धातव:

धातव:

रसासृक्मांसमेदोस्थि मज्ज शुक्राणि धातव:

सप्त दूष्या: मला: मूत्र शकृत् स्वेदादयोऽपि च 

 

"രസാസൃക്മാംസമേദോസ്ഥി

മജ്ജാ ശുക്ലാനി ധാതവ:

സപ്ത ദൂഷ്യാ: മലാ: മൂത്ര 

ശകൃത് സ്വേദാദയോപി ച."

1. रस രസം plasma or serum

2. असृक् രക്തം Blood 

3. मांस മാംസം Muscle tissue 

4. मेद മേദസ്സ്. Fat tissue

5. अस्थि അസ്ഥി. Bone tissue 

6. मज्ज മജ്ജ. Marrow tissue 

7. शुक्र ശുക്ലം. Reproductive tissue

सप्त धातव: दूष्या: ।

ഇവ ഏഴും ധാതുക്കളാകുന്നു.

ദൂഷ്യങ്ങളുമാകുന്നു

These seven dhatus are considered 

essential components of the human 

body in Ayurvedic physiology. Each 

dhatu has its own functions and plays

a vital role in maintaining overall health

and well-being.

मला: waste products 

मूत्र മൂത്രം Urine

शकृत् പുരീഷം. Faeces

स्वेदा സ്വേദം. Sweat

Body tissues and waste products are 

called as Dushyas.

Nature of increase and decrease      

 

वृद्धि: समानै: सर्वेषां विपरीतै: विपर्यय: ।

"വൃദ്ധി : സമാനൈ: സർവ്വേഷാം

വിപരീതൈ: വിപര്യയ:"

ദോഷങ്ങളും ധാതുക്കളും മലങ്ങളും

അതാതിന് തുല്യമായിട്ടുള്ളവ കൊണ്ട്

വൃദ്ധിയും വിപരീതമായത് കൊണ്ട്

വിപരീതമായ ക്ഷയവും ഉണ്ടാകുന്നു.

Equal qualities lead to increase, and 

opposing qualities lead to decrease.

षड् रसाः Six Tastes

षड् रसाः Six Tastes

रसाः स्वाद्वम्ललवणतिक्तोषणकषायकाः।

षड् द्रव्यमाश्रितास्ते च यथापूर्वं बलावहाः।

 

" രസാഃ സ്വാദ്വമ്ലലവണ

തിക്തോഷണകഷായകാഃ 

ഷഡ് ദ്രവ്യമാശ്രിതാസ്തേ ച 

യഥാപൂർവം ബലവഹാഃ "

स्वाद्वम्ललवणतिक्तोषणकषायकाः षड् रसाः

द्रव्यम् आश्रिताः ( सन्ति )। ते यथापूर्वं बलावहाःच।

ദ്രവ്യത്തെ ആശ്രയിച്ച് മധുരം ,അമ്ലം ,

ലവണം , തിക്തം ,കടു , കഷായം 

എന്ന് ആറ് രസങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവ 

ആദ്യമാദ്യം പറഞ്ഞവ ക്രമത്തിൽ 

ബലം ഉണ്ടാക്കുന്നവയുമാകുന്നു .

1. स्वादु മധുരം Sweet

2. अम्ल പുളി. Sour

3. लवण ഉപ്പ്. Salt

4. तिक्त കയ്പ്പ്. Bitter

5. ऊषण എരിവ് Pungent

6. कषाय ചവർപ്പ് Astringent

They are successively lower in energy.

 

That means, Sweet taste imparts maximum energy to body and the astringent, the least.

 तत्राद्या मारुतं घ्नन्ति त्रय: तिक्तादय: कफम् ।

 कषाय तिक्त मधुरा: पित्तमन्ये तु कुर्वते । १६

 

"തത്രാദ്യാ മാരുതം ഘ്നന്തി

ത്രയ: തിക്താദയ: കഫം  

കഷായ തിക്ത മധുരാ: 

പിത്തമന്യേ തു കുർവതേ." 

तत्र आद्या: त्रया: रसाः मारुतं घ्नन्ति ।अन्ये तु

मारुतम् कुर्वते । तिक्तादय: त्रयः कफम् घ्नन्ति।

अन्ये तु कफम्‌ कुर्वते । कषाय तिक्त मधुरा:

पित्तम् घ्नन्ति । अन्ये तु पित्तम् कुर्वते ।

അതിൽ ആദ്യത്തെ മൂന്ന് രസങ്ങൾ

- സ്വാദ്വമ്ലലവണങ്ങൾ - വാതത്തെ

ശമിപ്പിക്കുന്നു. തിക്തോഷണകഷായ

ങ്ങൾ വാതത്തെ ഉണ്ടാക്കുന്നു .

തിക്തകടുകഷായങ്ങൾ കഫത്തെ

ശമിപ്പിക്കുന്നു. സ്വാദ്വമ്ലലവണങ്ങൾ

ആകട്ടെ കഫത്തെ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

കഷായതിക്തമധുരങ്ങൾ പിത്തത്തെ

ശമിപ്പിക്കുന്നു. അമ്ലലവണോഷണ

ങ്ങൾ പിത്തത്തെ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

In the list of tastes,

 the first three, i.e. Sweet, sour 

and salt mitigates Vata and increases 

Kapha.



The last three, i.e. bitter, pungent

 and astringent tastes mitigates Kapha and increases Vata 

Astringent, bitter and sweet taste mitigates Pitta.

Sour, salt and pungent tastes increase Pitta.

द्रव्यम् त्रिविधः शमनं कोपनं स्वस्थहितं द्रव्यमिति त्रिधा

द्रव्यम् त्रिविधः शमनं कोपनं स्वस्थहितं द्रव्यमिति त्रिधा

"ശമനം കോപനം സ്വസ്ഥഹിതം

ദ്രവ്യമിതി ത്രിധാ."

शमनं कोपनं स्वस्थहितं इति द्रव्यम् त्रिधा भवति।

ദ്രവ്യം മൂന്ന് വിധം.

1. ശമനം - ദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുന്നത്.

2. കോപനം- ദോഷങ്ങളെ കോപിപ്പിക്കുന്നത്.

3. സ്വസ്ഥഹിതം - ദോഷങ്ങളെ സമസ്ഥിതിയിൽ ആക്കുന്നത്.

Three types of effects that substances

  (द्रव्य) can have on the body:

1. शमनं (Shamanam) : Pacifying or calming effect - substances that help alleviate or

 calm a particular condition.

2. कोपनं (Kopanana) : Aggravating or stimulating effect - substances that can exacerbate or stimulate a particular condition.

3. स्वस्थहितं (Swasthahitam) : Beneficial or wholesome effect - substances that promote overall health and well-being.

This classification helps in understanding the properties and effects of various substances, including foods, herbs, and medicines, in Ayurvedic medicine.

Types of Potency ( Energy )

 

उष्णशीतगुणोत्कर्षात्तत्र वीर्यं द्विधा स्मृतम्

" ഉഷ്ണശീതഗുണോൽകർഷാ

  തത്ര വീര്യം ദ്വിധാ സ്മൃതം ."

   तत्र वीर्यं उष्णशीतगुणोत्कर्षात् द्विधा स्मृतम्।

       

  വീര്യം രണ്ട് വിധം

1. ഉഷ്ണം

2. ശീതം.

 

The concept of वीर्य (potency or energy) 

*वीर्यं*द्विधा स्मृतम् । वीर्य is classified into two types

उष्णशीतगुणोत्कर्षात् Based on the predominance of hot (उष्ण ) or cold ( शीत ) properties

1. उष्णवीर्य- (Hot potency): substances that increase heat in the body

2. शीतवीर्य (Cold potency): substances that reduce heat or produce a cooling effect

Understanding वीर्य helps in selecting substances that balance an individual's doshas वात ,पित्त च कफ ।

Three types of विपाक:

त्रिधा विपाको द्रव्यस्य स्वाद्वम्लकटुकात्मकः

"ത്രിധാ വിപാകോ ദ്രവ്യസ്യ 

സ്വാദ്വമ്ലകടുകാത്മക:"

द्रव्यस्य स्वाद्वम्लकटुकात्मकः

त्रिधा विपाक: अस्ति।

വിപാകം 3 വിധം.

1. മധുരം

2. അമ്ലം

3. കടു.

ഷഡ് രസങ്ങൾ ജoരാഗ്നിയോടുള്ള

യോഗം നിമിത്തം ദ്രവ്യനിഷ്ഠങ്ങളായി

രിക്കുന്ന രസങ്ങൾക്ക് പാകം വന്നു

കഴിയുമ്പോൾ മറ്റൊരു രസമായി മാറുന്നു.

ആ അന്യരസമാണ് വിപാകം.

त्रिधा विपाक: - Vipaka is classified into three types

स्वद्वम्लकटुकात्मक: based on the post-digestive effects, which can be:

    

1. मधुर विपाक:-Sweet post-digestive effect.

2. अम्ल विपाक:-Sour post-digestive effect.

3. कटु विपाक: - Pungent post-digestive effect.

Understanding विपाक: helps in predicting the long-term effects of substances on the body and balancing an individual's doshas 

( वात ,पित्त च कफ: )

ചിറ്റമൃത് - Tinospora cordifolia

गुणाः विंशति

गुणाः विंशति

गुरु मन्द हिम स्निग्ध श्लक्ष्ण सान्द्र मृदु स्थिरा: ।

गुणा: ससूक्ष्म विशदा: विंशति: स विपर्यया: ॥

ഗുണങ്ങൾ 20

"ഗുരു മന്ദ ഹിമ സ്നിഗ്ദ്ധ

ശ്ലക്ഷ്ണ സാന്ദ്ര മൃദു സ്ഥിരാ:

ഗുണാ: സസൂക്ഷ്മ വിശദാ:

വിംശതി: സവിപര്യയാ:"

1. गुरु Heavy. × 11. लघु Light

2. मन्द Slow × 12. तीक्ष्ण Sharp. 

3. हिम Cold × 13. उष्ण Hot

4. स्निग्ध. Oily. × 14. रूक्ष Dry

5. श्लक्ष्ण Smooth × 15. खर Rough

6. सान्द्र. Dense. ×.16. द्रव Liquid

7. मृदु Soft × 17. कठिनं Hard

8.स्थिर Stable × 18. चल Mobile 

9.सूक्ष्म Subtle × 19. स्थूलं Bulky

10.विशद Clear. × 20 पिच्छिलं Slimy