▼

വിധിപ്രകാരമുള്ള ഉറക്കം ഗുണത്തിന് കാരണമാകുന്നു


"आहारो वर्णितस्तत्र तत्र तत्र च वक्ष्यते।"
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं)

तत्र आहार: वर्णित: तत्र तत्र वक्ष्यते च ।

"ആഹാരോ വർണ്ണിതസ്തത്ര 
തത്ര തത്ര ച വക്ഷ്യതേ."

അങ്ങനെ ആഹാരത്തെക്കുറിച്ച്  
പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു. ഇനിയും 
ആവശ്യമുള്ള സന്ദർഭങ്ങളിൽ 
പറയുകയും ചെയ്യും.
                       ---------

" निद्रायत्तं सुखं दु:खं पुष्टिः कार्श्यं बलाबलम्
वृषता क्लीबता ज्ञानमज्ञानं जीवितं न च ।"
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

सुखं दु:खं पुष्टिः कार्श्यं बलाबलम् वृषता 
क्लीबता ज्ञानं अज्ञानं जीवितं न ( जीवितं ) च ।

"നിദ്രായത്തം സുഖം ദുഃഖം
പുഷ്ടി: കാർശ്യം ബലാബലം
വൃഷതാ ക്ലീബതാ ജ്ഞാനമജ്ഞാനം
ജീവിതം ന ച "

സുഖവും ദു:ഖവും ,ശരീരമനസ്സുകളുടെ
പുഷ്ടിയും കാർശ്യവും , ബലവും
ബലഹാനിയും , സ്ത്രീഗമനശക്തിയും
നപുംസകത്വവും , ജ്ഞാനവും 
അജ്ഞാനവും , ജീവിതവും
മരണവും നിദ്രാധീനമാകുന്നു.
വിധിപ്രകാരമുള്ള ഉറക്കം ഗുണ
ത്തിനും വിപരീതമായ ഉറക്കം
ദോഷത്തിനും കാരണമായിത്തീരുന്നു.


"अकालेऽतिप्रसङ्गाच्च न च निद्रा निषेविता॥
सुखायुषी पराकुर्यात् कालरात्रिरिवापरा।"
(अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

अकाले निषेविता अतिप्रसङ्गात् ( निषेविता )
च , न ( निषेविता ) च निद्रा , अपरा 
कालरात्रि: इव सुखायुषी पराकुर्यात् ।

"അകാലേऽതിപ്രസംഗാച്ച 
ന ച നിദ്രാ നിഷേവിതാ
സുഖായുഷീ പരാകുര്യാത്
കാളരാത്രിരിവാപരാ ."

അസമയത്ത് ഉറങ്ങുന്നതും
അമിതമായി ഉറങ്ങുന്നതും
തീരെ ഉറങ്ങാതിരിക്കുന്നതും
മറ്റൊരു കാളരാത്രി എന്ന പോലെ
സുഖത്തെയും ആയുസ്സിനെയും
നശിപ്പിക്കുന്നു.


"रात्रौ जागरणं रूक्षं, स्निग्धं प्रस्वपनं दिवा॥
अरूक्षमनभिष्यन्दि त्वासीनप्रचलायितम्।"
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

रात्रौ जागरणं रूक्षं,दिवा प्रस्वपनं स्निग्धं
आसीनप्रचलायितम् तु अरूक्षं अनभिष्यन्दि ।

"രാത്രൌ ജാഗരണം രൂക്ഷം, 
സ്നിഗ്ദ്ധം പ്രസ്വപനം ദിവാ
 അരൂക്ഷമനഭിഷ്യന്ദി 
 ത്വാസീനപ്രചലായിതം "

രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങാതിരിക്കുന്നത്
രൂക്ഷവും പകലുറങ്ങുന്നത് 
സ്നിഗ്ദ്ധവുമാണ്. ഇരുന്ന്
ഉറങ്ങുന്നത് രൂക്ഷമല്ല , കഫത്തെ
സ്രവിപ്പിക്കുന്നതുമല്ല.



" बहुमेदःकफाः स्वप्युः स्नेहनित्याश्च नाहनि।
विषार्तः कण्ठरोगी च नैव जातु निशास्वपि॥"
(अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

बहुमेदःकफाः स्नेहनित्या: च अहनि न स्वप्यु :
विषार्तः कण्ठरोगी च जातु निशासु अपि न एव ।

" ബഹുമേദ: കഫാ: സ്വപ്യു:
സ്‌നേഹനിത്യാശ്ച നാഹനി
വിഷാർത്ത: കണ്ഠരോഗീ 
നൈവ ജാതു നിശാസ്വപി "

മേദസ്സും കഫവും വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്ന
വരും സദാ സ്നിഗ്ദ്ധങ്ങളായ അന്ന
പാനാദികൾ ശീലിക്കുന്നവരും 
പകൽ ഉറങ്ങരുത്. വിഷമേറ്റിരി
ക്കുന്നവനും കണ്ഠരോഗമുള്ളവനും
രാത്രിയിൽ പോലും ഉറങ്ങരുത് .



"अकालशयनान्मोहज्वरस्तैमित्यपीनसाः।
शिरोरुक्कासहृल्लासस्रोतोरोधाग्निमन्दताः।"
(अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

अकालशयनात् मोहज्वरस्तैमित्यपीनसाः
शिरोरुक् कासहृल्लासस्रोतोरोधाग्निमन्दताः।

" അകാലശയനാന്മോഹ
ജ്വരസ്തൈമിത്യപീനസാ:
ശിരോരുക്കാസഹൃല്ലാസ
സ്രോതോരോധാഗ്നിമന്ദതാ: "

അസമയത്തുറങ്ങിയാൽ മോഹം ,
ജ്വരം , ഉത്സാഹക്കുറവ് , പീനസം ,
തലവേദന , ചുമ , നെഞ്ചുരുക്കം ,
സ്രോതോരോധം , അഗ്നിമാന്ദ്യം
എന്നിവയുണ്ടാകുന്നു.


" तत्रोपवासवमनस्वेदनावनमौषधम्।
योजयेदतिनिद्रायां तीक्ष्णं प्रच्छर्दनाञ्जनम्॥
नावनं लङ्घनं चिन्तां व्यवायं शोकभीक्रुधः।
एभिरेव च निद्राया नाशः श्लेष्मातिसङ्क्षयात् "
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

तत्र-तेषु अकालस्वप्नजेषु रोगेषु, उपवासं
वमनं स्वेदनं नावनं आदि औषधं योजयेत्।
अतिनिद्रायां तीक्ष्णानि वमनाञ्जननस्यानि ,
लङ्घनं चिन्तां व्यवायं शोकभीक्रुधःयोजयेत् ।
एभिः एव श्लेष्मातिसङ्क्षयात् च र्निद्राया 
नाश: भवति।

"തത്രോപവാസവമന
സ്വേദനാവനമൗഷധം
യോജയേദതിനിദ്രായാം 
തീക്ഷണം പ്രച്ഛർദനാഞ്ജനം
നാവനം ലംഘനം ചിന്താം
വ്യവായം ശോകഭീക്രുധ:
ഏഭിരേവ ച നിദ്രായാ നാശ:
ശ്ലേഷ്മാതി സംക്ഷയാത് "

അകാല നിദ്ര കൊണ്ടുണ്ടാകുന്ന
മേല്പറഞ്ഞ രോഗങ്ങളിൽ ഉപവാസം ,
വമനം , സ്വേദനം , നസ്യം ഇവയെല്ലാ
മാണ് ചികിത്സ. 
അതി നിദ്രക്ക് തീക്ഷ്ണൗഷധങ്ങൾ
കൊണ്ട് വമനം , അഞ്ജനം , നസ്യം ,
ലംഘനം എന്നിവയും ചിന്ത , വ്യവായം,
ശോകം , ഭയം , കോപം ഇവ ഉണ്ടാക്കി
യും ചികിത്സിക്കണം . ഈ പ്രയോഗ
ങ്ങളാൽ കഫം ക്ഷയിക്കുന്നത്
കൊണ്ട് നിദ്ര കുറയുകയും ചെയ്യുന്നു.



" निद्रानाशादङ्गमर्दगौरवालस्यजृम्भिकाः।
जाड्यग्लानिभ्रमापक्तितन्द्रा रोगाश्च वातजाः॥"
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

निद्रानाशात् अङ्गमर्दगौरवालस्यजृम्भिकाः
जाड्यग्लानिभ्रमापक्तितन्द्रा वातजाः रोगा: च।

" നിദ്രാനാശാദംഗമർദ്ദ
ഗൗരവാലസ്യജൃംഭികാ:
ജാള്യഗ്ലാനിഭ്രമാപക്തിതന്ദ്രാ 
രോഗാശ്ച വാതജാ: "

ഉറക്കമില്ലാതായാൽ അംഗമർദ്ദം ,
കനം തോന്നുക , ആലസ്യം , കോട്ടുവാ
യിടുക , ജളത , തളർച്ച , തലകറക്കം ,
ദഹനക്കുറവ് , മടി ഇവയും വാതം
കോപിച്ചാലുണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങളും
ഉണ്ടാകും 



" यथाकालमतो निद्रां रात्रौ सेवेत सात्म्यतः।
असात्म्यजागरादर्धं प्रातः स्वप्यादभुक्तवान् ।"
( अ हृ अन्नसंरक्षणीयं )

अतः रात्रौ यथाकालं सात्म्यतः निद्रां सेवेत ।
असात्म्यजागरात् अर्धं प्रातः अभुक्तवान्
स्वप्यात् ।

" യഥാകാലമതോ നിദ്രാം 
രാത്രൌ സേവേത സാത്മ്യത:
അസത്മ്യജാഗരാദർദ്ധം
പ്രാത: സ്വപ്യാദഭുക്തവാൻ "

രാത്രിയിൽ യഥാസമയത്ത് 
ശീലിച്ചിട്ടുള്ള കണക്കിന് ഉറങ്ങണം.
രാത്രിയിൽ ഉറക്കമൊഴിക്കേണ്ടി 
വന്നാൽ അതിൽ പകുതിസമയം 
രാവിലെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ ഉറങ്ങേണ്ടതാണ്.



"शीलयेन्मन्दनिद्रस्तु क्षीरमद्यरसान् दधि।
अभ्यङ्गोद्वर्तनस्नानमूर्धकर्णाक्षितर्पणम्।"
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

मन्दनिद्र: तु क्षीरमद्यरसान् दधि अभ्यङ्ग:
उद्वर्तनस्नानमूर्धकर्णाक्षितर्पणं शीलयेत् ।

"ശീലയേന്മന്ദനിദ്രസ്തു 
ക്ഷീരമദ്യരസാൻ ദധി
അഭ്യംഗോദ്വർത്തനസ്നാന
മൂർദ്ധകർണാക്ഷിതർപ്പണം."

ഉറക്കക്കുറവ് ഉള്ളവന് പാല് ,
മദ്യം, മാംസരസം , തൈര് ഇവയും
അഭ്യംഗം , ഉദ്യർത്തനം , സ്നാനം ,
ശിരോവസ്തി , കർണ്ണപൂരണം ,
നേത്രതർപ്പണം ഇവയും ശീലിച്ച്
കൊള്ളണം .



" कान्ताबाहुलताश्लेषो निर्वृतिः कृतकृत्यता।
मनोऽनुकूला विषयाः कामं निद्रासुखप्रदाः॥"
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

कान्ताबाहुलताश्लेष: निर्वृतिः कृतकृत्यता
मनोऽनुकूला विषयाः कामं निद्रासुखप्रदाः।

" കാന്താബാഹുലതാശ്ലേഷോ 
നിർവൃതി: കൃതകൃത്യതാ
മനോനുകൂലാ വിഷയാ:
കാമം നിദ്രാസുഖപ്രദാ: "

ഭാര്യയുടെ കൈകളാൽ 
സ്നേഹപൂർണ്ണമായ 
ആലിംഗനം, നല്ല പ്രവൃത്തി
കൾ ചെയ്ത സംതൃപ്തി ,
കൃതാർത്ഥത , മനസ്സിന് 
സന്തോഷമുണ്ടാക്കുന്ന
വിഷയങ്ങൾ എന്നിവയും
സുഖകരമായ ഉറക്കത്തെ
 ഉണ്ടാക്കുന്നതാണ്.

കടൽ കൊഴുപ്പ,കോഴിക്കാലൻ വേര് Kadalkozhuppa


ताम्रचूड पादिक... An important ingredient of Manasamitram gutika...

കടൽ കൊഴുപ്പ,കോഴിക്കാലൻ വേര്
Kadalkozhuppa, Kozhikkaalan veru
ताम्रचूड पादिक
Beach launaea 
Marathi: सागर पाथरी 
 Tamil: centam

The plant occurring on seashore areas ..
Launaea sarmentosa
Asteraceae

Galactagouge... especially for cows
Shodhahara ..whole plant external application 
Diuretics...Root withsugar
Leaf edible used along with fish preparations.

By Dr Ajayan Sir 

സാത്മ്യ ത്യാഗവുംഅസാത്മ്യ സേവയും



"अपथ्यमपि हि त्यक्तं शीलितं पथ्यमेव वा। 
सात्म्यासात्म्यविकाराय जायते सहसाऽन्यथा॥"
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

हि अन्यथा अपथ्यमपि सहसा त्यक्तं
पथ्यं एव - सहसा - शीलितं वा 
सात्म्यासात्म्यविकाराय जायते ।

" അപഥ്യമപി ഹി ത്യക്തം
ശീലിതം പഥ്യമേവ വാ 
സാത്മ്യാസാത്മ്യവികാരായ 
ജായതേ സഹസാന്യഥാ."

ഇപ്പറഞ്ഞ വിധത്തിലല്ലാതെ
അപഥ്യമായിരുന്നാൽ പോലും
പെട്ടെന്ന് ഉപേക്ഷിക്കുകയോ
പഥ്യം തന്നെ ആയിരുന്നാലും
പെട്ടെന്ന് തന്നെ ശീലിക്കുകയോ
ചെയ്യരുത്. സാത്മ്യ ത്യാഗവും
അസാത്മ്യ സേവയും രോഗങ്ങൾ
ക്ക് കാരണമാകുന്നു.



"क्रमेणापचिता दोषाः क्रमेणोपचिता गुणाः।
नाप्नुवन्ति पुनर्भावमप्रकम्प्या भवन्ति च ।"
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

क्रमेण अपचिता दोषाः पुनर्भावं न
आप्नुवन्ति । क्रमेण उपचिता गुणाः
अप्रकम्प्या भवन्ति च ।

" ക്രമേണാപചിതാ ദോഷാ: 
ക്രമേണോപചിതാ ഗുണാ:
നാപ്നുവന്തി പുനർഭാവം
അപ്രകമ്പ്യാ ഭവന്തി ച."

ക്രമേണ കുറച്ചു കളയുന്ന 
ദോഷങ്ങൾ വീണ്ടും ഉണ്ടാകുന്നില്ല .
ക്രമേണ വർദ്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന
ദോഷങ്ങൾ ഉലച്ചു കളയാൻ 
വയ്യാത്ത വിധം സ്ഥിരമായി 
നിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.



ഞാനറിഞ്ഞ ക്രിസ്തു

ഇടയ്ക്ക് ഞാൻ ചിന്തിക്കാറുണ്ട് ഞാനുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലാത്ത ക്രിസ്തുവിനെ ഒരു നല്ല മനുഷ്യൻ എന്ന നിലയിൽ ഞാൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്രയധികം ഇഷ്ടപെടുന്നത് എന്നത്. ഒരുപക്ഷേ ഞാൻ ക്രിസ്തുവിനെ കാണുന്നത് ഒരു 
നല്ല സുഹൃത്തിനെ പോലെ ആയതുകൊണ്ടാകാം അതിന് 
കാരണമുണ്ട് അദ്ദേഹം മനുഷ്യരെ ഹൃദയം കൊണ്ട് സ്നേഹിച്ചിരുന്ന വളരെ നല്ലൊരു മനുഷ്യനായിരുന്നു. അതുപോലെതന്നെ ക്രിസ്തു ഹൃദയം കൊടുത്ത് സ്നേഹിച്ചിരുന്നവർക്ക് വേണ്ടി ഹൃദയം നുറുങ്ങി രക്തം ഇറ്റിറ്റ് വീണ് പ്രാർത്ഥിച്ച ഒരു പാവം മനുഷ്യനായിരുന്നു. എനിക്ക് ഇടയ്ക്ക് ആ മനുഷ്യൻ്റെ നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയം അടുത്ത് അനുഭവിച്ച് അറിയാൻ സാധിക്കും അത് വേറൊന്നും കൊണ്ടല്ല ചില നിമിഷങ്ങളിൽ എൻ്റെ ഹൃദയവും മുറിഞ്ഞ് രക്ത തുള്ളികൾ ഇറ്റിറ്റ് വീഴുമ്പോഴും ഞാനത് അവഗണിച്ച് മറ്റുള്ളവരോട് കൂടെ അവരുടെ സന്തോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്ന് സമയം ചെലവഴിക്കാറുണ്ട്. എനിക്കും ഇടക്ക് തോന്നിയിട്ടുണ്ട് ക്രിസ്തുവും അത് തന്നെയാണ് ചെയ്തതെന്ന് കാരണം അദ്ദേഹം മനുഷ്യരെ വളരെയധികം സ്നേഹിച്ചിരുന്നു ഒരുപക്ഷേ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അവർണനീയമായ രീതിയിൽ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹം സ്നേഹിച്ചിരുന്നവർക്ക് വേണ്ടി വ്യാകുലപ്പെട്ട് ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് രക്തം ഇറ്റിറ്റു വീണ് നൊമ്പരപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നതാണ് വാസ്തവം. എന്നാലും ക്രിസ്തു എന്ന മനുഷ്യൻ തന്റെ വേദനകളെല്ലാം അവഗണിച്ച് മറ്റുള്ളവരോട് കൂടെ അവരുടെ സന്തോഷത്തിൽ പങ്കുചേർന്ന് അവസാന നിമിഷം വരെ ജീവിച്ചു. ആ മനുഷ്യൻ ജീവനുതുല്യം സ്നേഹിച്ചവർ തന്നെ അയാളെ കുരിശിലേറ്റുക എന്ന് ഒരേ സ്വരത്തിൽ വിളിച്ചുപറഞ്ഞ് അയാളെ ക്രൂശിലേറ്റൊന്ന നിമിഷവും അയാൾ അവരെയെല്ലാം നിഷ്കളങ്കമായി സ്നേഹിച്ചു. പിന്നെ ക്രിസ്തുവിന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ ഭംഗി എന്നു പറയുന്നത് കുരിശിൽ ചതിക്കപ്പെട്ട് ക്രൂശിതനായി കിടക്കുമ്പോഴും ആ വേദനകളെല്ലാം അവഗണിച്ച് തന്നെ ചതിച്ചവരെ, വഞ്ചിച്ചവരെ, വേദനിപ്പിച്ചവരെ, തള്ളി പറഞ്ഞവരെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തി സ്നേഹിച്ചു എന്നതാണ് പിന്നെ ഞാൻ എങ്ങനെ ആ മനുഷ്യനെ ഒരു നല്ല മനുഷ്യൻ എന്ന നിലയിൽ സ്നേഹിക്കാതിരിക്കും.

(ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്)

शूलचिकित्सा - ശൂല ചികിത്സ

शूलचिकित्सा - ശൂല ചികിത്സ 

आटरूषकपत्रस्य
रसं तैलसमन्वितम् । ;

रसं किंशुकवल्क्कस्य
सैन्धवेन समन्वितम् । ;

पिष्ट्वा वसुकमूलञ्च
पिबेदुष्णेन वारिणा । ;

एरण्डपत्रस्वरसं
पिबेतैलसमन्वितम् । ;

उष्णोदकेन प्रपिबे -
द्यवक्षारञ्च चूर्णितम् । ;

वैकुण्ठपत्रस्वरसं
तथा तैलसमन्वितम् । ;

एते योगा : प्रयोक्तव्याः
शूलव्याधौ भिषग्वरै : ॥

ആടലോടകത്തിലയുടെ നീരിൽ എണ്ണചേർത്തു സേവിക്കുക.
മുരുക്കാൻ തോൽ ചതച്ചു പിഴിഞ്ഞ നീരിൽ ഇന്തുപ്പു ചേർത്തു സേവിക്കുക.
താർതാവൽവേര് അരച്ച് ചൂടുവെള്ളത്തിൽ സേവിക്കുക.
ആവണക്കിലയുടെ നീര് എണ്ണ ചേർത്ത് സേവിക്കുക.
ചവൽക്കാരം പൊടിച്ച്‌ ചൂടുവെള്ളത്തിൽ സേവിക്കുക.
തുമ്പക്കുടത്തിൽ ചാറ് എണ്ണ ചേർത്തു സേവിക്കുക.
ഈ യോഗങ്ങൾ ശൂല രോഗത്തിങ്കൽ ഉത്തമങ്ങളാകുന്നു.

वातगुन्मविधि : कार्यो 
वातजे पित्तजे पुन : ।
पित्तगुन्मविधि : कार्यः
कफजे कफगौन्मिक : ॥
വാതശുലത്തിങ്കൽ വാതഗുന്മത്തിന്നുള്ള ചികിത്സ ചെയ്യണം. പിത്തശൂലത്തിങ്കലാവട്ടെ പിത്തഗുന്മത്തിന്നുള്ള ചികിത്സ ചെയ്യണം. കഫശൂലത്തിങ്കൽ കഫഗുന്മത്തിന്നുള്ള ചികിത്സയാണ് ചെയ്യേണ്ടത്.


शर्करोत्थे हितं शूले
शरक्कराश्मभिषग्जितम् ।
निर्गुण्डीशिग्रुदहन -
गोक्षुरै : श्रृतमंबु च ॥
ശർക്കര കൊണ്ടുണ്ടായ ശൂലത്തിങ്കൽ ശർക്കരാശ്മരിയുടെ ചികിത്സ ഹിതമാകുന്നു.
കരുനൊച്ചിവേര് , മുരിങ്ങവേരിന്മേൽ തൊലി, കൊടുവേലിക്കിഴങ്ങ്, ഞെരിഞ്ഞിൽ ഇവ കൊണ്ടുള്ള കഷായവും ഹിതമാകുന്നു.
गुन्म शूले विधि : कार्यः
प्रभञ्जननिबर्हण : I
ഗുന്മശൂലത്തിങ്കൽ
വാതത്തെ ശമിപ്പിക്കുന്നതായ ചികിത്സ ചെയ്യണം.


पथ्यालशुननिर्ग्गुण्डी
पञ्चकोलै : श्रृतं जलम् ।
ससैन्धवं पिबेत् प्रातर् -
ग्गुन्म शूलहरं परम् ॥
കടുക്ക, വെള്ളുള്ളി, കരുനെച്ചിവേർ , പഞ്ചകോലം ഇവ കൊണ്ടുള്ള കഷായം ഇന്തുപ്പ് മേപ്പൊടി ചേർത്തു രാവിലെ സേവിക്കുക. ഗുന്മശൂലം ശമിക്കും.

सर्वशूलेषु शुद्धिञ्च
निरूहमनुवासनम् ।
यथादोषञ्चयुञ्जीत
पिण्डस्वेदोपनाहनम् ॥
എല്ലാ ശൂലങ്ങളിലും ശോധനത്തേയും , കഷായവസ്തിയേയും, സ്നേഹവസ്തിയേയും, പിണ്ഡസ്വേദത്തേയും ഉപനാഹത്തേയും ദോഷാനുസാരേണ ചെയ്യണം.


चिञ्चाशुष्कत्वचां भस्म
पलाशस्वरसेन तु ।
संपेष्य गुळिका कार्या
सगुळैषा च शूलजित् ॥
പുളിയുടെ ഉണങ്ങിയ തൊലി ഇതു ചുട്ടു ഭസ്മമാക്കി പ്ലാശിൻ തൊലി കുത്തിപ്പിഴിഞ്ഞ നീരിൽ അരച്ചു ഗുളികയുണ്ടാക്കുക.. ഈ ഗുളിക ശൂലഹരമാകുന്നു.

तृणाख्यपञ्चमूलन्तु
पृथग्दशपलं तथा ।
तत्समं वृश्निपर्ण्याश्च
मूलं तोये विपाचयेत् ॥
घृतप्रस्थद्वयं क्वाथे
स्फोट्याभुजगकल्कितम् ।
पलाशपत्रस्वरस -
दुग्द्धयुक्तं प्रसाधितम् ॥
पीतं विनाशयेत् शूलं
वातपित्तसमुत्भवम् ।
തൃണപഞ്ചമൂലം അഞ്ചും പതിപ്പത്തുപലം മൂവിലവേര് തൃണപഞ്ചമൂലത്തോടുസമം ഇവ കഷായത്തിൽ രണ്ടിടങ്ങഴി നെയ്യും , രണ്ടിടങ്ങഴി പ്ലാശിലനീരും, രണ്ടിടങ്ങഴി പാലുംചേർത്തു പുടയാവ് കല്ക്കനാക്കി കാച്ചി സേവിക്കുക. വാതപിത്തശൂലങ്ങൾ ശമിക്കും.

पृश्निपर्णी शूर्प्पमूल
वृश्चीवानां रसे पचेत् ।
घृतं गोस्तनयष्ट्याह्व
व्योषजीरकचन्दनै : ॥
कृष्णासुरद्रुसिन्धूत्थ
कटुरोहिणिदीप्यकै : I
स्फोट्याभुजंगस्वरसं
पलाशस्वरसं तथा ॥
क्षीरञ्च द्विगुणं दत्वा
सिद्धं तत् शूलनाशनम् ।
മൂവിലവേര്, കടലാടിവേര്, തവിഴാമവേര്, ഇവ കഷായത്തിൽ നെയ്യുകാച്ചുക പുടയാവിലയുടെനീര്, പ്ലാശിലനീര് ,പാൽ ഇവ മൂന്നും നെയ്യിന്റെ ഇരട്ടി ചേർക്കണം. കല്ക്കത്തിന്ന് :- മുന്തിരിങ്ങ, എരട്ടിമധുരം, ചുക്ക്, മുളക്, തിപ്പലി, ജീരകം, ചന്ദനം, തിപ്പലി, ദേവതാരം, ഇന്തുപ്പ് കടുകുരോഹിണി, അയമോദകം ഇവ അരച്ചു ചേർക്കുക. ശൂലങ്ങൾ ശമിക്കും.

शूलचिकित्सा

पृश्निपर्णीबलाक्वाथे
गुळं जीर्णं विपाचयेत् ।
हिंग्वाष्टकं क्षिपेत्तत्र
चूर्णितं घनतां गतम् ॥
गुळोकोनुपानन्तत्
शूलशान्त्यै पिबेत् प्रगे ।
മുവ്വിലവേര് കുറുന്തോട്ടിവേര് ഇവ കഷായം അതിൽ പഴയ ശർക്കര പാവുകാച്ചുക. ആയതിൽ അഷ്ടചൂർണം ചേർക്കു ക. ലേഹപാകത്തിൽ വാങ്ങി ഇതു സേവിക്കുക. അനുപാനമായി ശർക്കരവെള്ളം കുടിക്കുക. ശൂലങ്ങൾ ശമിക്കും. 


തുവർച്ചില ചവൽക്കാരം
വ്യോഷദീപ്യകഗന്ധകം
കൂഞ്ഞരിക്കയുടെ വേരും
പശുപാശീ രസം തഥാ
ജീരകദ്വയസിന്ധൂത്ഥ -
മുള്ളിയും കാട്ടുതിപ്പലി
ചവ്യംകായഞ്ചതത്സർവ്വം
സമഭാഗേന കല്ക്കിതം
പുടയാവരസം വീഴ്ത്തി
ത്രിദിനം സാധുപേഷയേൽ
കാട്ടുചേനയുടെ മദ്ധ്യം
തുരന്നതിൽ വിനിക്ഷിപേൽ
തൽകല്ക്കം പിന്നെ നന്നായി -
ത്തൽഖണ്ഡേന പിധായ ച
മൃദാസമന്താത്സംലിപ്യ
ബഹുവാരം പ്രശോഷ്യ ച
ആവലിന്ധനസന്ദീപ്തേ
ജ്വലനേതദ്വിപാചയേൽ
തൊണ്ണൂറുനാഴികാന്തേച
തത്സമാദായ ബുദ്ധിമാൻ
ശനൈർമണ്ണുകളഞ്ഞിട്ടു
സാധുസഞ്ചൂർണ്ണ്യ തൽപുന:
ഗുളോദകേന ശൂലാർത്തം
പായയേന്മാത്രയാ സഹ
ഘൃതാന്നം ഭോജയേച്ചാനു 
സർവ്വ ശൂല വിനാശനം .
തുവർച്ചില = തുവർച്ചിലക്കാരം
വ്യോഷം = ചുക്ക് - മുളക് - തിപ്പലി
ദീപ്യകം = അയമോദകം
ജീരകദ്വയം = ജീരകവും കരിഞ്ചീരകവും
സിന്ധൂ ത്ഥം = ഇന്തുപ്പ് ചവ്യം = കാട്ടുമുളകിൻ വേര്
ശേഷം മരുന്നുകൾ സ്പഷ്ടം
എല്ലാം സമം കൂട്ടി പുടയാവ് രസത്തിൽ 3 ദിവസം അരക്കുക. ആ കല്ക്കം കാട്ടുചേന തുരന്ന് അതിലാക്കി കാട്ടുചേനയിലകൊണ്ടു പൊതിഞ്ഞ് മണ്ണിൽ പൊതിഞ്ഞ് അനേക പ്രാവശ്യം ഉണക്കി ആവിൽവിറകിട്ടു തീകത്തിച്ച്‌ തൊണ്ണൂറു നാഴികനേരം വേവിക്കുക. പിന്നെ മണ്ണുകളഞ്ഞ് പൊടിച്ച് ശർക്കരവെള്ളത്തിൽ സേവിക്കുക. സർവ്വശൂലങ്ങളും ശമിക്കും.

लोहायस्कान्तकिट्टाभ्रकशिखिमुसली
लाङ्गलीनैककर्ण्णी
भृंगीरात्रीरसोनोषणकपलमितं
चूर्ण्ण्य निक्षिप्यसम्यक्
मूत्रे धात्रीरसे किंशुकमधुकरसे
च त्रिरात्रं सुपिष्ट्वा
शुष्कान्खादेद्वटांस्तान् सगुळम खिलशू -
लामय द्ध्वंसनाय ॥
ഉരുക്കുപൊടി , അയസ്കാന്തം, പുരാണകിട്ടത്തിൻ പൊടി , അഭ്രകം, കൊടുവേലിക്കിഴങ്ങ്, നിലപ്പനക്കിഴങ്ങ് ,മേത്തോന്നിക്കിഴങ്ങ് (ശു )
മുയൽചെവി, കഞ്ഞുണ്ണി, മഞ്ഞൾ, വെള്ളുള്ളി, കുരുമുളക്, ഇവ ഓരോ പലം പൊടിക്കുക. ഗോമൂത്രം പച്ചനെല്ലിക്കാനീര് , കരിമുരുക്കിലനീര്, എരട്ടിമധുര കഷായം ഇവ ഓരോന്നിലും മുമ്പറഞ്ഞ പൊടി മുമ്മൂന്നുദിവസം അരച്ചുവടകമാക്കുക. ഈ ഗുളിക ശർക്കര ചേർത്തു സേവിച്ചാൽ എല്ലാ ശൂലങ്ങളും ശമിക്കും.

Bruhathkatphaladi Kashayam

Bruhathkatphaladi Kashayam


It is a classical Kashaya preparation explained in Ayurveda Text book ‘ Bhaishajyaratnavali’.
The Major Ingredients of this Formulation are
•Katphalam (Myrica esculenta) Laghu, Tikshna -Kaphavatha hara, Mukharoga shamaka.
• Musthaka  (Cyperus rotundus): Laghu, Ruksha – Kaphapithahara, Jvaraghna, Krimighna.
• Vacha (Acorus calamus) Laghu, Tikshna- Kaphavathahara, Krimihara, Deepana.
• Pata (Cyclea peltata): Laghu, Tikshna- Tridoshashamaka, Rakthashodaka.
• Pushkaramula (Inula racemose): Laghu,-Kaphavathahara.
• Parpataka (Hedyotis corymbosa) Laghu- Kaphavathahara, Rakthadoshahara.
• Karkatasringi (Pistacia integerrima) Tikshan, Guru – Kaphavathahara, Urdhwavathajith.
• Bhunimba (Swertia chirata): Laghu, Ruksha – Kaphapithahara, Jvaragna.
• Bringaraja (Eclipta alba): Ruksha, Tikshna-Kaphavathahara,Dantya, Chakshushya,Vishahara
• Dasamoolam Laghu, Ruksha- Kaphavathahara, Shothahara
Other ingredients
• Ajajai (Carum carvi)
• Indrayava (Holarrhena antidysenterica)
• Dhanyaka (Coriandrum sativum)
• Shati (Kaempferia galangal)
• Pippali (Piper longum)
• Katuka (Picrorhiza kurrua)
• Harithaki (Terminalia chebula)
• Sugandhabala
• Bharangi (Clerodendrum serratum)
• Pippali mula (Piper officinarum)
• Bala (Sida cordifolia)
• Hingu (Ferula asafoetida)
Ingredients have anti edematic (shophahara) properties and relieves fever, diseases of - Throat, Head,Ear,Jaw. Hence effective in head ache, hoarsness of voice, Ear infections, cough.

Dose : 5-20ml with 40ml boiled and cooled water twice daily or as directed by the Physician.
Adjuvent : Ardraka (ginger), Hingu (kayam).

വിഷലക്ഷണം തിരിച്ചറിയാം ആയുർവേദത്തിലൂടെ

വിഷലക്ഷണം തിരിച്ചറിയാം ആയുർവേദത്തിലൂടെ 


വിഷം ചേർന്ന കറികൾ വേഗം 
വരണ്ട് പോകുന്നു. ചാറ് 
കരുവാളിച്ച നിറത്തിലാകുന്നു.
അതിൽ നോക്കിയാൽ കാണുന്ന 
നിഴൽ കുറഞ്ഞോ അധികമായോ 
വികൃതമായോ നിഴൽ തന്നെ കാണാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യും.
നുര, മുകളിൽ വര, സീമന്തരേഖ , 
നൂല് പോലെയുള്ള വര , 
കുമിള ഇവകൾ കാണപ്പെടും. 
രാഗം , ഖാണ്ഡവം എന്നീ പാനങ്ങളും 
ശാകവും മാംസവും വേറിട്ട് നില്ക്കുന്നതു പോലെയും സ്വാദില്ലാത്തതുമായിരിക്കും .

വിഷം കലർന്ന മാംസരസത്തിൽ
നീല നിറത്തിലുള്ളവരയും 
പാലിൽ താമ്ര വർണ്ണത്തിലുള്ള
വരയും തൈരിൽ കരുവാളിച്ച
വരയും മോരിൽ മഞ്ഞളിച്ചോ
കറുത്തോ ഉള്ള വരയും നെയ്യിൽ
ജല വർണ്ണമായിരിക്കുന്ന വരയും
തൈർ വെള്ളത്തിൽ മാടപ്രാവിന്റെ
വർണ്ണത്തിലുള്ള വരയും കാടിയിലും
 മദ്യത്തിലും വെള്ളത്തിലും കറുത്ത
വരയും തേനിൽ പച്ചനിറത്തിലുള്ള
വരയും എണ്ണയിൽ അരുണ വർണ്ണ
ത്തിലുള്ള വരയും കാണും .

വിഷം കലർന്ന പച്ചക്കായകൾ
പെട്ടെന്ന് പഴുക്കും. പഴുത്ത കായകൾ
ഉടനെ നുലയും . 
ആർദ്ര ദ്രവ്യങ്ങൾക്കും ശുഷ്ക്ക
 ദ്രവ്യങ്ങൾക്കും വിഷം കലർന്നാൽ
വാട്ടവും നിറഭേദവുമുണ്ടാകും. 
മൃദുക്കൾകഠിനങ്ങളും കഠിനമായവ മൃദുവുമായിത്തീരുന്നു. പുഷ്പമാലകൾ 
അറ്റം നുറുങ്ങുകയും വാടുകയും ഗന്ധം മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.
 മുണ്ടിൽ വിഷം കലർന്നാൽ
വട്ടത്തിൽ കരുവാളിച്ചു കാണും . 
മുണ്ടിന്റെ അറ്റത്ത് പുരികം പോലെ 
നില്ക്കുന്ന നൂലുകൾ നുറുങ്ങിപ്പോകും.
സ്വർണ്ണാദി ധാതുക്കൾ , മുത്ത് , മരം , 
കല്ല് , രത്നങ്ങൾ  ഇവയിൽ വിഷം 
കലർന്നാൽ അഴുക്ക് പറ്റിയതു 
പോലെയും സ്നിഗ്ദ്ധതയും
തിളക്കക്കുറവുമുണ്ടാകും .
മൺപാത്രത്തിന് വിഷ 
സംയോഗമുണ്ടായാൽ
അധികമായ തിളക്കം കാണപ്പെടുന്നു .

വിഷദാതാവിന്റെ മുഖം
കരുവാളിച്ചിരിക്കും. 
വാവറൾച്ചയുണ്ടാകും.
ലക്ഷ്യമില്ലാതെ അങ്ങുമിങ്ങും
നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കും. 
വിയർക്കും. വിറയുണ്ടാകും. 
ഭയമുള്ളവനും ലജ്ജയുള്ളവനും
ആയിരിക്കും.സംസാരത്തിലും 
നടത്തത്തിലും ഇടർച്ച ഉണ്ടാവും.
കോട്ടുവായ് ഇട്ടുകൊണ്ടിരിക്കും .

വിഷം കലർന്ന ഭക്ഷണം
തീയിലിട്ടാൽ അത് ഒന്നായിച്ചേർന്ന്
തീജ്വാല ആയിത്തീരുന്നു
പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ 
ഉണ്ടാക്കുന്നു.
മയിലിന്റെ കഴുത്തിന്റെ നിറത്തോട് 
സാമ്യമുള്ള തീയും പുകയും 
ഉണ്ടാകുന്നു.
ചില സമയങ്ങളിൽ തീജ്വാല
മൂർച്ചയുള്ളതും ചിലപ്പോൾ മന്ദഗതിയിലുമായിരിക്കും.
രൂക്ഷഗന്ധവുണ്ടാകും.

വിഷം ചേർന്ന അന്നം ഭക്ഷിക്കുന്ന
ഈച്ചകൾ ചത്തുപോകുന്നു. 
കാക്കക്ക് ഒച്ചയടപ്പുണ്ടാകും.
തത്ത മുതലായ കിളികൾ വിഷാന്നം
കണ്ടാൽ ഉറക്കെ ഒച്ചയുണ്ടാക്കുന്നു.
അരയന്നത്തിന് നടക്കുമ്പോൾ
കാലിടറുന്നു. ജീവഞ്ജീവത്തിന്
തളർച്ച ഉണ്ടാവുന്നു. ചകോരത്തിന്
കണ്ണിന്റെ ചുവപ്പ് ഇല്ലാതാക്കുന്നു.
ക്രൗഞ്ചപ്പക്ഷികൾക്ക് മദമുണ്ടാകും.
പ്രാവ്, കുയില് , കോഴി, ചക്രവാകം
ഇവ ചത്തുപോകും. പൂച്ച 
പേടിക്കുന്നു. കുരങ്ങ് മലം 
വിസർജ്ജിക്കുന്നു. മയിൽ
സന്തോഷിക്കും . മയിലിന്റെ
നോട്ടം നിമിത്തം വിഷത്തിന്റെ
വീര്യം കുറഞ്ഞു പോകുന്നു .

ഇപ്രകാരം , വിഷമയമായ ഭക്ഷണം
കഴിച്ചാൽ ചെറു ജീവികൾ പോലും
ആപത്തിലകപ്പെടാൻ ഇടയുള്ള
തിനാൽ , അത്തരം ഭക്ഷണസാധ
നങ്ങളെ ആഴത്തിൽ കുഴിച്ചുമൂടുകയോ
കത്തിച്ചു കളയുകയോ വേണം.

വിഷമയമായ അന്നത്തെ
സ്പർശിച്ചാൽ ചൊറിച്ചിൽ ,
ചൂട്ടുനീറ്റൽ , തൊട്ട ഭാഗത്ത്
പുകച്ചിൽ , ജ്വരം , വേദന ,
പൊള്ളൽ , തരിപ്പ് ഇവയും
നഖവും രോമവും കൊഴിയുക,
ശോഫം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.
ആ വക ഉപദ്രവങ്ങളിൽ വിഷത്തെ
ശമിപ്പിക്കുന്ന ഔഷധങ്ങൾ കൊണ്ട്
ധാര ചെയ്യണ്ടതാണ്. 
സോമവല്ക്കം, താലീസപത്രം , കൊട്ടം , ചിറ്റമൃത് ,തകരം , രാമച്ചം , ചന്ദനം , 
പതിമുകം ഇവയുടെ ലേപനവും
നല്ലതാണ് .

വിഷാന്നം ആമാശയത്തിലെത്തിയാൽ
വിയർപ്പ് , ബോധക്ഷയം ,വയർവീർപ്പ് ,
മദം , തലചുറ്റൽ , രോമാഞ്ചം , 
ഛർദ്ദി, സർവാംഗ സന്താപം , 
കണ്ണ് കാണായ്ക, ഹൃത്ഗ്രഹം ഇവയുമുണ്ടാകും.ശരീരത്തിൽ പുള്ളികൾ കാണപ്പെടുന്നു.
വിഷാന്നം പക്വാശയത്തിലെത്തിയാൽ
വിവിധ നിറങ്ങളിൽ ഛർദ്ദിക്കുന്നു. 
അധികമായി മൂത്രമൊഴിക്കുകയും 
അതിസരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
അലസതയും കാർശ്യവും വിളർച്ചയും
ഉദരവും ബലഹാനിയുമുണ്ടാകും.

വിഷത്തോട് കൂടിയ അന്നം 
ആമാശയത്തിലെങ്കിൽ 
ഛർദ്ദിപ്പിക്കുകയും 
പക്വാശയത്തിലെങ്കിൽ 
വിരേചിപ്പിക്കുകയും
ചെയ്തതിന് ശേഷം മഞ്ഞൾ, 
മരമഞ്ഞൾ ,വെൺകുന്നി ,
 ഓട , കരുനൊച്ചി , അമര ,
അരേണുകം , വയമ്പ് , 
ചെറുചീരവേര് ,കോഴിമുട്ട ,
കാർകോകിൽ ഇവകൾ കൊണ്ട്
നസ്യവും  അഞ്ജനവും ചെയ്യണം. ഈ
ഔഷധങ്ങൾ ചേർത്ത കഷായം സേവി
ക്കുകയും വേണം.

 വിഷം ഭക്ഷിച്ചവന് വമന വിരേചനം
 (ഊർദ്ധ്വാധശ്ശോധനം ) ചെയ്ത് 
 ശുദ്ധി വരുത്തിയതിന് ശേഷം
 വിഹിതമായ കാലത്ത് നേർത്ത
 ചെമ്പു പൊടി ( താമ്രഭസ്മം )
 തേൻ ചേർത്ത് ഹൃദയശുദ്ധി
 വരുത്താൻ കൊടുക്കണം .

ഹൃദയശുദ്ധി വന്നു കഴിഞ്ഞാൽ 
മുക്കാൽ കഴഞ്ച് സ്വർണ്ണത്തിന്റെ
ചൂർണ്ണം (സ്വർണ ഭസ്മം ) സേവിപ്പി
ക്കണം. സ്വർണ്ണം സേവിക്കുന്നവന്റെ
ശരീരത്തിൽ , താമരയിലയിൽ വെള്ളം
എന്ന പോലെ വിഷം പറ്റുകയില്ല. 
ആയുസ്സ് വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യും .
കൂട്ടു വിഷത്തിലും ഈ പറഞ്ഞ
ചികിത്സകൾ തന്നെ ചെയ്യേണ്ടതാണ്.

 

शिलाजतु प्रयोगः - ശിലാജതു പ്രയോഗം

शिलाजतु प्रयोगः - ശിലാജതു പ്രയോഗം

" सुभावितां सारजलैस्तुलां पीत्वा शिलोद्भवात्।
साराम्बुनैव भुञ्जानः शालीन् जाङ्गलजै रसैः॥
सर्वानभिभवेन्मेहान् सुबहूपद्रवानपि।
गण्डमालार्बुदग्रन्थिस्थौल्यकुष्ठभगन्दरान्॥
कृमिश्लीपदशोफांश्च परं चैतद्रसायनम्। "
( अ हृ प्रमेहचिकित्सितम् )

सारजलै: असनख़दिरादयः क्वाथैः,
सुभावितां शिलोद्भवात् त्तुलां साराम्बुना
एव पीत्वा शालीन् जाङ्गलजै रसैः भुञ्जानः
सर्वान् मेहान् सुबहूपद्रवान् अपि अभिभवेत् ।
गण्डमालार्बुदग्रन्थिस्थौल्यकुष्ठभगन्दरान्
कृमिश्लीपदशोफान् च ।एतत् परं रसायनम् च ।


" സുഭാവിതാം സാരജലൈ:
തുലാം പീത്വാ ശീലോദ്ഭവാത്
സാരാംബുനൈവ ഭുഞ്ജാന:
ശാലീൻ ജാംഗലജൈ രസൈ:
സർവാനഭിഭവേൻമേഹാൻ സുബഹൂപദ്രവാനപി
ഗണ്ഡമാലാർബുദഗ്രന്ഥി
സ്ഥൗല്യകുഷ്ഠഭഗന്ദരാൻ
കൃമിശ്ലീപദശോഫാംശ്ച
പരം ചൈതദ്രസായനം "

വേങ്ങ, കരിങ്ങാലി മുതലായവയുടെ 
കാതലുകൾ കഷായം വെച്ചതിൽ
ഒരു തുലാം കന്മദം ഭാവന ചെയ്ത്
ഉണക്കി സൂക്ഷിക്കുക. അതിൽ
നിന്നും മാത്രയ്ക്ക് തക്കവണ്ണം
എടുത്ത് വേങ്ങ മുതലായവയുടെ 
കാതലിട്ടു വെച്ച കഷായത്തിൽ
ചേർത്തു സേവിക്കുകയും അത്
ദഹിച്ചാൽ ജാംഗലമാംസരസം
മാത്രം കൂട്ടി ചെന്നല്ലരിച്ചോറ്  
ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക . ഇങ്ങനെ
ആ കന്മദം മുഴുവൻ സേവിച്ചാൽ
എത്ര കലശലായതും വളരെ
ഉപദ്രവങ്ങളോട് കൂടിയതുമായ
എല്ലാ വിധ പ്രമേഹവും ശമിക്കും.
ഗണ്ഡമാല (അപചി) ,അർബ്ബുദം ,
ഗ്രന്ഥി, സ്ഥൗല്യം ,കുഷ്ഠം , ഭഗന്ദരം ,
കൃമിരോഗം , മന്ത് , ശോഫം എന്നീ 
രോഗങ്ങളേയും ശമിപ്പിക്കും .ഇത് 
ശ്രേഷ്ഠമായ രസായനവുമാകുന്നു.

अयस्कृति - അയസ്കൃതി

अयस्कृति - അയസ്കൃതി

" साधयेदसनादीनां पलानां विंशतिं पृथक्।
द्विवहेऽपां क्षिपेत्तत्र पादस्थे द्वे शते गुडात्॥
क्षौद्राढकार्धं पलिकं वत्सकादिं च कल्कितम्।
तत्क्षौद्रपिप्पलीचूर्णप्रदिग्धे घृतभाजने॥
स्थितं दृढे जतुसृते यवराशौ निधापयेत्।
खदिराङ्गारतप्तानि बहुशोऽत्र निमज्जयेत्॥
तनूनि तीक्ष्णलोहस्य पत्राण्यालोहसङ्क्षयात्।
अयस्कृतिः स्थिता पीता पूर्वस्मादधिका गुणैः॥"
( अ हृ प्रमेहचिकित्सितम् )

असनादीनां (अ हृ सू; शोधनादिगणसंग्रहणीयं / 19,20 ) गणोक्तानां द्रव्याणां, पृथक्-प्रत्येकं, विंशतिपलानि, अपां जलद्रोणाष्टके, साधयेत्। तत्र-तस्मिन्, पादशेषे शृते शीते च सति गुडस्य द्वे शते क्षिपेत्। माक्षिकस्यार्धाढकम्। "वत्सकमूर्वा" (अ हृ सू शोधनादिगणसंग्रहणीयं /33,34 )
 इत्यादिकं च पृथक् पालिकं कल्कितं कृत्वा क्षिपेत्। अनन्तरमन्तर्माक्षिकपिप्पलीचूर्णप्रलिप्ते घृतभाजने दृढे जतुलिप्ते स्थितं यवराशौ स्थापयेत्। अनन्तरं खदिराङ्गारतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि तनूनि पुनःपुनरत्र निमज्जयेत्। यावत्सङ्क्षयं-विलीनवृत्तित्वमायान्ति। अयस्कृतिरियं स्थिता-सम्पन्ना, पीता पूर्वस्मात्-रोध्रासवात्, गुणैरधिका। 

" സാധയേദസനാദീനാം 
പലാനാം വിംശതിം പൃഥക്
ദ്വിവഹേപാം ക്ഷിപേത്തത്ര
പാദസ്ഥേ ദ്വേ ശതേ ഗുഡാത്
ക്ഷൗദ്രഢകാർദ്ധം പലികം 
വത്സകാദിം ച കൽകിതം
തത്ക്ഷൗദ്രപിപ്പലീചൂർണ
പ്രദിഗ്ധേ ഘൃതഭാജനേ
സ്ഥിതം ദൃഢേ ജതുസൃതേ
യവരാശൌ നിധാപയേത്
ഖദിരാങ്ഗാരതപ്താനി 
ബഹുശോത്ര നിമജ്ജയേത്
തനൂനി തീഷ്ണലോഹസ്യ 
പത്രാണ്യാലോഹ സംക്ഷയാത്
അയസ്കൃതി:സ്ഥിതാ പീതാ 
പൂർവസ്മാദധികാ ഗുണൈ: "

അസനാദിഗണത്തിലെ
(അ ഹൃ സൂ അ.15 )
23 മരുന്നും ഓരോന്നും 20 പലം 
വീതം എടുത്ത്128 ഇടങ്ങഴി 
വെള്ളത്തിൽ കഷായം വെച്ച്
നാലിലൊന്നാക്കി(32 ഇടങ്ങഴി )
പിഴിഞ്ഞരിച്ച് അതിൽ രണ്ട്
 തുലാം ശർക്കരയും , രണ്ടിടങ്ങഴി
തേനും വത്സകാദിഗണത്തിലെ
( അ ഹൃ സൂ .15 ) 24 മരുന്നും
ഓരോ പലം അരച്ചതും 
ചേർക്കുക. തിപ്പലീ ചൂർണ്ണം 
തേനിൽകുഴച്ച് നെയ്മയക്കിയ
കുടത്തിൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ മിശ്രിതം 
ഒഴിച്ചു വെക്കണം.
 കനം കുറഞ്ഞ ഉരുക്കിൻ തകിട്
 16 പലം കരിങ്ങാലി വിറകിന്റെ
 കനലിൽ ചുട്ടുപഴുപ്പിച്ച് അനേകം
 തവണ (തകിട് പൂർണ്ണമായും 
 അലിഞ്ഞു ചേരുന്നതുവരെ) 
ഇതിൽ മുക്കുക. അതിന് ശേഷം കോലരക്കുരുക്കി നന്നായി ബന്ധനം
ചെയ്ത് യവ ധാന്യത്തിൽ കുഴിച്ചു
വെച്ചിരുന്ന് നിശ്ചിതകാലം
കഴിഞ്ഞെടുത്ത് സേവിക്കുക.
അയസ്കൃതി എന്ന ഈ അരിഷ്ടം 
ലോധ്രാസവത്തേക്കാൾ ഗുണമുള്ളതാണ് .

എന്ത് കഴിക്കണം എന്ത് കഴിക്കരുത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആയുർവേദം പറയുന്നത്


"वाराहं श्वाविधा नाद्याद्दध्ना पृषतकुक्कुटौ।
आममांसानि पित्तेन, माषसूपेन मूलकम्॥
अविं कुसुम्भशाकेन, बिसैः, सह विरूढकम्।
माषसूपगुडक्षीरदध्याज्यैर्लकुचं फलम्॥
फलं कदल्यास्तक्रेण दध्ना तालफलेन वा।
कणोषणाभ्यां मधुना काकमाचीं गुडेन वा॥
सिद्धां वा मत्स्यपचने पचने नागरस्य वा।
सिद्धामन्यत्र वा पात्रे कामात्तामुषितां निशाम्॥"
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

श्वाविधा वाराहं, द्दध्ना पृषतकुक्कुटौ ,पित्तेन
आममांसानि ,माषसूपेन मूलकम् ,कुसुम्भशाकेन
अविं , बिसैः सह विरूढकम्
माषसूपगुडक्षीरदध्याज्यै : लकुचं फलम्
तक्रेण दध्ना तालफलेन वा कदल्या:फलं 
कणोषणाभ्यां मधुना ,गुडेन वा काकमाचीं
मत्स्यपचने सिद्धां वा नागरस्य पचने वा ,
अन्यत्र पात्रे सिद्धां निशाम् ऊषितां वा 
कामात्तां न अद्यात्।


"വാരാഹം ശ്വാവിധാ നാദ്യാ
ദദ്ധ്നാ പൃഷതകുക്കുടൌ
ആമമാംസാനി പിത്തേന
മാഷ സൂപേനമൂലകം॥
അവിം കുസുംബശാകേന, 
ബിസൈ: സഹ വിരൂഢകം.
മാഷസൂപഗുഡക്ഷീരദധ്യാ
ജ്യൈർലാകുചം ഫലം
ഫലം കദള്യാസ്തക്രേണ
ദധ്നാ താലഫലേന വാ
കണോഷണാഭ്യാം മധുനാ
കാകമാചീം ഗുഡേന വാ
സിദ്ധാം വാ മത്സ്യപചനേ 
പചനേ നാഗരസ്യ വാ
സിദ്ധാമന്യത്ര വാ പാത്രേ
കാമാത്താമുഷിതാം നിശാം"

മുള്ളൻപന്നിയുടെ മാംസത്തോടു 
ചേർത്തു പന്നിമാംസവും
തൈരിനോടുചേർത്തു 
പുള്ളിമാനിന്റേയും
കോഴിയുടേയും മാംസവും
കഴിക്കരുത്.
വേവിക്കാത്ത മാംസം പിത്തത്തോട് 
ചേർത്തും ഉഴുന്നിൻ പരിപ്പ് ചേർത്ത് 
മുള്ളങ്കിയും കുസുംബ ശാകം ചേർത്ത് കുറിയാട്ടിൻ മാംസവും
താമരവളയത്തോടൊപ്പം
മുളപ്പിച്ച ധാന്യങ്ങളും
ഉഴുന്ന്സൂപ്പ് , ശർക്കര ,പാല് ,
തേൻ , നെയ്യ് ഇവയിലൊന്നിനോട് 
ചേർത്ത് അയനിപ്പഴവും
മോരോ തൈരോ പനമ്പഴമോ 
കൂട്ടി വാഴപ്പഴവും പിപ്പലി, മരിചം , 
തേൻ ശർക്കര ഇവയൊന്നിച്ച് കരുന്തക്കാളിയും മത്സ്യം 
പാകപ്പെടുത്തിയ പാത്രത്തിലോ
ചുക്ക് പാകപ്പെടുത്തിയ
പാത്രത്തിലോ മറ്റു പാത്രങ്ങളിൽ
പാകപ്പെടുത്തി ഒരു രാത്രി വെച്ചിരുന്ന
കരുന്തക്കാളിയും ഭക്ഷിക്കരുത് .


" मत्स्यनिस्तालितस्नेह
साधिताः पिप्पलीस्त्यजेत्।
कांस्ये दशाहमुषितं
सर्पिरुष्णं त्वरुष्करे॥"
(अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं)

मत्स्यनिस्तालितस्नेहसाधिताः 
पिप्पली: त्यजेत् । कांस्ये दशाहमुषितं
सर्पि: । अरुष्करे तु उष्णं अन्नपानादिकं त्यजेत्।

" മത്സ്യനിസ്താളിതസ്നേഹ
സാധിതാ: പിപ്പലീസ്ത്യജേത്
കാംസ്യേ ദശാഹമുഷിതം 
സർപ്പിരുഷ്ണം ത്വരുഷ്കരേ."

മീൻ വറുത്ത നെയ്യിൽ ( എണ്ണയിൽ )
പാചകം ചെയ്ത തിപ്പലി തിന്നരുത് .
ഓട്ടുപാത്രത്തിൽ പത്തു ദിവസം
വരെ വെച്ചിരുന്ന നെയ്യും ഉപയോഗിക്കരുത് .
ചൂടുള്ള അന്നപാനാദികളൊന്നിച്ച്
ചേർക്കുരു സേവിക്കരുത് .


"भिन्नांशे अपि मध्वाज्ये दिव्यवार्यनुपानतः।
मधुपुष्करबीजं च, मधुमैरेयशार्करम्॥
मन्थानुपानः क्षैरेयो, हारिद्रः कटुतैलवान्।"
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

मध्वाज्ये भिन्नांशे अपि दिव्यवार्यनुपानतः
विरुद्धेते । मधुपुष्करबीजं च, मधुमैरेयशार्करम्
क्षैरेय: मन्थानुपानः कटुतैलवान् हारिद्रः
परस्परं विरुध्यन्ते।

"ഭിന്നാംശേ അപി മധ്വാജ്യേ 
ദിവ്യവാര്യനുപാനത:
മധുപുഷ്കരബീജം ച,
മധുമൈരേയശാർക്കരം
മന്ഥാനുപാന: ക്ഷൈരേയോ, 
ഹാരിദ്ര: കടുതൈലവാൻ."

തേനും നെയ്യും തുല്യമല്ലാതെ 
ചേർത്ത് ഭക്ഷിച്ചതിന് ശേഷം മഴ 
വെള്ളം അനുപാനമായി
 ഉപയോഗിച്ചാൽ വിരുദ്ധമാകുന്നു . 
 തേനും താമരക്കുരുവും തമ്മിൽ
 ചേർന്നാൽ വിരുദ്ധമാകുന്നു.
 മുന്തിരിങ്ങ കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ
 മദ്യവും ഈന്തപ്പഴം കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ
 മദ്യവും പഞ്ചസാര കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ
 മദ്യവും തമ്മിൽ ചേർത്തുപയോഗി
 ക്കുന്നതും വിരുദ്ധമാകുന്നു.
 പാൽച്ചോറ് തിന്ന ഉടൻ മലർത്തവിട്
 കലക്കിക്കുടിക്കരുത്. കടുകെണ്ണ
 യിൽ പാകപ്പെടുത്തിയ കൂണും
 തിന്നരുത്.





" वलाका वारुणीयुक्ता कुल्माषैश्च विरुध्यते।
भृष्टा वराहवसया सैव सद्यो निहन्त्यसून्॥ "
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

वलाका वारुणीयुक्ता कुल्माषै: च 
विरुध्यते । सा एव वराहवसया भृष्टा
सद्य: असून् निहन्ति।

" വലാകാ വാരുണീയുക്ത 
കുൽമാഷൈശ്ച വിരുധ്യതേ 
ഭൃഷ്ടാ വരാഹവസയാ സൈവ
സദ്യോ നിഹന്ത്യസൂൻ"

കൊക്കിന്റെ ( വെള്ളിൽ പക്ഷി )മാംസം വാരുണി മദ്യത്തോടൊപ്പമോ പകുതി 
വേവിച്ച പയർവർഗ്ഗങ്ങളോടൊന്നിച്ചോ കഴിക്കുന്നത് വിരുദ്ധമാണ്. 
അതു തന്നെ പന്നി നെയ്യിൽ വറുത്ത് 
തിന്നാൽ ഉടൻ മരിക്കും .




" तद्वत्तित्तिरिपत्राढ्यगोधालावकपिञ्जलाः।
ऐरण्डेनाग्निना सिद्धास्तत्तैलेन विमूर्च्छिताः॥"
( अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं )

ऐरण्डेनाग्निना सिद्धा: तत्तैलेन विमूर्च्छिताः तित्तिरिपत्राढ्यगोधालावकपिञ्जलाः तद्वत्,
बलाकावत् सद्यो जीवितहराः।

" തദ്വത്തിത്തിരിപത്രാഢ്യ
ഗോധാലാവകപിഞ്ജലാ:
ഐരണ്ഡേനാഗ്നിനാ സിദ്ധാ:
തത്തൈലേന വിമൂർച്ഛിതാ: "

ആവണക്കിൻ വിറക് കത്തിച്ച്
ആവണക്കെണ്ണ ധാരാളം ചേർത്ത്
പാകപ്പെടുത്തിയെടുത്ത തിത്തിരി, 
മയിൽ, ഉടുമ്പ്, ലാവം( കാടപ്പക്ഷി ),
കപിഞ്ജലം(*പിതാരിപ്പുള്ള്) ഈ
പക്ഷികളുടെ മാംസം ഭക്ഷിച്ചാൽ 
ഉടനെ മരണമുണ്ടാകും.

പിതാരിപ്പുള്ള് (കപിഞ്ജലം )
     = പിതാരിപ്പുള്ളിന്റെ മാംസം , കഫം ഏറിയും വാതം കുറഞ്ഞും പിത്തം മധ്യമായുമിരിക്കുന്ന സന്നിപാതത്തിനും രക്തദോഷത്തിനും നന്നു്. ഇത് തിത്തിരിയിൽ തന്നെ മഞ്ഞനിറമുള്ളതെന്നു അഭിപ്രായം കാണുന്നു. ഇത് ആവണക്കിൻ വിറകുകൊണ്ടു തീയെരിച്ചു വേവിച്ചോ ആവണക്കെണ്ണയിൽ വറുത്തോ ഭക്ഷിക്കരുത്. 




" हारीतमांसं हारिद्रशूलकप्रोतपाचितम्।
हारिद्रवह्निना सद्यो व्यापादयति जीवितम्॥
भस्मपांसुपरिध्वस्तं तदेव च समाक्षिकम् ।"
(अ हृ सू अन्नसंरक्षणीयं)

हारीतमांसं हारिद्रवह्निना हारिद्रशूलक
प्रोतपाचितम् सद्य: जीवितम् व्यापादयति ।
भस्मपांसुपरिध्वस्तं तत् एव समाक्षिकम् च ।

" ഹാരീതമാംസം ഹാരിദ്ര
ശൂലകപ്രോതപാചിതം.
ഹാരിദ്രവഹ്നിനാ സദ്യോ 
വ്യാപാദയതി ജീവിതം
ഭസ്മപാംസുപരിധ്വസ്തം 
തദേവ ച സമാക്ഷികം "

ഹാരീത പക്ഷിയുടെ മാംസം
മരമഞ്ഞൾ കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ
ശൂലത്തിൽ കോർത്ത് മരമഞ്ഞളിന്റെ
വിറക് കൂട്ടി കത്തിച്ച തീയിൽ വേവിച്ചു തിന്നാൽ ഉടനെ മരിക്കും.
ഹാരീത മാംസം അടുപ്പിലിട്ട്
ചുട്ടെടുത്തതിൽ ചാരവും 
പൊടിയും പൊതിഞ്ഞിരിക്കും.
അത് തേൻ ചേർത്ത് തിന്നാലും
 ഉടൻ മരിക്കും


धान्वन्तरं घुतं - ധാന്വന്തരം ഘൃതം

धान्वन्तरं घुतं - ധാന്വന്തരം ഘൃതം

" दशमूलं शठीदन्तीसुराह्वं द्विपुनर्नवम्॥
मूलं स्नुगर्कयोः पथ्यां भूकदम्बमरुष्करम्।
करञ्ज वरुणान्मूलं पिप्पल्याः पौष्करं च यत्॥
पृथग् दशपलं प्रस्थान् यवकोलकुलत्थतः।
त्रींश्चाष्टगुणिते तोये विपचेत्पादवर्तिना॥
तेन द्विपिप्पलीचव्यवचानिचुलरोहिषैः।
त्रिवृद्विडङ्गकम्पिल्लभार्गीविश्वैश्च साधयेत्॥
प्रस्थं घृताज्जयेत्सर्वांस्तन्मेहान् पिटिका विषम्।
पाण्डुविद्रधिगुल्मार्शःशोषशोफगरोदरम्॥
श्वासं कासं वमिं वृद्धिं प्लीहानं वातशोणितम्।
कुष्ठोन्मादावपस्मारं धान्वन्तरमिदं घृतम्॥" 
(अ हृ प्रमेहचिकित्सितम्)

विल्वं अग्निमन्थ श्योनाक काश्मरी पाटला 
शालपर्णी पृश्निपर्णी बृहती निदिग्धिक गोक्षुरम्
शठी दन्ती सुराह्वं पुनर्नवा श्वेतपुनर्नवा 
स्नुगर्कयोः मूलं पथ्यां भूकदम्बं अमरुष्करम्
करञ्ज वरुणान्मूलं पिप्पल्याः मूलं पौष्करं
च यत् पृथग् दशपलं यवकोलकुलत्थतः
 त्रीन् प्रस्थान् च अष्टगुणिते तोये विपचेत्
 पादवर्तिना तेन द्विपिप्पलीचव्यवचानिचुल
 रोहिषैः त्रिवृद्विडङ्गकम्पिल्लभार्गीविश्वैश्च 
घृतात्‌ प्रस्थं साधयेत्। तत् सर्वान् मेहान्
पिटकां विषम् पाण्डुविद्रधिगुल्मार्शःशोषशोफगरोदरम्
श्वासं कासं वमिं वृद्धिं प्लीहानं वातशोणितम्
कुष्ठोन्मादावपस्मारं जयेत् इदं धान्वन्तरं घुतं 


ധാന്വന്തരം ഘൃതം

" ദശമൂലശഠീദന്തിസുരാഹ്വം
ദ്വിപുനർന്നവം
മൂലം സ്നുഗർകയോ: പത്ഥ്യാ ഭൂകദംബമരുഷ്കരം ।
കരഞ്ജ വരണാമൂലം
പിപ്പല്യാ: പൗഷ്കരം ച യത്
പൃഥഗ് ദശപലം പ്രസ്ഥാൻ യവകോലകുലത്ഥത:
ത്രീംശ്ചാഷ്ടഗുണിതേ തോയേ വിപചേത്പാദവർത്തിനാ
തേന ദ്വിപിപ്പലീചവ്യവചാ
നിചുളരോഹിഷൈ:
ത്രിവൃദ്വിഡംഗകംപില്ലഭാര്ഗീ 
വിശ്വൈശ്ച സാധയേത്
പ്രസ്ഥം ഘൃതാജ്ജയേത്സവ
സ്തൻമേഹാൻ പിടികാ വിഷം
പാണ്ഡുവിദ്രധിഗുൽമാർശ:
ശോഷശോഫഗരോദരം
ശ്വാസം കാസം വമിം വൃദ്ധിം
പ്ലീഹാനം വാതശോണിതം
കുഷ്ഠോന്മാദാവപസ്മാരം 
ധാന്വന്തരമിദം ഘൃതം "

കൂവളവേര് ,മുഞ്ഞവേര് ,പലകപ്പയ്യാനി
വേര്, കുമ്പിൾ വേര് ,പാതിരി വേര്,
ഓരിലവേര് ,മൂവിലവേര് ,
ചെറുവഴുതനവേര് ,കണ്ടകാരിച്ചുണ്ടവേര്, ഞെരിഞ്ഞിൽ, കച്ചോലക്കിഴങ്ങ്, നാഗദന്തി വേര് ,ദേവതാരം, ചുവന്നതവിഴാമ വേര്,
വെളുത്തതവിഴാമ വേര്, കള്ളിപ്പാലവേര്, എരിക്കിൻ വേര്, കടുക്കാത്തോട്, നീലക്കടമ്പിൻവേര് ,ചേർക്കുരു ,
പുങ്കിൽൻവേർത്തൊലി , നീർമാതളത്തിൻ വേര്, കാട്ടുതിപ്പലി വേര് ,പുഷ്ക്കരമൂലം
ഇവ ഓരോന്നും പത്തു പലം വീതം 
യവം ലന്തക്കുരു മുതിര ഇവ മൂന്നും കൂടി
മൂന്നിടങ്ങഴി ആകെ എട്ടിരട്ടി (240 ഇടങ്ങഴി )വെള്ളത്തിൽ കഷായം വെച്ച് നാലൊന്നാക്കി പിഴിഞ്ഞരിച്ച്
തിപ്പലി, അത്തിത്തിപ്പലിവേര് ,കാട്ടുമുളകിൻ വേര്, വയമ്പ് ,ആറ്റുവഞ്ചിവേര് ,പെരുന്തുമ്പ വേര് , ത്രികോല്പക്കൊന്ന ,വിഴാലരി ,കമ്പിപ്പാല വേര്, ചെറുതേക്ക് ചുക്ക് ഇവ കല്ക്കമായി അരച്ചു കലക്കി ഇടങ്ങഴി നെയ്യ് ചേർത്ത് കാച്ചിയരിക്കുക.
 ( *യവം ലന്തക്കുരു പഴമുതിര
ഇവ വെച്ചുറ്റി വേണം രസമെടുത്ത് ചേർക്കുവാൻ ).

ആ ഘൃതം എല്ലാ മേഹങ്ങളെയും, 
പ്രമേഹ പിടകയേയും ,വിഷത്തെയും ,
പാണ്ഡുരോഗം,വിദ്രധി ,ഗുല്മം ,
അർശസ്സ്, ശോഫം, ശോഷം,
ഗരം ,മഹോദരം ഇവയേയും 
ശ്വാസം, കാസം, ഛർദ്ദി ,
വൃദ്ധിരോഗം, പ്ലീഹാരോഗം,
രക്തവാതം ,കുഷ്ഠം ,ഉന്മാദം ,
അപസ്മാരം ഇവകളെയും ശമിപ്പിക്കും.
 ഇത് ധാന്വന്തരഘൃതമാകുന്നു.


വിരുദ്ധമായ ആഹാരം



"विरुद्धमपि चाहारं विद्याद्विषगरोपमम् ।"

विरुद्धं आहारं अपि च विषगरोपमं विद्यात्।

"വിരുദ്ധമപി ചാഹാരം
വിദ്യാദ്വിഷഗരോപമം "

വിരുദ്ധമായ ആഹാരവും വിഷത്തിനും
ഗരത്തിനും (കൂട്ടുവിഷം ) തുല്യമാണ്
എന്ന് അറിഞ്ഞു കൊള്ളണം .

ഉദരം ശമിക്കാൻ ആയൂർവേദ ചികിത്സ

ഉദരം ശമിക്കാൻ ആയൂർവേദ ചികിത്സ 

चिकित्साक्रमं - महोदरचिकित्सा
पूतीकशुण्ठीवर्षाभू
वह्न्येरणकुलत्थज : I
कषायो हिंगुसिन्धूत्थ
संयुत : प्लीहनाशन : ॥
ആവൽകുനുന്ത്, ചുക്ക്, തവിഴാമവേര്, കൊടുവേലിക്കിഴങ്ങ്, ആവണക്കിൻവേര്, പഴമുതിരപരിപ്പ് ഇവ കഷായം കായവും ഇന്തുപ്പും മേപ്പൊടി ചേർത്തു സേവിക്കുക. പ്ലീഹോദരം ശമിക്കും.


अर्कपत्रं सलवण -
मन्तर्धूमं विपाचयेत् ।
मस्तुना तत् पिबेत् क्षारं
प्लीहप्रशमनं परम् ॥
( अर्कलवणक्षारं )
എരുക്കിന്നില ഇന്തുപ്പ് ഇവ ചതച്ച് കുടത്തിലാക്കി അടച്ച് അടുപ്പത്തു വെച്ച് വേവിച്ച് ക്ഷാരമാക്കുക. ആ ക്ഷാരം തയിർ വെള്ളത്തിൽ സേവിക്കുക. പ്ലീഹോദരം ശമിക്കും.


चिकित्साक्रमं - महोदरचिकित्सा
प्रयुञ्जीत भिषक् प्राज्ञो
यथादोषोदयं क्रिया : ।
बद्घोदरनिवृत्त्यर्त्थ -
मर्श : कर्म्मावचारयेत् ॥
ബുദ്ധിമാനായ വൈദ്യൻ ഉദരങ്ങളിൽ ഏതു ദോഷത്തിനാണ് ശക്തി എന്നു നോക്കി യഥോചിതം ചികിത്സകൾ ചെയ്യണം. ബദ്ധോദരത്തിന്റെ നിവാരണത്തിന്ന് അർശസ്സിങ്കൽ പറഞ്ഞ ചികിത്സകളും ചെയ്യണം.

कृष्णालशुनपत्थ्यानां
पाक्यमेरण्डतैलवत् ।
पिबतो विलयं याति
प्लीहबद्धोदरं ध्रुवम् ॥
തിപ്പലി, വെള്ളുള്ളി, കടുക്ക ഇവയുടെ കഷായം അവണക്കെണ്ണചേർത്തു സേവിക്കുക. പ്ലീഹോദരവും ബദ്ധോദരവും ശമിക്കും.

അർക്കലവണക്ഷാരം

എരുക്കിന്റെ ഇല , ഇന്തുപ്പ് ഇവ രണ്ടും സാമാന്യം ചതച്ച് കുടത്തിലാക്കി അടച്ച് അടുപ്പിൽ വേവിച്ച് ക്ഷാരമാക്കിയത് - തൈരിൻ വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് സേവിച്ചാൽ പ്ലീഹോദരം (Spleen Cirrhosis) ശമിക്കുമെന്ന് 


सौभञ्जनस्य निष्क्वाथं
सर्प्पिस्सैन्धवसंयुतम् ।
छिद्रोदरे प्रयुञ्जीत
कर्म्मान्तर्विद्रधीरितम् ॥
തണ്ടുചുകന്ന മുരിങ്ങ ഇതു കഷായം വെച്ച് നെയ്യും ഇന്തുപ്പും ചേർത്തു സേവിക്കുക. അന്തർവിദ്രധിയിൽ പറയപ്പെട്ട ചികിത്സയും ചെയ്ക ഛിദ്രോദരം ശമിക്കും.


अपां दोषहराण्यादौ
योजयेदुदकोदरे ।
मूत्रयुक्तानि तीक्ष्णानि
विविधक्षारवन्ति च ॥
ഉദകോദരത്തിങ്കൽ ആദ്യം ജലത്തിന്റെ ദോഷത്തെ കളയുന്നതായും ഗോമൂത്രം കൂട്ടിയതായും തീക്ഷ്ണങ്ങളായും കാരങ്ങൾ ചേർന്നതായും ഇരിക്കുന്ന ഔഷധങ്ങളെ പ്രയോഗിക്കണം.