▼

ഇവരെ ഛർദ്ദിപ്പിക്കരുത്

" अवम्या गर्भिणी रूक्षः क्षुधितो नित्यदुःखितः॥३
बालवृद्धकृशस्थूलहृद्रोगिक्षतदुर्बलाः।
प्रसक्तवमथुप्लीहतिमिरक्रिमिकोष्ठिनः॥४
ऊर्ध्वप्रवृत्तवाय्वस्रदत्तबस्तिहतस्वराः।
मूत्राघात्युदरी गुल्मी दुर्वमोऽत्यग्निरर्शसः॥५
उदावर्तभ्रमाष्ठीलापार्श्वरुग्वातरोगिणः।
ऋते विषगराजीर्णविरुद्धाभ्यवहारतः॥ "६
( अ. हृ सू. वमन विरेचन विधि )

" അവമ്യാ ഗർഭിണീ രൂക്ഷ:
ക്ഷുധിതോ നിത്യദു:ഖിത:
ബാലവൃദ്ധകൃശസ്ഥൂല
ഹൃദ്രോഗിക്ഷതദുർബലാ:
പ്രസക്തവമഥുപ്ലീഹതിമിര
കൃമികോഷ്ഠിന:
ഊർദ്ധ്വപ്രവൃത്തവായ്വസ്ര
ദത്തവസ്തിഹതസ്വരാ:
മൂത്രഘാത്യുദരീ ഗുല്മീ
ദുർവമോത്യഗ്നിരർശസ:
ഉദാവർത്തഭ്രമാഷ്ഠീലാ
പാർശ്വരുഗ്വാതരോഗിണ:
ഋതേ വിഷഗരാജീർണ്ണ
വിരുദ്ധാഭ്യവഹാരത: "
.
ഗർഭിണിയേയും , രൂക്ഷശരീരമുള്ള
വനേയും, വിശപ്പുള്ളവനേയും , നിത്യ
ദു:ഖിതനേയും , ബാലൻ , വൃദ്ധൻ , കൃ
ശൻ , സ്ഥൂലൻ , ഹൃദ്രോഗി ,ക്ഷതമുള്ള
വൻ ,ദുർബലൻ ഇവരേയും നിർത്താതെ
ഛർദ്ദിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നവനേയും , 
പ്ലീഹ ,തിമിരം ഈ രോഗമുള്ളവരേയും
കൃമികോഷ്ഠരേയും , ഉദ്ഗാരം , ഊർദ്ധ്വ
ഗരക്തപിത്തം ഇവയുള്ളവരേയും,
വസ്തി ചെയ്തിരിക്കുന്നവനേയും , 
മൂത്രാഘാതം , ഉദരരോഗം, ഗുല്മം 
ഇവയുള്ളവരേയും ഛർദ്ദിപ്പിക്കാൻ
പ്രയാസമുള്ളവനേയും , അത്യഗ്നിയു
ള്ളവനേയും , അർശസ് , ഉദാവർത്തം ,
ഭ്രമം , അഷ്ഠീല , പാർശ്വവേദന , വാത
രോഗം ഇവയുള്ളവരേയും വിഷം , ഗരം ,
അജീർണ്ണം , വിരുദ്ധാന്നഭോജനം ഇതൊ
ന്നുമില്ലാത്തപക്ഷം ഛർദ്ദിപ്പിക്കരുത് .

ഊർദ്ധ്വാംഗരോഗങ്ങൾ എന്നീ രോഗങ്ങളുള്ളവരെ ഛർദ്ദിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്

" कफे विदध्याद्वमनं संयोगे वा कफोल्बणे।
तद्वद्विरेचनं पित्ते विशेषेण तु वामयेत्‌॥१॥
नवज्वरातिसाराधः पित्तासृग्राजयक्ष्मिणः।
कुष्ठमेहापचीग्रन्थिश्लीपदोन्मादकासिनः॥२॥
श्वासहृल्लासवीसर्पस्तन्यदोषोर्ध्वरोगिणः।"
( अ. हृ सू. वमन विरेचन विधि )

" കഫേ വിദധ്യാദ്വമനം സംയോഗേ 
വാ കഫോൽബണേ.
തദ്വദ്വിരേചനം പിത്തേ 
വിശേഷേണ തു വാമയേത്
നവജ്വരാതിസാരാധഃ 
പിത്താസൃഗ്രാജയക്ഷ്മിണഃ 
കുഷ്ഠമേഹാപചീഗ്രന്ഥി
ശ്ലീപദോന്മാദകാസിനഃ
ശ്വാസഹൃല്ലാസവീസർപ്പ
സ്തന്യദോഷോർദ്ധ്വരോഗിണഃ "

കഫവികാരങ്ങളിലും കഫപ്രധാന
മായുള്ള സംസർഗ്ഗത്തിലും (കഫാധി
കവാതം , കഫാധികപിത്തം )വമനം 
ചെയ്യണം. അതു പോലെ പിത്തത്തി
ലും (പിത്തം , പിത്തവാതം ,പിത്ത
കഫം ) വിരേചനം ചെയ്യണം.വിശേ
ഷിച്ചും നവജ്വരം, അതിസാരം , 
അധോഗരക്തപിത്തം , രാജയക്ഷ്മാവ് , കുഷ്ഠം , മേഹം,അപചി , ഗ്രന്ഥി , 
ശ്ലീപദം , ഉന്മാദം , കാസം,ശ്വാസം , 
ഹൃല്ലാസം , വിസർപ്പം , സ്തന്യദോഷം , ഊർദ്ധ്വാംഗരോഗങ്ങൾ എന്നീ രോഗങ്ങ
ളുള്ളവരെ ഛർദ്ദിപ്പിക്കേണ്ടതാണ്.

ദോഷങ്ങളെ ശരിയായി ചെയ്യുന്ന ശോധനക്രിയകളാൽന ിർഹരിക്കപ്പെടുന്നു.

" स्नेहक्लिन्नाः कोष्ठगा धातुगा वा
स्रोतोलीना ये च शाखास्थिसंस्थाः।
दोषाः स्वेदैस्ते द्रवीकृत्य कोष्ठं
नीताः सम्यक्‌ शुद्धिभिर्निर्ह्रियन्ते॥ " ३०
( अ हृ सू स्वेदविधि )

" സ്നേഹക്ലിന്നാ: കോഷ്ഠഗാ 
ധാതുഗാ വാ
സ്രോതോലീനാ യേ ച 
ശാഖാസ്ഥിസംസ്ഥാ: 
ദോഷാ: സ്വേദൈസ്തേ 
ദ്രവീകൃത്യ കോഷ്ഠം
നീതാ: സമ്യക്‌ ശുദ്ധിഭിർ
നിർഹ്രിയന്തേ ."

കോഷ്ഠത്തെ ആശ്രയിച്ചും ധാതു
ക്കളെ ആശ്രയിച്ചും സ്രോതസ്സുക
ളിൽ ലീനങ്ങളായും ശാഖാസ്ഥിക
ളെ ആശ്രയിച്ചും രോഗകാരികളാ
യിത്തീരുന്ന ദോഷങ്ങൾ സ്നേഹ
പ്രയോഗത്താൽ കുതിർന്നു നുല
ഞ്ഞ് സ്വേദപ്രയോഗത്താൽ ദ്രവീ
കൃതമായി കോഷ്ഠത്തെ പ്രാപി
ക്കുന്നു. കോഷ്ഠത്തിലെത്തിച്ചേ
ർന്ന ദോഷങ്ങളെ ശരിയായി
ചെയ്യുന്ന ശോധനക്രിയകളാൽ
നിർഹരിക്കപ്പെടുന്നു.

इति अष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने 
स्वेदविधिर्नाम सप्तदशोऽध्यायः॥

ശ്രേഷ്ഠമായ ദ്രവ്യമാണ് മലങ്കാരയ്ക്ക

मदनफलं वमनास्थापनानुवासनोपयोगिनाम् ।
മദനഫലം വമനാസ്ഥാപനാനുവാസ
നോപയോഗിനാം
വമനം കഷായവസ്തി, സ്നേഹവസ്തി
എന്നിവയ്ക്കുപയോഗിയ്ക്കുന്നവയിൽ
ശ്രേഷ്ഠമായ ദ്രവ്യമാണ് മലങ്കാരയ്ക്ക .

സ്രോതോരോധത്തേയും തടയുകയും ചെയ്യുന്നവയിൽ അമൃത് അഗ്ര്യമാണ്.

अमृता संग्रहणीयदीपनीयवातश्लेष्मशोणितविबन्ध
प्रशमनानाम् ।
അമൃതാ സംഗ്രഹണീയദീപനീയ
വാതശ്ലേഷ്‌മശോണിതവിബന്ധ
പ്രശമനാനാം.
മലത്തെത്തടയുകയും അഗ്നിയെ
ദീപ്തമാക്കുകയും വാതത്തേയും
കഫത്തേയും രക്തത്തേയും
സ്രോതോരോധത്തേയും തടയുകയും
ചെയ്യുന്നവയിൽ അമൃത് അഗ്ര്യമാണ്.

വിഹിതമായ ഔഷധങ്ങളെക്കൊണ്ട് വിയർപ്പിക്കേണ്ടതാണ്

" श्वासकासप्रतिश्यायहिध्माध्मानविबन्धिषु।
स्वरभेदानिलव्याधिश्लेष्मामस्तम्भगौरवे॥२५
अङ्गमर्दकटीपार्श्वपृष्ठकुक्षिहनुग्रहे।
महत्त्वे मुष्कयोः खल्यामायामे वातकण्टके॥२६
मूत्रकृच्छ्रार्बुदग्रन्थिशुक्राघाताढ्यमारुते।
स्वेदं यथायथं कुर्यात्तदौषधविभागतः॥ "२७
( अ हृ सू स्वेदविधि )

" ശ്വാസകാസപ്രതിശ്യായ
ഹിധ്മാധ്മാനവിബന്ധിഷു 
സ്വരഭേദാനിലവ്യാധി
ശ്ലേഷ്മാമസ്തംഭഗൗരവേ
അംഗമർദ്ദകടീപാർശ്വ
പൃഷ്‌ഠകുക്ഷിഹനുഗ്രഹേ 
മഹത്വേ മുഷ്കയോഃ ഖല്യാ
മായാമേ വാതകണ്ടകേ
മൂത്രകൃച്ഛ്രാർബുദഗ്രന്ഥി
ശുക്ലാഘാതാഢ്യമാരുതേ 
സ്വേദം യഥായഥം കുര്യാൽ
തദൗഷധവിഭാഗതഃ "

ശ്വാസം, കാസം , പീനസം , ഹിധ്മ,
ആധ്മാനം, സ്രോതോബന്ധം , സ്വര
ഭേദം , വാതവ്യാധികൾ , കഫവികാരം , ആമദോഷം , സ്തംഭനം , ഗൗരവം , അംഗമർദ്ദം , കടീഗ്രഹം , പാർശ്വപൃഷ്ഠ
കുക്ഷിഹനുഗ്രഹം, മുഷ്ക്കവൃദ്ധി , ഖല്വിയെന്നവാതരോഗം , ആയാമം , വാതകണ്ടകം , മൂത്രകൃച്ഛ്രം ,അർബുദം , ഗ്രന്ഥി , ശുക്ലരോഗം , ആഢ്യവാതം 
എന്നീ രോഗങ്ങളെ വിഹിതമായ ഔഷധ
ങ്ങളെക്കൊണ്ട് വിയർപ്പിക്കേണ്ടതാണ്.

സ്വദനം ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്തവർ

" न स्वेदयेदतिस्थूलरूक्षदुर्बलमूर्च्छितान्‌॥२१
स्तम्भनीयक्षतक्षीणविषमद्यविकारिणः।
तिमिरोदरवीसर्पकुष्ठशोफाढ्यरोगिणः॥२२
पीतदुग्धदधिस्नेहमधून्‌ कृतविरेचनान्‌।
भ्रष्टदग्धगुदग्लानिक्रोधशोकभयार्दितान्‌॥२३
क्षुत्तृष्णाकामलापाण्डुमेहिनः पित्तपीडितान्‌।
गर्भिणीं पुष्पितां सूतां, मृदु चात्ययिके गदे॥ "२४
( अ हृ सू स्वेदविधि )

" ന സ്വേദയേദതിസ്ഥൂല
രൂക്ഷദുർബലമൂർച്ഛിതാൻ
സ്തംഭനീയക്ഷതക്ഷീണ
വിഷമദ്യവികാരിണഃ 
തിമിരോദരവീസർപ്പ
കുഷ്ഠശോഫാഢ്യരോഗിണഃ
പീതദുഗ്ധദധിസ്നേഹ
മധൂൻ കൃതവിരേചനാൻ
ഭ്രഷ്ടദഗ്ദ്ധഗുദഗ്ലാനിക്രോധ
ശോകഭയാർദ്ദിതാൻ
ക്ഷുത്തൃഷ്ണാകാമലാപാണ്ഡു
മേഹിനഃ പിത്തപീഡിതാൻ 
ഗർഭിണീം പുഷ്പിതാം സൂതം
മൃദു ചാത്യയികേ ഗദേ ."

അതിസ്ഥൂലന്മാർ , രൂക്ഷന്മാർ ,
ബലഹീനന്മാർ , മോഹാലസ്യമു
ള്ളവർ , സ്തംഭനയോഗ്യന്മാർ ,
ക്ഷതക്ഷീണന്മാർ , വിഷവും മദ്യ
വും കൊണ്ട് വികാരമുണ്ടായവർ,
തിമിരം ,ഉദരം ,വിസർപ്പം , കുഷ്ഠം,
ശോഫം , വാതശോണിതം എന്നീ
രോഗമുള്ളവർ , പാല് , തൈര് , സ്
നേഹം , മദ്യം ഇവ കൂടിച്ചവർ , വിരേ
ചനം ചെയ്തിരിക്കുന്നവർ , ഗുദഭ്രം
ശം , ഗുദദഗ്ദ്ധം ഇവയുള്ളവർ , ഗ്ലാ
നി , കോധം , ശോകം , ഭയം ഇവയാ
ൽ പീഡിതരായവർ , വിശപ്പും ദാഹ
വുമുള്ളവർ , കാമല , പാണ്ഡു , പ്ര
മേഹം എന്നീ രോഗമുള്ളവർ , പിത്ത
പീഡിതർ , ഗർഭിണികൾ , രജസ്വലക
ൾ , പ്രസൂതികൾ ഇവരേയും വിയർപ്പി
ക്കരുത്. മറ്റു നിവൃത്തിയില്ലെങ്കിൽ ചി
ല രോഗികളിൽ മൃദുവായി സ്വേദനം ചെയ്യാം.

ശുക്ലത്തെ വർദ്ധിപ്പിയ്ക്കുകയും വാതത്തെ ശമിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നവയിൽ ആവണക്കിൻവേര് അഗ്ര്യമാണ്.

एरण्डमूलं वृष्यवातहराणाम् ।
ഏരണ്ഡമൂലം വൃഷ്യവാതഹരാണാം
ശുക്ലത്തെവർദ്ധിപ്പിയ്ക്കുകയും
വാതത്തെശമിപ്പിയ്ക്കുകയും
ചെയ്യുന്നവയിൽ ആവണക്കിൻവേര്
അഗ്ര്യമാണ്.

വാതത്തെ ശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ അഗ്ര്യമാണ് അരത്ത

रास्ना वातहराणाम् ।
രാസ്നാ വാതഹരാണാം
വാതത്തെ ശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ
അഗ്ര്യമാണ് അരത്ത

സ്തംഭനചികിത്സ

स्तम्भितः स्याद्बले लब्धे यथोक्तामयसङ्‌क्षयात्‌।"
( अ हृ सू स्वेदविधि )

" സ്തംഭിതഃ സ്യാൽബലേ ലബ്ധേ യഥോക്താമയ സംക്ഷയാത് ."

സ്തംഭനചികിത്സ ചെയ്ത രോഗം
ശമിക്കുകയും അതു നിമിത്തം
ബലം ലഭിക്കുന്നതുമാണ് സ്തംഭന
ത്തിന്റെ സമ്യഗ്യോഗലക്ഷണം.

കുഷ്ഠത്തെ ശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ കരിങ്ങാലിക്കാതൽ ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

खदिरः कुष्ठघ्नानाम् ।

ഖദിര: കുഷ്ഠഘ്നാനാം.
കുഷ്ഠത്തെ ശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ
കരിങ്ങാലിക്കാ തൽ ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

ക്രിമിയെ ശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ വിഴാലരി അഗ്ര്യമാണ്

विळंगः कृमिघ्नानाम् ।
വിളംഗ: കൃമിഘ്നാനാം
ക്രിമിയെ ശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ
വിഴാലരി അഗ്ര്യമാണ്.

സ്തംഭനചികിത്സ

पित्तास्रकोपतृण्मूर्च्छास्वराङ्गसदनभ्रमाः।
सन्धिपीडा ज्वरः श्यावरक्तमण्डलदर्शनम्‌॥१६
स्वेदातियोगाच्छर्दिश्च तत्र स्तम्भनमौषधम्‌।
विषक्षाराग्न्यतीसारच्छर्दिमोहातुरेषु च॥ "१७
( अ हृ सू स्वेदविधि )

" പിത്താസ്രകോപതൃൺമൂർച്ഛാ
സ്വരാംഗസദനഭ്രമാഃ 
സന്ധിപീഡാ ജ്വരഃ ശ്യാവ
രക്തമണ്ഡലദർശനം
സ്വേദാതിയോഗാശ്ചർദ്ദിശ്ച
തത്ര സ്തംഭനമൗഷധം 
വിഷക്ഷാരാഗ്ന്യതീസാരച്ഛർദ്ദി
മോഹാതുരേഷു ച ."

സ്വേദാതിയോഗത്തിൽ പിത്തരക്ത
കോപം , തൃഷ്ണ , മൂർഛാ , സ്വര
സാദം , അംഗസാദം , ഭ്രമം ,സന്ധി
പീഡ , ജ്വരം ,ശ്യാവരക്തവർണ്ണ 
മണ്ഡലദർശനം , ഛർദ്ദി എന്നീ വി
കാരങ്ങണ്ടാകുന്നു.. ഇവിടെ സ്തംഭ
നമാണ് ഔഷധം. വിഷം , ക്ഷാരം ,
അഗ്നി ഇവയുടെ ഉപദ്രവം കൊണ്ടും അതിസാരം , ഛർദ്ദി , മോഹം ഇവ
കൊണ്ട് അവശരായിരിക്കുന്നവ
രിലും സ്തംഭനചികിത്സ പ്രയോഗി
ക്കേണ്ടതാണ്.

പാണ്ഡുരോഗത്തെ ശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ ഉത്തമമാണ് ഇരുമ്പുപൊടി

अयोरजः पाण्डुरोगघ्नानाम् ।
അയോരജ: പാണ്ഡുരോഗഘ്നാനാം
പാണ്ഡുരോഗത്തെ ശമിപ്പിയ്ക്കുന്ന
വയിൽ ഉത്തമമാണ് ഇരുമ്പുപൊടി.

സ്വേദത്തിന്റെ സമ്യഗ്യോഗലക്ഷണം

शीतशूलक्षये स्विन्नो जातेऽङ्गानां च मार्दवे।
स्याच्छनैर्मृदितः स्नातस्ततः स्नेहविधिं भजेत्‌॥"१५
( अ हृ सू स्वेदविधि )

" ശീതശൂലക്ഷയേ സ്വിന്നോ 
ജാതേംऽഗാനാം ച മാർദ്ദവേ 
സ്യാച്ഛനൈർമൃദിതഃ സ്നാത
സ്തതഃ സ്നേഹവിധിം ഭജേത്."

തണുപ്പും വേദനയും ശമിക്കുകയും
അംഗങ്ങൾക്ക് മാർദ്ദവവും ഉണ്ടാകു
മ്പോൾ സ്വിന്നനായിത്തീരുന്നു. (സ്വേദ
ത്തിന്റെ സമ്യഗ്യോഗലക്ഷണം . ) അതി
ന് ശേഷം രോഗിയുടെ ദേഹം മൃദുവായി
തലോടുകയും കുളിപ്പിക്കുകയും ചെ
യ്യണം. രോഗി സ്നേഹപാനത്തിൽ വിധിച്ചിട്ടുള്ള ഉഷ്ണോദകോപചാരം
മുതലായ പത്ഥ്യക്രമങ്ങളെ അനുഷ്ഠി
ക്കുകയും വേണം.

ഉഷ്ണോദകോപചാരം

शीतशूलक्षये स्विन्नो जातेऽङ्गानां च मार्दवे।
स्याच्छनैर्मृदितः स्नातस्ततः स्नेहविधिं भजेत्‌॥"१५
( अ हृ सू स्वेदविधि )

" ശീതശൂലക്ഷയേ സ്വിന്നോ 
ജാതേംऽഗാനാം ച മാർദ്ദവേ 
സ്യാച്ഛനൈർമൃദിതഃ സ്നാത
സ്തതഃ സ്നേഹവിധിം ഭജേത്."

തണുപ്പും വേദനയും ശമിക്കുകയും
അംഗങ്ങൾക്ക് മാർദ്ദവവും ഉണ്ടാകു
മ്പോൾ സ്വിന്നനായിത്തീരുന്നു. (സ്വേദ
ത്തിന്റെ സമ്യഗ്യോഗലക്ഷണം . ) അതി
ന് ശേഷം രോഗിയുടെ ദേഹം മൃദുവായി
തലോടുകയും കുളിപ്പിക്കുകയും ചെ
യ്യണം. രോഗി സ്നേഹപാനത്തിൽ വിധിച്ചിട്ടുള്ള ഉഷ്ണോദകോപചാരം
മുതലായ പത്ഥ്യക്രമങ്ങളെ അനുഷ്ഠി
ക്കുകയും വേണം.

ഒട്ടകപ്പാൽ ശ്രേഷ്ഠമാണ് (അഗ്ര്യമാണ്)

सुप्रभातम्
२० - ०९ - २३ 
बुधवार
अग्र्यसंग्रहणीयम्
उष्ट्रीक्षीरमुदरश्वयथुध्नानाम् ।
ഉഷ്ട്രീക്ഷീരമുദരശ്വയഥുഘ്നാനാം.
ഉദരത്തേയും ശോഫത്തേയും
ശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ ഒട്ടകപ്പാൽ
ശ്രേഷ്ഠമാണ് (അഗ്ര്യമാണ്)

വായുവിൽ സ്വേദം നല്ലത്

आमाशयगते वायौ कफे पक्वाशयाश्रिते॥१३
रूक्षपूर्वं तथा स्निग्धपूर्वं स्थानानुरोधतः।
अल्पं वङ्‌क्षणयोः स्वल्पं दृङ्‌मुष्कहृदये न वा॥१४
( अ हृ सू स्वेदविधि )

" ആമാശയഗതേ വായൗ 
കഫേ പക്വാശയാശ്രിതേ
രുക്ഷപൂർവം തഥാ സ്നിഗ്ദ്ധ
പൂർവം സ്ഥാനാനുരോധതഃ 
അല്പം വംക്ഷണയോഃ, സ്വല്പം ദൃങ്മുഷ്കഹൃദയേ ന വാ ."

ആമാശയഗതമായ വായുവിൽ
രൂക്ഷസ്വേദനാനന്തരം സ്നിഗ്ദ്ധ
സ്വേദം ചെയ്യണം. പക്വാശയത്തെ
ആശ്രയിച്ചു കോപിച്ചാൽ ആദ്യം
സ്നിഗ്ദ്ധ സ്വേദം ചെയ്തിട്ട് പിന്നെ
രൂക്ഷസ്വേദവും സ്ഥാനത്തെ അനു
സരിച്ച് ചെയ്യേണ്ടതാണ്. . വംക്ഷണ
ങ്ങൾ വിയർപ്പിക്കേണ്ടതായി വന്നാ
ൽ അല്പമായിട്ടേ പാടുള്ളൂ. കണ്ണിലും
വൃഷണങ്ങളിലും ഹൃദയത്തിലും വി
യർപ്പിക്കുന്നത് വളരെ കുറച്ച് ചെയ്യേ
ണ്ടതാണ്. കഴിയുന്നതും വിയർപ്പിക്കാ
തിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്.

ഞെരിഞ്ഞാമ്പുളി അഗ്ര്യമാണ്

अम्ळवेतसो भेदनीयदीपनीयानुलोमिक
वातश्लेष्महराणाम् ।
അമ്ലവേതസോ ഭേദനീയദീപനീയാനു
ലോമികവാതശ്ലേഷ്മഹരാണാം .
ഭേദനം ദീപനം അനുലോമനം
വാതശമനം കഫശമനം എന്നിവയെ
ചെയ്യുന്നവയിൽ ഞെരിഞ്ഞാമ്പുളി
അഗ്ര്യമാണ് ( ശേ ഷ്ഠമാണ്)

മുറിവെണ്ണ - ക്ഷതാന്തക തൈലം


മുറിവെണ്ണ - ക്ഷതാന്തക തൈലം. 

‘മുറിവെണ്ണ’ ഒരു നാടൻ പേരാണ്‌. 
ഇതിന്റെ സംസ്കൃത നാമം - 
ക്ഷതാന്തക തൈലം. 
ഈ പേരിലാണ്‌ പണ്ട്‌ ശ്രീ ധന്വന്തരി മഠം മുറിവെണ്ണ പുറത്തിറക്കിയിരുന്നത്‌.

തമിഴ്‌ പാരമ്പര്യമാണ്‌ മുറിവെണ്ണയ്ക്ക്‌. നെയ്യാറ്റിൻകര, പാറശാല, നാഗർകോവിൽ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളുൾപ്പെടുന്ന തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിലെ നാട്ടു ചികിത്സ കർക്കിടയിൽ വ്യാപക പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഈ ഔഷധം കേരളത്തിലുട നീളം ആയുർവേദ ചികിത്സകർ ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയതിനു പിന്നിൽ രസകരമായ ഒരു കഥയുണ്ട്‌.

1970 കളിൽ വരെ, തിരുവനന്തപുരം ആയുർവേദ കോളജ്‌ ആശുപത്രിയിൽ ആവശ്യമായിരുന്ന ഔഷധങ്ങൾ മുഴുവനും അവിടെത്തന്നെ നിർമിക്കുകയായിരുന്നു പതിവ്‌. ഇതിനാവശ്യമായ പച്ചമരുന്നുകൾ മിക്കതും തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിലെ മലമ്പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നായിരുന്നു കൊണ്ടുവന്നിരുന്നത്‌. മരുന്നുവണ്ടികളുമായി ആഴ്ചയിലൊരിക്കൽ എത്തിയിരുന്ന ‘കാളവണ്ടി ആശാൻ’ എന്നു വിളിപ്പേരുള്ള 
ഒരു വൈദ്യനുണ്ടായിരുന്നു , അറുപതുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ. തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിലെ അറിയപ്പെട്ട ഒരു മർമ ചികിത്സകനായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പക്കൽ നിന്നും അന്നത്തെ കോളജ്‌ പ്രിൻസിപ്പാൾ ഡോ. കെ. കെ. നമ്പ്യാർ നിർബന്ധിച്ചു സംഘടിപ്പിച്ചതാണ്‌ മുറിവെണ്ണയുടെ കൂട്ട്‌. തുടർന്നാണ്‌ ഈ മരുന്ന്‌ ആയുർവേദ കോളജിൽ തന്നെ തയാറാക്കാനാരംഭിക്കുന്നത്‌.  
( ഈ കഥയ്ക്കു കടപ്പാട്‌ - യശശ്ശരീരനായ ബഹു. പ്രഫസർ ഡോ. സോമനാഥൻ പിള്ള)

1961 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ തിരു . ആയുർവേദ കോളജ്‌ ഫാർമക്കോപ്പിയയിലാണ്‌ മുറിവെണ്ണയെപ്പറ്റിയുള്ള 
ആദ്യ മലയാള ഗ്രന്ഥ പരാമർശം കാണുന്നത്‌. ഇന്നു ലഭ്യമായ ശ്ളോക ഭാഗം - “കറ്റാർവാഴ പുറംതണ്ട്‌ അരുണിമയെഴുമൊരുള്ളിയും......” ഇക്കാലത്തിനു ശേഷം ആരോ എഴുതിയുണ്ടാക്കിയതാണ്‌. ഇത്‌ ആധികാരികമല്ല. 

മുറിവെണ്ണയുടെ ലഭ്യമായ യോഗത്തിൽ എന്തൊക്കെ ചേരുന്നു ? 
ഉങ്ങിൻപട്ട, കറ്റാർവാഴ, വെറ്റിലക്കൊടി, മുരിക്കില, ചുവന്നുള്ളി, വെളുത്ത താർതാവൽ, മുരിങ്ങയില എന്നിവയുടെ സ്വരസം; ശതാവരിക്കിഴങ്ങ്‌ കൽക്കം; വെളിച്ചെണ്ണ. കേരളത്തിലെ മിക്ക ഫാർമസികളും 
ഈ കൂട്ടനുസരിച്ചാണ്‌ മുറിവെണ്ണയുണ്ടാക്കുന്നത്‌.

മേല്പ്പറഞ്ഞ യോഗം പൂർണമാണോ? അല്ല. ഇവിടെയാണു കഥയുടെ ട്വിസ്റ്റ്‌. പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട്‌ ഘടകങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിയാണ്‌ ഈ കൂട്ട്‌ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. ഇവ പറഞ്ഞുകൊടുക്കാൻ വൈദ്യൻ തയാറായില്ലത്രേ! കുറെക്കാലത്തെ അന്വേഷണത്തിനു ശേഷം, 
പല മർമ ചികിത്സകരുമായി സംസാരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്‌, അറിയാൻ കഴിഞ്ഞ ഈ രഹസ്യസസ്യങ്ങൾ ഇവിടെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു -  
 ഒന്ന്‌: മലതാങ്ങി 
രണ്ട്‌: കുപ്പമേനി. 
സമൂലമെടുത്തു കാടിയിൽ പിഴിഞ്ഞാണിവ ചേർക്കേണ്ടത്‌.

 മറ്റെന്തെങ്കിലും ചേരുവകളോടെ മുറിവെണ്ണയുണ്ടാക്കാറുണ്ടോ ?  
ഉണ്ട്‌. 
പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ടു ഭേദങ്ങൾ കൂടി ഇവിടെപ്പറയാം.
🌿1. ആദ്യം പറഞ്ഞ കൂട്ടിൽ മുറികൂടിപ്പച്ചയുടെ നീര്‌, വേപ്പിലസ്വരസം എന്നിവ കൂടി ചേർത്താണ്‌ ചിലർ ഈ മരുന്നുണ്ടാക്കുന്നത്‌. 
ഈ മുറിവെണ്ണയ്ക്കു നല്ല പച്ച നിറമായിരിക്കും. ശുദ്ധവ്രണത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നത്‌ ഈ യോഗത്തിനാണ്‌.
2.മുറിവെണ്ണയുടെ കൂട്ടിൽ മീറ (പഞ്ചമപ്പഴുക്ക) ചേർക്കുക. വേദനാഹരം. 
💕 ശ്രീ. കുട്ടികൃഷ്ണ മേനോന്റെ ചികിത്സാകൗതുകത്തിൽ ഈ യോഗം പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്‌.

☘️ മുറിവെണ്ണ എന്ന പേരിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും ഔഷധങ്ങളുണ്ടോ ? 
ഉണ്ട്‌. 
ഏതാണ്ട്‌ പത്തിൽ കുറയാത്ത മുറിവെണ്ണകൾ തമിഴ്‌ പാരമ്പര്യവൈദ്യത്തിലുണ്ട്‌.
 1998 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ റിസർച്ച്‌ തീസിസിന്റെ അനുബന്ധമായി ഇവയിൽ ചിലതൊക്കെ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്‌. താൽപ്പര്യമുള്ളവർക്ക്‌ 
തിരു. ഗവണ്മെന്റ്‌ ആയുർവേദ കോളജ്‌ ലൈബ്രറിയിൽ തിരയാം. 

അവസാനമായി ഒരു കാര്യം കൂടി-
മുറിവെണ്ണ ഉപയോഗിക്കാത്ത 
ഒരു ബാൻഡേജിംഗ്‌ ഇപ്പോഴില്ലെന്നു തന്നെ പറയാം. ഇതു വരുന്നതിനു മുമ്പ്‌ ആ സ്ഥാനത്ത്‌ എന്താണുപയോഗിച്ച് കൊണ്ടിരുന്നതെന്നറിയുമോ?  
ധാന്വന്തരം തൈലം 

ഡോ. പ്രിൻസ്‌ അലക്സ്

വെള്ളുള്ളിഉത്തമമാണ് (അഗ്ര്യമാണ്)

ലശുനോ ഗുല്മാനിലഹരാണാം .
ഗുല്മത്തേയും വായുവിനേയും
ശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ വെള്ളുള്ളി
ഉത്തമമാണ് (അഗ്ര്യമാണ്)

വസ്ത്രം കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ് സുഖോഷ്ണമായി ധാര ചെയ്യണം

शिग्रुवारणकैरण्डकरञ्जसुरसार्जकात्
शिरीषवासांवंशार्क मालती दीर्घवृन्ततः८
पत्रभङ्गैर्वचाद्यैश्च मांसैश्चानूपवारिजैः
दशमूलेन च पृथक् सहितैर्वा यथामलम्९
स्नेहवद्भिः सुराशुक्तवारिक्षीरादिसाधितैः
कुम्भीर्गलन्तीर्नालीर्वा पूरयित्वा रुजार्दितम्।१०
वाससाच्छादितं गात्रं स्निग्धं सिञ्चेत्यथासुखम्।"
( अ हृ सू स्वेदविधि )

" ശിഗ്രുവാരണകൈരണ്ഡ
കരഞ്ജസുരസാർജകാൽ
ശിരീഷവാശാവംശാർക്ക
മാലതീ ദീർഘവൃന്തതഃ
പത്രഭംഗൈർവചാദ്യൈശ്ച മാംസൈശ്ചാനൂപവാരിജൈഃ
ദശമൂലേന ച പൃഥക് 
സഹിതൈർവാ യഥാമലം
സ്നേഹവത്ഭിഃ സുരാശുക്ത
വാരിക്ഷീരാദിസാധിതൈഃ
കുംഭീർഗളന്തീർനാളീർവാ 
പൂരയിത്വാ രുജാർദ്ദിതം
വാസസാച്ഛാദിതം ഗാത്രം 
സ്നിഗ്ധം സിഞ്ചേത്യഥാസുഖം."

മുരിങ്ങ , നീർമാതളം , ആവണക്ക് ,
ഉങ്ങ് , തുളസി , കർപ്പൂരതുളസി , 
നെന്മേനിവാക , ആടലോടകം , മുള ,
എരിക്ക് , പിച്ചകം , പലകപ്പയ്യാനി 
എന്നിവയുടെ ഇലകൾ നുറുക്കിയതും 
ഉപനാഹ. ത്തിന് നിർദ്ദേശിച്ച വചാകി
ണ്വാദികളും ആനൂപമത്സ്യമാംസങ്ങളും
ദശമൂലവും ചേർത്ത് ഒന്നിച്ചോ വെവ്വേ
റെയോ ദോഷസ്ഥിതിക്കനുസരിച്ച
സ്നേഹങ്ങളും കൂട്ടി സുര , ശുക്തം ,
വെള്ളം , പാല് മുതലായവ ചേർത്ത്
ക്വഥിച്ചെടുത്ത് കുടങ്ങളിലോ കിണ്ടി
കളിലോ കുഴലുകളിലോ നിറച്ച് വേദ
നയുള്ളിടത്ത് മെഴുക്കിട്ട് സ്നിഗ്ദ്ധത
വരുത്തി വസ്ത്രം കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ്
 സുഖോഷ്ണമായി ധാര ചെയ്യണം.

ബൊക്കൽ - Caralluma bicolor


ബൊക്കൽ
Caralluma bicolor
Endemic to Coimbatore Eastern slopes 
Photos from Ettimadai, Coimbatore, Tamil Nadu, As a part of Ayurvedic Ethno Medico Botanical survey

By Pro.Dr.Ajayan Sir

രക്തമോക്ഷം ശ്രേഷ്ഠമാണ്

रक्तावसेको विद्रधिविसर्पपिटकागण्डमालापहराणाम् ।
രക്താവസേകോ വിദ്രധിവിസർപ്പപിടകാ
ഗണ്ഡമാലാപഹരാണാം .
വിദ്രധി , വീസർപ്പം, പിടക, ഗണ്ഡമാല
എന്നിവയെശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ
രക്തമോക്ഷം ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

ദേശകാലങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ചൂട് പിടിപ്പിച്ച് പ്രയോഗിക്കേണ്ടതാണ്

" ऊष्मा तूत्कारिकालोष्ट कपालोपलपांसुभिः।
पत्रभङ्गेन धान्येन करीषसिकतातुषैः। ६
अनेकोपायसन्तप्तैः प्रयोज्यो देशकालतः।"
( अ हृ सू स्वेदविधि )

" ഊഷ്മാ തൂൽകാരികലോഷ്ട കപാലോപലപാംസുഭിഃ
പത്രഭംഗേന ധാന്യേന
കരീഷസികതാതുഷൈഃ
അനേകോപായസന്തപ്തൈഃ
പ്രയോജ്യോ ദേശകാലതഃ"

ഊഷ്മസ്വേദമാകട്ടെ കുഴക്കട്ട , മൺകട്ട , 
ഓട് , കല്ല് , പൊടി, ഇലകൾ , ധാന്യങ്ങൾ , ചാണകപ്പൊടി ,മണൽ , തവിട് ഇവ കൊ
ണ്ട് ദേശകാലങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അനേക
വിധത്തിലൊന്നിനെ ആശ്രയിച്ച് ചൂട് പിടി
പ്പിച്ച് പ്രയോഗിക്കേണ്ടതാണ്.

അഭിഷ്യന്ദ്യം


ചെങ്കണ്ണ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന അഭിഷ്യന്ദ്യം ഒരു സാധാരണ നേത്ര പ്രശ്നമാണ്. ഇത് നിങ്ങളുടെ കണ്ണുകളെ ചുവപ്പിക്കുകയും വീർക്കുകയും വേദനാജനകവും നനവുള്ളതുമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ കണ്ണിൽ പൊടി, പുക അല്ലെങ്കിൽ ചില ബാക്ടീരിയകൾ വരുമ്പോഴാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. നിങ്ങൾക്ക് ഈ പ്രശ്നമുണ്ടെങ്കിൽ, സഹായത്തിനായി നിങ്ങൾ ഒരു നേത്ര ഡോക്ടറെ കാണണം. ഇത് വൈറസ് മൂലമാണെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ വിശ്രമിക്കുകയും നിങ്ങളുടെ കണ്ണുകൾ ശ്രദ്ധിക്കുകയും വേണം. ഉണക്കമുന്തിരി, മഞ്ഞൾ എന്നിവ ചേർത്ത് തിളപ്പിച്ച വെള്ളം കൊണ്ട് കണ്ണുകൾ വൃത്തിയാക്കുന്നത് സഹായിക്കും. ചിലപ്പോൾ, ഏത് തരത്തിലുള്ള ബാക്ടീരിയയാണ് പ്രശ്‌നമുണ്ടാക്കിയത് എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച്, നിങ്ങൾക്ക് സുഖം തോന്നാൻ സഹായിക്കുന്ന മരുന്നുകളോ ഗുളികകളോ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം.



Caralluma adscendens


Caralluma adscendens var.attenuata 
Tamil --- Kallimudayan ,Kulleemoliyan 
Telugu -- Kundetikommulu, Sanna kundethikommulu 
Marathi -- Shindala makadi, Ranshabar 
USED AS FOOD, PICKLES, KEEP AWAY HUNGER AND HELPS TO REDUCE FAT...

അടവതിയൻ


അടവതിയൻ കണ്ണിനും കർണ്ണത്തിന്നും ഗുണം തുലോം
വൃഷ്യം ശീതഞ്ച് മധുരം ദോഷഘനം
 തദസായനം. (ഗു. പാ.)
Arkapushpi Jeevanthi useful for Eyes ,Ears and galactagogue
Flower and Leaf has nutritive value..
अर्कपुष्पिजीवन्ती
 शाकश्रेष्ठा
Photos From Cultivation plots ..
CENTER FOR INDIAN MEDICAL HERITAGE, AVP Herbal Garden, Kanjikode,

By Prof Dr.Ajayan Sir

ഞെരിഞ്ഞിൽ ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

गोक्षुरो  मूत्रकृच्छ्रानिलहराणाम् ।
ഗോക്ഷുരോ മൂത്രകൃച്ഛ്രാനിലഹരാണാം.
മൂത്രകൃച്ഛ്രത്തേയും വായുവിനേയും
ശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ ഞെരിഞ്ഞിൽ
ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

കൊടുവേലിക്കിഴങ്ങ് അത്യുത്തമമാണ്

चित्रकमूलं दीपनीयपाचनीयगुदशोफशूलहराणाम् ।
ചിത്രകമൂലം ദീപനീയ പാചനീയ 
ഗുദശോഫശൂലഹരാണാം .
അഗ്നിദീപ്തിയുണ്ടാക്കുകയും ആ മ
ത്തേയും മറ്റും പചിപ്പിയ്ക്കുകയും
ഗുദത്തിലുള്ളനീരും നോവും മാറ്റുകയും
ചെയ്യുന്നവയിൽ കൊടുവേലിക്കിഴങ്ങ്
അത്യുത്തമമാണ്.

കാട്ടുതിപ്പലിവേര് ഉത്തമമാണ്.

पिप्पलीमूलं पाचनीयदीपनीयानाहहराणाम् ।
പിപ്പലീമൂലം പാചനീയദീപനീയാനാഹഹ
രാണാം.
ആമത്തേയും മറ്റും പചിപ്പിയ്ക്കുകയും
അഗ്നിയെ ദീപ്തമാക്കുകയും ആനാഹ
ത്തെ ശമിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നവയി
ൽ കാട്ടുതിപ്പലിവേര് ഉത്തമമാണ്.

ശതവർഷം ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവനുമായിരിക്കും

"दीप्तान्तराग्निः परिशुद्धकोष्ठः 
प्रत्यग्रधातुर्बलवर्णयुक्तः
दृढेन्द्रियो मन्दजरः शतायुः 
स्नेहोपसेवी पुरूषः प्रदिष्टः।46
( अ हृ सू स्नेहविधिमध्यायं ) 

" ദീപ്താന്തരാഗ്നി: പരിശുദ്ധകോഷ്ഠ :
പ്രത്യഗ്രധാതുർബലവർണ്ണയുക്ത:
ദൃഢേന്ദ്രിയോ മന്ദജരഃ ശതായു: സ്‌നേഹോപസേവീ പുരുഷ: പ്രദിഷ്ട: "

വിധിപ്രകാരം സ്നേഹം ഉപയോഗിച്ചു
കൊണ്ടിരിക്കുന്നവൻ ദീപ്തമായ
ജഠരാഗ്നിയോടും പരിശുദ്ധമായ കോ
ഷ്ഠത്തോടും എന്നും പുതുമയോടെ
യിരിക്കുന്ന ധാതുക്കളോടും ബലം , 
വർണ്ണം എന്നിവയോടും ദൃഢങ്ങളായ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടും എളുപ്പത്തിൽ ജര
ബാധിക്കാതെയും ശതവർഷം ജീവി
ച്ചിരിക്കുന്നവനുമായിരിക്കും.

കുറുന്തോട്ടി അഗ്ര്യമാണ്

बला संग्रहणीयबल्यवातहराणाम् ।
ബലാ സംഗ്രഹണീയബല്യവാതഹരാണാം.
മലത്തെത്തടയുകയും ബലം നൽകുക
യും വാതത്തെ ശമിപ്പിയ്ക്കുകയും
ചെയ്യുന്നവയിൽ കുറുന്തോട്ടി അഗ്ര്യ
മാണ്.

സ്നേഹങ്ങൾ ( ഘൃതങ്ങൾ ) ഹിതങ്ങളാകുന്നു

" क्षीणानान्त्वामयैरग्निदेहसन्धुक्षणक्षमान्।45
( अ हृ सू स्नेहविधिमध्यायं ) 

" ക്ഷീണാനാന്ത്വാമയൈരഗ്നി
ദേഹസന്ധുക്ഷണക്ഷമാൻ."

വ്യാധിക്ഷീണന്മാർക്ക് അഗ്നിബല
ത്തിനും ദേഹബലത്തിനും ഉതകു
ന്ന മരുന്നുകൾ ചേർത്ത് സംസ്ക്ക
രിച്ച സ്നേഹങ്ങൾ ( ഘൃതങ്ങൾ )
ഹിതങ്ങളാകുന്നു .

കുഷ്ഠാദിരോഗമുള്ളവർക്ക്

" त्रिफलापिप्पलीपथ्यागुग्गुल्वादिविपाचितान्
स्नेहान् यथास्वमेतेषां योजयेदविकारिणः। "
( अ हृ सू स्नेहविधिमध्यायं ) 

" ത്രിഫലാപിപ്പലീപഥ്യാ
ഗുൽഗുല്വാദിവിപാചിതാൻ
സ്നേഹാൻ യഥാസ്വമേതേഷാം യോജയേദവികാരിണഃ "

ഇപ്പറഞ്ഞ കുഷ്ഠാദിരോഗമുള്ളവർക്ക്
അതാതു രോഗത്തിന് തക്കവണ്ണം
ത്രിഫല , തിപ്പലി , കടുക്ക , ഗുൽഗ്ഗുലു 
മുതലായവ ചേർത്തു പാകപ്പെടുത്തിയ
വയും വികാരത്തെ ഉണ്ടാക്കാത്തതുമാ
യ സ്നേഹങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കേണ്ടതാണ്.

മൂവില ശ്രേഷ്ഠമാണ്


पृश्निपर्णी रक्तसंग्रहणीयदीपनीयपाचनीयवातहरवृष्याणाम् ।
പൃശ്നിപർണീ രക്തസംഗ്രഹണീയ
ദീപനീയപാചനീയവാതഹരവൃഷ്യാണാം
രക്തത്തെത്തടയുകയും അഗ്നിദീപ്തി
യുണ്ടാക്കുകയും ആമത്തേയുംമറ്റും
പചിപ്പിയ്ക്കുകയും വാതത്തെ ശമിപ്പി
യ്ക്കുകയും ശുക്ലത്തെ വർദ്ധിപ്പിയ്ക്കു
കയും ചെയ്യുന്നവയിൽ മൂവില ശ്രേഷ്ഠ
മാണ്.

ഞാഴൽ അഗ്ര്യമാണ്.


गन्धप्रियंगु : शोणितपित्तातिवेगप्रशमनानाम् ।
ഗന്ധപ്രിയംഗു : ശോണിതപിത്താതി
വേഗപ്രശമനാനാം.
രക്തപിത്തത്തിന്റെ അധികമായ
വേഗത്തെ ശമിപ്പിയ്ക്കുന്നവയിൽ
ഞാഴൽ അഗ്ര്യമാണ്.

रास्नादितैलम् (
(रास्नादशमूलादि तैलं )
तैलन्तुरास्नादशमूलयष्टी
बलाद्वयोत्थेविपचेतपाक्ये ।
यष्ट्याह्वकल्कं पयसासमेतं
पानादिभिस्त्वर्द्दितवातहारी ॥
തൈലന്തുരാസ്നാദശമൂലയഷ്ടീ
ബലാദ്വയോത്ഥെ വിപചേത പാക്യേ
യഷ്ട്യാഹ്വകല്ക്കം പയസാ സമേതം
പാനാദിഭിസ്ത്വർദ്ദിതവാതഹാരീ 

സ്നേഹനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കരുത്'.

" गुडानूपामिषक्षीरतिलमाषसुरादधि
कुष्ठशोफप्रमेहेषु स्नेहार्थं न प्रकल्पयेत्।"
( अ हृ सू स्नेहविधिमध्यायं ) 

" ഗുഡാനൂപാമിഷക്ഷീര
തിലമാഷസുരാദധി
കുഷ്ഠശോഫപ്രമേഹേഷു 
സ്നേഹാർത്ഥം ന പ്രകല്പയേൽ "

ശർക്കര , ആനൂപമാംസം , പാല് ,
എള്ള് , ഉഴുന്ന് , സുര , തൈര് ഇവ
കുഷ്ഠം , ശോഫം , പ്രമേഹം എന്നീ
രോഗങ്ങളിൽ സ്നേഹനത്തിനായി
ഉപയോഗിക്കരുത്'.

പഞ്ചപ്രസൃതാ

" प्राज्यमांसरसास्तेषु, पेया वा स्नेहभर्जिता।
तिलचूर्णश्च सस्नेहफाणितः, कृशरा तथा।
क्षीरपेया घृताढ्योष्णा, दध्नो वा सगुडः सरः।
पेया च पञ्चप्रसृताः स्नेहैः तण्डुलपञ्चमैः।
सप्तैते स्नेहनाः सद्यःस्नेहाश्च लवणोल्बणाः।
तद्ध्यभिष्यन्द्यरूक्षं च सूक्ष्ममुष्णं व्यवायी च।"
( अ हृ सू स्नेहविधिमध्यायं ) 

" പ്രാജ്യമാംസരസാസ്തേഷു, 
പേയാ വാ സ്നേഹഭർജ്ജിതാ
തിലചൂർണ്ണശ്ച സസ്നേഹ
ഫാണിതഃ, കൃസരാ തഥാ
ക്ഷീരപേയാ ഘൃതാഢ്യോഷ്ണാ,
ദധ്നോ വാ സഗുഡഃ സരഃ
പേയാ ച പഞ്ചപ്രസൃതാഃ 
സ്‌നേഹൈഃ തണ്ഡുലപഞ്ചമൈഃ
സപ്തൈതേ സ്നേഹനാസ്സദ്യഃ 
സ്നേഹാശ്ച ലവണോല്ബണാഃ
തദ്ദ്യഭിഷ്യന്ദ്യരൂക്ഷം ച സൂക്ഷ്മ
മുഷ്ണം വ്യവായി ച. "

മേല്പറഞ്ഞ ബാലവൃദ്ധാദികൾക്ക്
1.മാംസരസമുണ്ടാക്കി അതിൽ നെയ്യ്
ചേർത്ത് 2. കഞ്ഞിയിൽ നെയ്യ് ചേർ
ത്ത് 3. സ്നേഹവും ഫാണിതശർക്കര
യും ചേർത്ത തിലചൂർണ്ണം .4. അപ്ര
കാരമുള്ള എൾച്ചോറ് 5. ധാരാളം 
നെയ്യ് ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ ചൂടോടെ
യുള്ള പാൽക്കഞ്ഞി 6. തൈർവെള്ളം
ശർക്കര ചേർത്ത് 7. അരിയും നാലു
വിധ സ്നേഹങ്ങളും ചേർത്തുണ്ടാക്കി
യ പഞ്ചപ്രസൃതാ എന്ന് പേരുള്ള കഞ്ഞി
ഈ ഏഴ് യോഗങ്ങളും ഉടൻ സ്നിഗ്ദ്ധ
തയുണ്ടാക്കുന്നവയാണ്. ധാരാളം 
ഉപ്പ് ചേർത്ത സ്നേഹങ്ങളും സദ്യ:സ്നേ
ഹനങ്ങളാണ്. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ
ലവണം അഭിഷ്യന്ദിയും രൂക്ഷതയോട്
കൂടാത്തതും സൂക്ഷ്മവും ഉഷ്ണവും
വ്യവായിയുമായിട്ടുള്ളതുമാകുന്നു.

രാസ്നാദിതൈലം


काश्मर्यफलं रक्तसंग्रहणीयरक्तपित्तप्रशमनानाम् ।
കാശ്മര്യഫലം രക്തസംഗ്രഹണീയ
രക്തപിത്തപ്രശമനാനാം.
രക്തത്തെത്തടയുകയും രക്തത്തേയും
പിത്തത്തേയും ശമിപ്പിയ്ക്കുകയും
ചെയ്യുന്നവയിൽ കുമിഴിൻപഴം
ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

രാസ്നാദിതൈലം

വില്വനിർഗ്ഗുണ്ഡികാപത്ര
സ്വരസേ ച വിപാചയേൽ
രാസ്നാദിചൂർണകല്ക്കേന
ത ത്തൈലം ജലദോഷനുത്.
रास्नादितैलम् ( अनुभूतम् )
विल्वनिर्गुण्डिकापत्रस्वरसे च विपाचयेत् ।
रास्नादि चूर्ण कल्केन तत्तैलं जलदोषनुत् ॥

പലകപ്പയ്യാനി

कट्वंगं संग्रहणीयदीपनीयानाम् ।
കട്വംഗം സംഗ്രഹണീയദീപനീയാനാം.
മലത്തെത്തടയുകയും അഗ്നിയെ
ദീപ്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നവയിൽ
പലകപ്പയ്യാനി ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

സ്നിഗ്ദ്ധമാക്കി ശോധനം ചെയ്യണം

मांसला मेदुरा भूरिश्लेष्माणो विषमाग्नयः।
स्नेहोचिताश्च ये स्नेह्यास्तान् पूर्वं रूक्षयेत्ततः।37
संस्नेह्य शोधयेदेवं स्नेहव्यापन्न जायते।
अलं मलानीरयितुं स्नेहाश्चासात्म्यतां गतः।"38
( अ हृ सू स्नेहविधिमध्यायं ) 

" മാംസളാ മേദുരാ ഭൂരി
ശ്ലേഷ്മാണോ വിഷമാഗ്നയഃ 
സ്‌നേഹോചിതാശ്ച യേ സ്‌നേഹ്യാ
സ്താൻ പൂർവം രൂക്ഷയേത്തതഃ
സംസ്നേഹ്യ ശോധയേദേവം 
സ്നേഹവ്യാപന്ന ജായതേ
അലം മലാനീരയിതും സ്‌നേഹാശ്ചാസാത്മ്യതാം ഗതഃ "

മാംസം , മേദസ്സ് , കഫം ഇവ വർദ്ധി
ച്ചിരിക്കുന്നവർക്കും വിഷമാഗ്നിയോട്
കൂടിയവർക്കും സ്നേഹശീലികൾക്കും
സ്നേഹനം വേണ്ടിവരികിൽ ആദ്യം
രൂക്ഷണം പ്രയോഗിച്ച് അതിന് ശേഷം
സ്നിഗ്ദ്ധമാക്കി ശോധനം ചെയ്യണം.
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ സ്നേഹവ്യാപത്ത്
ഉണ്ടാകില്ല. അസാത്മ്യമായിരിക്കുന്ന
ആ സ്നേഹം മലങ്ങളെ ഇളക്കിപ്പോക്കു
ന്നതിന് സമർത്ഥമാകയും ചെയ്യും.

സമ്യക് സ്നിഗ്ദ്ധനായവൻ

" स्निग्धद्रवोष्णधन्वोत्थरसभुक् स्वेदमाचरेत्। 35
स्निग्धस्त्र्यहं स्थितः कुर्याद्विरेकं, वमनं पुनः
एकाहं दिनमन्यच्च कफमुत्क्लेश्य तत्करैः।"36
( अ हृ सू स्नेहविधिमध्यायं ) 

" സ്നിഗ്ദ്ധദ്രവോഷ്ണധന്വോത്ഥ
രസഭുക് സ്വേദമാചരേത്
സ്നിഗ്ദ്ധസ്ത്ര്യഹം സ്ഥിതഃ 
കുര്യാദ്വിരേകം, വമനം പുനഃ
ഏകാഹം ദിനമന്യച്ച കഫ-
-മുൽക്ലേശ്യ തൽകരൈഃ "

സമ്യക് സ്നിഗ്ദ്ധനായവൻ പിന്നെ
സ്നിഗ്ദ്ധമായും ദ്രവമായും ഉഷ്ണ
മായുമുള്ള അന്നം അപ്രകാരമുള്ള
മാംസരസം കൂട്ടി ഭക്ഷിച്ചും സ്വേദ 
ക്രിയ ചെയ്തും മൂന്നു ദിവസം കഴി
ച്ചു കൂട്ടി നാലാം ദിവസം വിരേചനം
ചെയ്തു കൊള്ളണം. വമനമാണെ
ങ്കിൽ ഒരു ദിവസം മേൽ പ്രകാരം
ആഹാരം കഴിച്ചും വിയർപ്പിച്ചും അടു
ത്ത രണ്ടാം ദിവസം കഫകരങ്ങളായ
വ ഉപയോഗിച്ച് കഫത്തെ സ്ഥാനത്തു
നിന്നിളക്കുകയും ചെയ്തിട്ട് മൂന്നാം
ദിവസം വമനം പ്രയോഗിച്ചു കൊള്ളണം.

ഉദ്ഗാരവിശുദ്ധിയുംലാഘവവും രുചിയുമുണ്ടാകും

"वार्युष्णमच्छेनुपिबेत् स्नेहे तत्सुखपक्तये 22
आस्योपलेपशुद्ध्यै च, तौवरारुष्करे न तु 
जीर्णाजीर्णविशङ्कायां पुनरुष्णोदकं पिबेत् 23
तेनोद्गारविशुद्धिः स्यात्ततच्च लघुता रुचिः"
( अ हृ सू स्नेहविधिमध्यायं ) .

"വാര്യുഷ്ണമച്ഛേനുപിബേൽ
സ്‌നേഹേ തത്സുഖപക്തയേ
ആസ്യോപലേപശുദ്ധ്യൈശ്ച
തൌവരാരുഷ്കരേ ന തു
ജീർണ്ണാജീർണ്ണവിശങ്കായാം
പുനരുഷ്‌ണോദകം പിബേൽ
തേനോദ്ഗാരവിശുദ്ധിസ്സ്യാ
ത്തതശ്ച ലഘുതാ രുചിഃ "

അച്ഛസ്നേഹപാനത്തിന് ശേഷം
അത് സുഖമായി ദഹിക്കുന്നതി
നും ആസ്യോപലേപശുദ്ധിക്കുമാ
യി ചൂട് വെള്ളം കുടിക്കണം.
മരോട്ടിഎണ്ണയും ചേർക്കുരുഎണ്ണ
യുമാണ് കുടിച്ചതെങ്കിൽ അതിനു
മേൽ ചൂട് വെള്ളം കുടിക്കരുത്. 
കുടിച്ച സ്നേഹം ദഹിച്ചുവോ ഇല്ല
യോയെന്ന് സംശയമുണ്ടെങ്കിൽ 
പിന്നെയും ഉഷ്ണജലം കുടിക്കണം. 
അത് കൊണ്ട് ഉദ്ഗാരവിശുദ്ധിയും
ലാഘവവും രുചിയുമുണ്ടാകും.

ലംഘനത്തിന്റെ സമ്യക് യോഗലക്ഷണം

" विरूक्षणे लङ्घनवत्कृतातिकृतलक्षणम्।"
( अ हृ सू स्नेहविधिमध्यायं ) 

" വിരൂക്ഷണേ ലംഘനവൽ
   കൃതാതികൃതലക്ഷണം."

ലംഘനത്തിന്റെ സമ്യക് യോഗ
ലക്ഷണമായ ' വിമലേന്ദ്രിയതാ
സർഗ്ഗോ മലാനാം ' ഇത്യാദി രൂക്ഷ
ണത്തിന്റെ സമ്യക് യോഗ ലക്ഷണ
വും അതിന്റെ തന്നെ അതിയോഗ
ലക്ഷണമായ ' അതികാർശ്യം ഭ്രമ:
കാസസ്തൃഷ്ണാധിക്യം' ഇത്യാദി
രൂക്ഷണത്തിന്റെ അതിയോഗ 
ലക്ഷണവുമാകുന്നു , രൂക്ഷണം
ചെയ്യേണ്ടത് അതിസ്നിഗ്ദ്ധതയി
ൽ ആകയാൽ രൂക്ഷണം ശരിയായി
ല്ലെകിൽ അതിസ്നിഗ്ദ്ധലക്ഷണം
തന്നെ കാണും . ആകയാൽ അതി
സ്നിഗ്ദ്ധലക്ഷണമായ പാണ്ഡുത്വാ
ദിയാണ് രൂക്ഷണത്തിന്റെ അയോഗ
ലക്ഷണമെന്ന് ഗ്രഹിച്ചു കൊള്ളണം.