വില്വം=1 പലം.( 60 ഗ്രാം )

അർദ്ധവില്വം = അരപ്പലം = 6 കഴഞ്ച് =30 ഗ്രാം.

1 പലം = 12 കഴഞ്ച്

1 കഴഞ്ച് = 5 ഗ്രാം 

******************************

*Ardhavilvam kashayam*

*(Chukkuchundadi kashayam)*

"Chukku chunda katalati satoova 

Nalumayaru kazhanjiva kondu 

Ardhavilva tavizhama kashayam

Hanti shophamapi samgavum visa: "

(Sahasrayogam)

1 .Dry ginger 

2. Bruhati

3 .Apamarga 

4. Duralabha 

5. Punarnava 

As already discussed, Ardhavilwam kashayam is prepared using 5 ingredients in a specific ratio.

First four drugs to be taken one and a half kazhanju each( ie 4× 1 1/2 kazhanju =

= 6 kazhanju ( 1/2 palam ) = 30 grams )

 and Punarnava to be taken ardhavilva

  = 1/2 palam = 30grams . Total = 60 grams .

Indications :-

Effective in all types of oedema ,

indigestion, constipation and anemia.

*here vilvam = 1 palam (60 grams )

Ardha vilvam = 1/2 palam ( 30 grams )

1 palam = 12 kazhanju.

1 kazhanju = 5 grams .

Fish varieties

Fish varieties

"मत्स्याः परं कफकराः

चिलिचीमस्त्रिदोषकृत्"

Fish varieties intensely vitiate kapha .chilichima ( prawn / Shrimp ) vitiates tridoshas .

"മത്സ്യാ: പരം കഫകരാ:

 ചിളിചീമസ്ത്രിദോഷകൃത്"

മത്സ്യങ്ങൾ ഏറ്റവും കഫകരങ്ങളാണ് .

ചിളിചീമം ( ചെമ്മീൻ / കൊഞ്ച് ) ] മൂന്ന് ദോഷങ്ങളേയും വർദ്ധിപ്പിക്കും .

Strychnos potatorum - തേറ്റാമ്പരൽ

The seeds which help's to remove turbidity of water....

कतकः ... The clearing nut ...

कतकोऽम्बुप्रसादश्च ,कतस्तिक्तफल

रुच्यस्तु ,छेदनीयश्च ज्गुडफलः 

 कतफलस्तिक्तमरीचश्च 

Strychnos potatorum - തേറ്റാമ്പരൽ

Loganiaceae

തേറ്റാമ്പരൽ

Clearing Nut Tree  

 Hindi: निर्मली 

Kannada: Chilla 

Tamil: Sirungamaram, Kal Kottei, Tattan Kottei, Sillamaram, Kalkottai 

Telugu: Chilla-gingalu

कतकः कटुतिक्तोष्णश्चक्षुष्यः कृमिदोषनुत् |

रुचिकृच्छूलदोषघ्नो बीजमम्बुप्रसादनः ||

                                        (राजनिघण्टु)

By Dr.Ajayan Sir

अङ्गमर्दप्रशमनानि - drugs are effective in arthritis, body ache, neuralgia, colic pain,

अङ्गमर्दप्रशमनानि - drugs are effective in arthritis, body ache, neuralgia, colic pain, asthma, chronic pain etc. 

"विदारीगन्धा पृश्निपर्णी बृहती कण्टकारिकैरण्ड

 काकोलीचन्दनोशीरैला मधुकानीति "

 दशेमान्यङ्गमर्दप्रशमनानि भवन्ति ।

(च सं )

1. विदारी गन्धा : Vidarigandha : പാൽമുതുക്ക് 

2. पृश्निपर्णी : Prushniparni : മൂവില .

3. बृहती : Brihati : ചെറുവഴുതന .

4. कण्टकारि : Kantakari : കണ്ടകാരിച്ചുണ്ട .

5. एरण्ड : Eranda :ആവണക്ക് .

6. काकोली : Kakoli : കാകോളി .

7. चन्दन : Chandana : ചന്ദനം .

8.उशीर : Ushira : രാമച്ചം .

9. एला : Ela : ഏലത്തരി .

10. मधुका : Madhuka : ഇരട്ടിമധുരം .

These drugs act as anti inflammatory, analgesic, immune modulator, stabilizer and adaptogenic in character.

The Angamardaprashamana drugs are effective in arthritis, body ache, neuralgia, colic pain, asthma, chronic pain etc. 

Formulations :-

Dashamoolam kashayam

Gandharvahastadi kashayam

Vidaryadi kashayam

Dashamoolarishtham etc.

गोमांसं - ഗോമാംസം Mahisha ( buffalo )

गोमांसं - ഗോമാംസം

"शुष्ककासश्रमात्यग्निविषमज्वरपीनसान्।

कार्श्यं केवलवातांश्च गोमांसं सन्नियच्छति॥"

Gomamsa cures sushkakasa ,shrama ,atyagni , vishamajwara ,peenasa ,karshya and kevalavata .

"ശുഷ്കകാസശ്രമാത്യഗ്നി

വിഷമജ്വരപീനസാൻ 

കാർശ്യം കേവലവാതാംശ്ച

ഗോമാംസം സന്നിയച്ഛതി"

ഗോമാംസം 

ശുഷ്ക്കകാസം , ശ്രമം , അത്യഗ്നി ,

വിഷമജ്വരം , പീനസം , കാർശ്യം , കേവലവാതം

ഇവയെ ശമിപ്പിക്കുന്നു .

"उष्णो गरीयान्महिषः स्वप्नदार्ढ्यबृहत्त्वकृत्।"

Mahisha ( buffalo ) is ushna extremely guru ,induces sleep provides strength and is brumhana .

"ഉഷ്ണോ ഗരീയാന്മഹിഷ: സ്വപ്നദാർഢ്യബൃഹത്ത്വകൃത് "

പോത്തിൻ മാംസം ഉഷ്ണമാണ് . ഏറ്റവും ഗുരുവാണ് . ഉറക്കമുണ്ടാക്കും . ശരീരദാർഢ്യമുണ്ടാക്കും . ബ്രുംഹണവുമാണ് .

സ്വന്തം മനസമാധാനത്തിന് പ്രയോറിറ്റി കൊടുത്ത് ഈ കൊച്ച് ജീവിക്കുക

കുറെ നാളായി ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് ഒരു ലേഖനം എഴുതിയിട്ട്. ഞാൻ പലപ്പോഴും എൻ്റെ കൂടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഡോക്ടർമാരിൽ നിന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട് "മിസ്റ്റർ പൗസ് പൗലോസ് നിങ്ങൾ ഒരുപാട് ഫേമസ് ആണല്ലോ ഒരുപാട് ലേഖനങ്ങൾ ഫേസ്ബുക്കിലൂടെയും, ബ്ലോഗിലൂടെയും, ഔഷധം മാഗസിലൂടെയും തള്ളിവിടുന്ന ഡോക്ടർ ആണ് എന്ന് എനിക്ക് പരിചയമുള്ളവർ പറയാറുണ്ട്" ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ സത്യം പറഞ്ഞാൽ എനിക്ക് ഉള്ളിൽ ഒരു ചിരി വരാറുണ്ട്.

എന്റെ ജീവിതത്തിൽ പലതരത്തിലുള്ള മനുഷ്യർ കടന്നു വന്നിട്ടുണ്ട്. ചിലർ എനിക്ക് മനോഹരമായ നല്ല നല്ല ഓർമ്മകൾ സമ്മാനിച്ച് കടന്നുപോയിട്ടുണ്ട്. ചിലർ ചെറുതും വലുതുമായ മുറിവുകൾ സമ്മാനിച്ചുകൊണ്ട് എൻ്റെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് കടന്നുപോയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ എൻ്റെ ജീവിതത്തിൽ സംഭവിച്ചിട്ടുള്ള എല്ലാ നല്ലതും ചീത്തയും ആയിട്ടുള്ള ഓർമ്മകളും അനുഭവങ്ങളും എല്ലാം എന്നിൽ ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഞാൻ കാരണം ഒരുപാട് വേദനിച്ചിട്ടുള്ള മനുഷ്യരും ഒരുപാട് സന്തോഷിച്ചിട്ടുള്ള ഇപ്പോഴും സന്തോഷിക്കുന്ന മനുഷ്യരും എൻ്റെ ജീവിതത്തിൽ ഉണ്ട്. എന്തെല്ലാം പറഞ്ഞാലും എന്റെ സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും എൻ്റെ കൂടെ നിന്ന എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവരേ മറക്കാൻ സാധിക്കുകയില്ല. 

കുറെനാൾ സീതാറാമിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് എനിക്ക് ഒരുപാട് രോഗികളെ ചികിത്സിക്കാനും സുഖപ്പെടുത്താനും സാധിച്ചു ഒരു ചികിത്സകൻ എന്ന നിലയിൽ എനിക്ക് ഒരുപാട് സംതൃപ്തി നൽകിയ നിമിഷങ്ങളായിരുന്നു ആ സമയമെന്നു പറയുന്നത്. 

പിന്നീട് കൊറോണ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട സമയത്ത് ജീവിതത്തിൽ ഒരു മാറ്റം വേണമെന്ന് തോന്നിയ സമയത്താണ് ജമ്മു കാശ്മീർ പോകണമെന്ന് ഒരു ബോധോദയം ഉണ്ടായത് അവിടെയും എനിക്ക് ഒരുപാട് നല്ല നല്ല ഓർമ്മകൾ സമ്മാനിച്ച യാത്രകളും, പുതിയ സുഹൃത്തുക്കളും, വിദ്യാർത്ഥികളും ഉണ്ടായി.

ജീവിതം എന്നത് ഒരു പ്രഹേളിക്കുകയാണ് എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന മനുഷ്യനാണ് ഞാൻ എന്ന് പറഞ്ഞാൽ ഒരു ചോദ്യോത്തര പരിപാടിയാണ്. ചില തീരുമാനങ്ങൾ എനിക്ക് വിട്ടു തരും അതിൽ ശരിയും തെറ്റും തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത് എൻ്റെ തന്നെ ഉത്തരവാദിത്വം ആണ് എന്ന് എനിക്ക് പലപ്പോഴും തോന്നിയിട്ടുണ്ട്.

എന്റെ ജീവിതവും അങ്ങനെ ഉള്ള ഒരു പ്രഹേളികയാണ് ശരിയായ തീരുമാനങ്ങളും ഒരുപാട് തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങളും എൻ്റെ അപ്പോഴത്തെ മാനസികാവസ്ഥ അനുസരിച്ച് ഞാൻ എടുത്തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ സന്തോഷിച്ചിട്ടുള്ളവരുമുണ്ട് ഒരുപാട് വേദന അനുഭവിച്ചിട്ടുള്ളവരും ഉണ്ട്. 

പലപ്പോഴും എനിക്ക് തോന്നിയിട്ടുണ്ട് എൻ്റെ മതവിശ്വാസം അനുസരിച്ച് മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിച്ചാൽ ഒന്ന് കുമ്പസാരത്തിൽ ഞാൻ ചെയ്ത എൻ്റെ കൊച്ചു കൊച്ചു തെറ്റുകൾ ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്ന എൻ്റെ ദൈവം ക്ഷമിച്ച് ,"മോനെ പൗസേ നിന്നോട് ക്ഷമിച്ചിരിക്കുന്നു നിനക്ക് സ്വർഗ്ഗരാജ്യം ഞാൻ തരാം" എന്നുപറയുമെന്ന്.

എന്നാൽ പിന്നീട് എനിക്ക് മനസ്സിലായി എനിക്ക് മനസ്സമാധാനം തരാൻ എൻ്റെ അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്ക് സാധിക്കില്ല എന്നത്, അതിന് അതിന്റെതായ പരിമിതികൾ ഉണ്ട്. പണ്ട് കാട്ടാളൻ ആയിരുന്ന വാല്മീകി മഹർഷി എടുത്ത തീരുമാനമാണ് ശരി എന്നുള്ളത് പലപ്പോഴും തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. എന്ന് പറഞ്ഞാൽ സ്വന്തം മനസമാധാനത്തിനും സന്തോഷത്തിനും പ്രയോറിറ്റി കൊടുത്ത് ഈ കൊച്ച് ജീവിതം ജീവിക്കച്ച് തീർക്കുക.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

अजमांसं - Goat's meat

अजमांसं - Goat's meat

नातिशीतगुरुस्निग्धं मांसमाजमदोषलम्॥

शरीरधातुसामान्यादनभिष्यन्दि बृंहण्म्।

Goat's meat is not much sheeta , is guru ,

Snigdha and it doesn't vitilate doshas .It is 

quantitatively similar to the dhatus of the humanbody and as such ,is not abhishyanti

and is nourishing .

*ആട്ടിൻമാംസം*

"നാതിശീതഗുരുസ്നിഗ്ദ്ധം

മാംസമാജമദോഷളം

ശരീരധാതുസാമാന്യാത്

അനഭിഷ്യന്ദി ബൃംഹണം"

കോലാട്ടിൻ മാംസത്തിന് ശീതഗുരു സ്നിഗ്ദ്ധത

അധികമില്ല .ദോഷങ്ങളെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതല്ല .

മനുഷ്യ ശരീരധാതുകളോട് സാമ്യമുളളതു കൊണ്ട് അഭിഷ്യന്ദത്തെ ഉണ്ടാക്കുന്നതല്ല .

 ബ്ബംഹണമാണ് .

वेदनास्थापनानि - Vedanasthapana

वेदनास्थापनानि - Vedanasthapana

"शाल कट्फल कदम्ब पद्मक तुम्ब मोचरस

शिरीष वञ्जुलैलवालुकाशोका"

इति दशेमानि वेदनास्थापनानि भवन्ति ।

( च सं )

1 . शाल : Shala : Shorea robusta : ചെഞ്ചല്യം .

2. कट्फल : Katphala : Myrica nagi : കട്ഫലം .

3. कदम्ब : Kadamba : 

Anthocephalus indicus : കടമ്പ് .

4. पद्मक : Padmaka : Prunus cerasoides : പതിമുകം .

5 . तुम्ब : Tumbaru (Zanthoxylum alatum : മുള്ളിലവ് .

6 . मोचरस : Mocharasa : Bombax ceiba :

ഇലവിൻ പശ .

7. शिरीष : Shirisha : Albizzi lebbeck : 

 നെന്മേനിവാക .

8. वञ्जुल : Vanjula : Salix caprea : 

വഞ്ചി

9 . एलावालुका : Elavaluka : Prunus avium : 

ഏലാവാലുകം .

10. अशोक : Ashoka : Saraca indica : അശോകം .

These herbs act as analgesic, anti inflammatory, anti spasmodic, steptic and astringent tonics.

Formulations containing Vedanasthapana drugs :-

Ashokarishtam 

Shireesharishtam

Padmakadi kashayam

Vetasadi kashyam

Shireeshadi kashayam etc .

शृङ्गाटकं - Trapa bispinosa

शृङ्गाटकं - Trapa bispinosa

शृङ्गाटकं जलफलं त्रिकोणफलमित्यपि ॥ 

शृङ्गाटकं हिमं स्वादु गुरु वृष्यं कषायकम् ।

ग्राहि शुक्रानिलश्लेष्मप्रदं पित्तास्रदाहनुत् ॥

( भा प्र )

शृङ्गाटकः शोणितपित्तहारी 

लघुः सरो वृष्यतमो विशेषात्

त्रिदोषतापश्रमशोफहारी

रुचिप्रदो मेहनदार्ढ्यहेतुः ।

 ( रा. नि.)

पर्य्यायः 

शृङ्गाटकः , जलसूचिः , संघाटिका , 

वारिकण्टकः , शृङ्गकन्दः , क्षीरशुक्लः ।

Trapa bispinosa

Family : Trapaceae

English : -

Water chestnutb.

 Caltrops .

 Singhara nut .

Malayalam : -

വൽവട്ടക്കിഴങ്ങ് .

Valvattakizhangu

കരിമ്പോളം

Karimbolam

വൻകൊട്ടക്കായ

Vankottakjaya

Hindi : सिंघाडा .

Tamil : ciṅkārakkōṭṭai .

Kannada : Simgora .

Telugu : Singada .

Part used- Fruit pulp, Fruit powder.

Properties:-

Rasa -Madhura ,Kashaya .

Guna - Guru , Ruksha .

Veerya – Sheeta

Vipaka- Madhura 

Veerya – Sheeta 

Karma-Pittahara , Vrushya .

Habitat

Trapa bispinosa Roxb. is native to India. It grows abundantly in the fresh water lakes of Kashmir, Orissa, Assam and other parts of the country. It is found as an ornamental plant in the lakes of European countries. The plant is a small shrub growing in the water and the long stems take root in the mud of the lakebeds. The fruits and the seeds are the palatable parts of the plant

Uses, indications :- 

वृष्य , ग्राहि , शुक्रप्रदा , अनिलश्लेष्मला ,

रक्तपित्तहरा , दाहघ्न: , श्रमहरा , शोफहारी ,

रुचिप्रद: , मेहनदार्ढ्यकृत् ।

Shringataka- Trapa bispinosa Roxb. is an ayurvedic herb used for the treatment of bleeding disorders, dysuria, polyuria, oedema and also used as nutritional supplement. 

Formulations :-

अमृतप्राश घृतं ।

सौभाग्य शुण्ठी इत्यादी ।

चतुर्बीजं - Chaturbeejam

चतुर्बीजं - Chaturbeejam

मेथिका चन्द्र शूरश्च कालाऽजाजी यवानिका

एतच्चतुष्टयं युक्तं चतुर्बीजमिति स्मृतम् 

तच्चूर्णं भक्षितं नित्यं निहन्ति पवनामयम्

अजीर्णं शूलमाध्मानं पार्श्वशूलं कटिव्यथाम् ।

Chaturbeejam

Methika – Fenugreek- ഉലുവ

Chandrashura – Lepidium sativum – Garden cress- ആശാളി

Kala Ajaji – Kalonji – Nigella sativa- കരിഞ്ജീരകം

Yavanika – Ajwain - Carum copticum - അയമോദകം.

All the four seeds are taken in equal parts, ground individually to get fine powder. Mixed thoroughly and preserved in air tight containers.

Dose: 1 – 2 grams, 2 – 3 times a day, before food along with buttermilk / ghee / hot water.

Indications:-

पवनामयम् - Vata imbalance disorders, bloating, gas trouble in stomach and intestines .

अजीर्णं - Indigestion

शूल - Abdominal colic pain

आध्मानं - Bloating, gaseous distension of abdomen.

पार्श्वशूलं - Pain in flanks, sides of chest and abdomen

कटिव्यथाम् - Hip pain, low back pain

It is also used in treating pre-menstrual syndrome(PMS) with stomach pain and discomfort ahead of periods. It is also useful in relieving amenorrhoea and painful periods. This action can be attributed to Kalonji, which induces periods.

*It is best to avoid this during pregnancy*