AYURVEDA SHASTRA : January 2026

ആയുർവേദം ശസ്ത്രക്രിയാശാഖ ഉൾപ്പെടുന്ന സമഗ്രമായ ചികിത്സാ ശാസ്ത്രമാണ്.

ആയുർവേദം ശസ്ത്രക്രിയാശാഖ ഉൾപ്പെടുന്ന സമഗ്രമായ ചികിത്സാ ശാസ്ത്രമാണ്. ശസ്ത്രക്രിയാ പ്രവൃത്തികൾ നടക്കുമ്പോൾ രോഗബാധ (Infection) ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി ശുദ്ധീകരണവും അണുവിമുക്തീകരണവും (Sterilisation) നിർബന്ധമായും ചെയ്യണം എന്നത് ആചാര്യ സുശ്രുതൻ തന്നെ പ്രത്യേകമായി നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സുശ്രുത സംഹിതയിൽ “ശുദ്ധശസ്ത്രക്രിയ രോഗമുക്തിദായകമാണ്; അശുദ്ധശസ്ത്രക്രിയ രോഗാവസ്ഥയും മരണവും വരുത്തുന്നു” എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

സുശ്രുതൻ “അശുദ്ധ ശസ്ത്രം രോഗബാധയുടെയും മരണത്തിന്റെയും കാരണമാകുന്നു” എന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. സുശ്രുത സംഹിതയിൽ ശസ്ത്രോപകരണങ്ങളുടെ ശുദ്ധീകരണം നടത്തുവാനായി നിരവധി രീതികൾ പരാമർശിക്കുന്നു.

ലോഹോപകരണങ്ങൾ നേരിട്ട് അഗ്നിയിൽ ചുട്ടെടുത്ത് ശുദ്ധമാക്കുക. ഇത് ഇന്നത്തെ flaming രീതിയുമായി സാമ്യമുള്ളതാണ്. രണ്ടാമതായി ഔഷധകഷായങ്ങളിൽ (ത്രിഫല, നീം, സർജരസാദി) മുക്കി വയ്ക്കുന്നത്. ഇതിനെ ഇന്നത്തെ chemical sterilisation രീതിയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്താം. മൂന്നാമതായി ശുദ്ധജലത്തിലോ ഔഷധജലത്തിലോ കഴുകി വൃത്തിയാക്കൽ. നാലാമതായി ഗുഗ്ഗുലു, ഹിംഗു, ഹരിദ്ര, സരള, നീംപട്ട എന്നിവ കത്തിച്ച് പുകയ്ക്കുക. ശസ്ത്രോപകരണങ്ങളും ചികിത്സാമുറിയും ഇതിലൂടെ അണുവിമുക്തമാക്കുന്നു.

“ഗുഗ്ഗുലു ഹിംഗു സരള ഹരിദ്രാ

നീംപത്രൈശ്ച ധൂപനം।

ഗൃഹശസ്ത്രോപകരണാദി ശുദ്ധികരമുദാഹൃതം॥”

ആയുർവേദ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഗൃഹം, ആയുധം, വസ്ത്രം, ശസ്ത്രക്രിയാലയം എന്നിവയെല്ലാം ധൂപനത്തിലൂടെ അണുവിമുക്തമാക്കാമെന്ന് പറയുന്നു. പ്രസവശാല ശുദ്ധീകരണം ധൂപനത്തിലൂടെ നടത്തണമെന്നു പറയുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് നവജാതശിശുവിന്റെ വസ്ത്രം, കിടക്ക, പരിസരം എന്നിവ സുവാസനധൂപനം കൊണ്ട് അണുവിമുക്തമാക്കാൻ ആചാര്യൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.ശിശുവിന്റെ പരിസരം എന്നും ശുദ്ധവും സുഗന്ധവുമാക്കണമെന്ന് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പറയുന്നു.

വ്രണചികിത്സയിൽ ആചാര്യൻ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു . വ്രണം ശുദ്ധമാകാൻ ത്രിഫല, നീം, ഹരിദ്ര, സർജരസ, ഗോമൂത്ര അർക്കം മുതലായവ ഉപയോഗിക്കാൻ പറയുന്നു. വ്രണം ഉണങ്ങാൻ ജഡാമാംസി,ഗുഗ്ഗുലു, ഹരിദ്ര, യഷ്ടിമധു, ശതാവരി, ഗോക്ഷുര,ചന്ദനം മുതലായവ ഉപയോഗിക്കാൻ പറയുന്നു. വ്രണത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശം ഗുഗ്ഗുലു, ഹിംഗു, ഹരിദ്ര, നീംപട്ട എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ധൂപനം ചെയ്തു ശുദ്ധമാക്കാൻ ആചാര്യർ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

വ്രണചികിത്സ ആയുർവേദത്തിലെ ശസ്ത്രക്രിയാശാഖയുടെ (ശല്യ തന്ത്രം) പ്രധാന ഭാഗമാണ്. ശുദ്ധീകരണവും (ശോധനം), ഭേദീകരണവും (രോപണം), രോഗബാധ നിയന്ത്രണവും (ക്രിമിഘ്നചികിത്സ) എല്ലാം ഉൾപ്പെടുത്തിയ സമഗ്രമായ സമീപനം ആയതിനാൽ ഇന്നത്തെ Wound Management Principles നുമായി സാമ്യമുണ്ട്.

ആയുർവേദത്തിലെ ധൂപന-ദഹന- കഷായപ്രയോഗങ്ങൾ ഇന്നത്തെ Autoclaving, Fumigation, Chemical sterilisation എന്നീ രീതികളുമായി സമാനമാണ്.

ആയുർവേദത്തിലെ സ്റ്റെറിലൈസേഷൻ ആശയം, രോഗബാധ നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള പുരാതന ശാസ്ത്രീയ സമീപനമാണ്. സുശ്രുദാചാര്യൻ ശസ്ത്രോപകരണങ്ങൾ, വ്രണങ്ങൾ, ആശുപത്രി പരിസരം, പ്രസവശാല തുടങ്ങിയിടങ്ങളിൽ ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആധുനിക അണുവിമുക്തീകരണ രീതികളുമായി ഒത്തുപോകുന്ന രീതിയിലാണിവ. അതിനാൽ, ആയുർവേദ സ്റ്റെറിലൈസേഷൻ രീതികൾ ഇന്നും പ്രായോഗിക പ്രസക്തി നിലനിർത്തുന്നു.

🙏

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

( അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

ഗന്ധർവഹസ്താദി കഷായം (Gandharvahastādi Kaṣāyam)

ഗന്ധർവഹസ്താദി കഷായം (Gandharvahastādi Kaṣāyam) സഹസ്രയോഗത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള പ്രസിദ്ധമായൊരു കഷായയോഗമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് മലബന്ധം, കുടലിലെ വാതകോപം, അജീർണാവസ്ഥ, അർശസ്സ്, ഉദരം, നീർക്കെട്ട് തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. കേരളീയ ആയുര്‍വേദ പഞ്ചകർമ്മ ചികിത്സയിൽ ഗന്ധർവഹസ്താദി കഷായം ഒരു പ്രധാന സ്ഥാനം അർഹിക്കുന്നു ഈ കഷായത്തെ പാത്തി കഷായം എന്നും പറയാറുണ്ട്. പഞ്ചകർമ്മ ചികിത്സ ചെയ്യുന്നതിന് മുൻപ് ഈ കഷായം കൊടുക്കാറുണ്ട് കുടൽ ശുദ്ധീകരിച്ച്, വാതാനുലോമനം നടത്തി, അഗ്നി ഉണർത്തുന്നതിനാണ് ഇത് നൽകുന്നത്.

ഈ കഷായത്തിലെ പ്രധാനഘടകമാണ് ഗന്ധർവഹസ്തം (Ricinus communis – Castor root). ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ricinoleic acid കുടലിലെ EP3 prostanoid receptor-നെ ഉത്തേജിപ്പിച്ച് പെരിസ്താൽറ്റിക് ചലനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇതുവഴി കുടൽവിസർജന സുഗമമാകുകയും മലബന്ധം മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ തന്നെ മലബന്ധത്തിലും വാതസങ്കോചത്തിലും ഗന്ധർവഹസ്താദി കഷായം മുഖ്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ചിരുവിൽവ (Holoptelea integrifolia) ഇതിലെ flavonoids, tannins എന്നിവ ശക്തമായ ആമപാചനഗുണങ്ങളാൽ anti-inflammatory, anti-diabetic പ്രവർത്തനം കാഴ്ചവെയ്ക്കുന്നു. സന്ധിവാതം, കുടൽശോഥം, വാതവ്യാധികൾ എന്നിവയിൽ ഗുണം ചെയ്യുന്നു.

ഹുതാശ / വെള്ളക്കൊടുവേലി (Plumbago zeylanica) – ഇതിലെ plumbagin digestion stimulate ചെയ്യുന്നു. വാതശമനം, അജീർണാവസ്ഥ, ആമപാചനം, anorexia എന്നിവയിൽ ഫലപ്രദം. വിശ്വ (Zingiber officinale – Ginger) – ദഹനാഗ്നി ഉണർത്തി gut motility വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. Carminative, anti-inflammatory, antioxidant പ്രവർത്തനം. IBS, bloating, nausea എന്നിവയിൽ ഫലപ്രാപ്തിയുള്ളത്.

പഥ്യ (Terminalia chebula) – Haritaki ആയതിനാൽ mild laxative. Rasayana ഗുണമുള്ളതിനാൽ ശരീരത്തിന്റെ പ്രതിരോധശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. Gut microbiota balance ചെയ്യുന്നു. പുനർനവ (Boerhaavia diffusa) – Diuretic, hepatoprotective, anti-inflammatory ഗുണങ്ങളാൽ പ്രസിദ്ധം. Ascites, edema, കുടലിലെ congestion എന്നിവയിൽ പ്രയോഗിക്കുന്നു.

യവശക (Tragia involucrata) – Strong diuretic, anti-inflammatory, anthelmintic സ്വഭാവം. വാതകഫവ്യാധികളിൽ ഗുണം ചെയ്യുന്നു.

ഭൂമിതാല (Curculigo orchioides) – Rasayana, aphrodisiac, adaptogenic ഗുണങ്ങളാൽ പ്രസിദ്ധമാണ്. Antioxidant, immunomodulatory പ്രവർത്തനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. കരളിന്റെയും വൃക്കയുടെയും ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.

ഗന്ധർവഹസ്താദി കഷായത്തിലെ പ്രധാന പ്രവർത്തനം വാതാനുലോമനം, മലശോധനം, അഗ്നിദീപനം എന്നതാണ്. Ricinus communis-ൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ricinoleic acid-ന്റെ purgative action ആണ് കുടൽ ശുദ്ധീകരണം നടത്തുന്നത്. Plumbagin (Plumbago zeylanica) digestion ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. Gingerol (Zingiber officinale) gut motility-യെ ക്രമീകരിക്കുന്നു. Boerhaavia diffusa-യുടെ punarnavoside diuretic effect നൽകുന്നു. Curculigo orchioides adaptogenic ഗുണങ്ങളാൽ ശരീരശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

ഇതിലെ ഘടകങ്ങൾ ചേർന്ന് മലബന്ധം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിലും, വാതാനുലോമനം നടത്തുന്നതിലും, ദഹനാഗ്നി ഉണർത്തുന്നതിലും, കരൾ–വൃക്ക പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും,ശോഥവും വേദനയും കുറയ്ക്കുന്നതിലും സമഗ്രമായ ഫലപ്രാപ്തി നൽകുന്നു. ആധുനിക ഗവേഷണങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ, ഓരോ ഘടകത്തിന്റെയും laxative, anti-inflammatory, hepatoprotective, immunomodulatory ഗുണങ്ങൾ തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ്.

കേരളീയ പഞ്ചകർമ്മ ചികിത്സാപദ്ധതികളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് vasti യും, പിഴിച്ചിൽ ചികിത്സ നടത്തുന്നതിന് മുൻപുള്ള പൂർവ്വകർമ്മ ഘട്ടങ്ങളിൽ ഗന്ധർവഹസ്താദി കഷായം രോഗിയെ സേവിപ്പിക്കുന്നത്, ഇതിന്റെ പ്രായോഗിക പ്രാധാന്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രോഗശാന്തിയ്ക്കൊപ്പം, ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഗുണങ്ങളെ (homeostasis) പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതിനും, ചികിത്സാനന്തര ദീർഘകാല ആരോഗ്യസംരക്ഷണത്തിനും ഇത് സഹായകരമാണ്.

🙏

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

കർക്കിടക കഞ്ഞി

കേരളീയ ജീവിതത്തിൽ കർക്കിടക മാസത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. വർഷാകാലത്ത് കാലാവസ്ഥയിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ കാരണം മനുഷ്യശരീരത്തിന്റെ ജൈവഘടനയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു. ആയുർവേദത്തിൽ പറയുന്ന വാത, പിത്ത, കഫ ദോഷങ്ങളുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ മഴക്കാലത്ത് കൂടുതലായി പ്രകടമാകുന്നു. ഇതുമൂലം ജീർണ്ണശക്തി ക്ഷയിക്കുകയും, പ്രതിരോധശേഷി കുറയുകയും ചെയ്യം.

സുശ്രുത സംഹിതയിൽ വർഷാകാലത്തെ “ദുർബലബലപ്രകൃതി” (weakened state of health) എന്ന് പരാമർശിക്കുന്നു. മഴക്കാലത്തെ സ്ഥിരമായ ഈർപ്പം, സൂര്യപ്രകാശക്കുറവ്, അന്തരീക്ഷ മലിനീകരണം എന്നിവ ശരീരത്തിലെ ആമ (toxins) സഞ്ചയം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി വാതവ്യാധികൾ, അജീർണ്ണം, ശ്വസനസംബന്ധ രോഗങ്ങൾ, ചർമ്മരോഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉയർന്നുവരാൻ സാധ്യത കൂടുതലാണ്.

മഴക്കാലത്ത് വാതദോഷം വർദ്ധിക്കുന്നു. സന്ധിവേദന, ശരീരത്തിലെ ക്ഷീണം എന്നിവ കൂടുതലാവുന്നു. മഴയ്‌ക്ക് പിന്നാലെ വരുന്ന തണുപ്പിൽ പിത്തദോഷം അസന്തുലിതമാകുന്നു അതുമൂലം ജീർണ്ണപ്രശ്നങ്ങൾ, അജീർണം, ആസിഡിറ്റി എന്നിവ വരാം. ഈർപ്പമുള്ള കാലാവസ്ഥയിൽ കഫവും വർദ്ധിക്കുന്നു. ജലദോഷം, ചുമ, കഫക്കെട്ട്, ശ്വാസതടസം മുതലായവ ഉണ്ടാകാം.

ആധുനിക ശാസ്ത്രം വ്യക്തമാക്കുന്നത്, മഴക്കാലത്ത് Humidity (ആർദ്രത) വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ ബാക്ടീരിയ, വൈറസ്, ഫംഗസ് തുടങ്ങിയ രോഗാണുക്കളുടെ വളർച്ച വേഗത്തിലാകുന്നു. അതുകൂടാതെ immune system seasonal variation മൂലം ക്ഷയിക്കുന്നതായി പല പഠനങ്ങളും തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. കാർമേഘം മൂടി അന്തരീക്ഷത്തിൽ Vitamin D കുറവ് (സൂര്യപ്രകാശക്കുറവ്) പ്രതിരോധശേഷിയെ ബാധിക്കുന്നു അതുകാരണം Joint pains, respiratory infections എന്നിവയുടെ പ്രബലതയും monsoon season ൽ വർദ്ധിക്കുന്നു.

അഷ്ടാംഗഹൃദയത്തിൽ “ऋतुसात्म्यं हि आहारं…” എന്ന് പറയുന്നിടത്ത്, ഓരോ ഋതുക്കൾക്കും അനുയോജ്യമായ ഭക്ഷണം വേണമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇതനുസരിച്ച്, വർഷാകാലത്ത് ലഘുഭക്ഷണം, ഔഷധങ്ങൾ ചേർന്ന ഭക്ഷണം എന്നിവ ശുപാർശ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പ്രതീകമായ കർക്കിടക കഞ്ഞി ശാസ്ത്രീയമായി “Functional food” വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്നു.

ദശപുഷ്പങ്ങൾ, നവരധാന്യം, വിവിധ ഔഷധസസ്യങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ കഞ്ഞി, കുടുംബങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗതമായി “ശരീരശുദ്ധിക്കും പ്രതിരോധശേഷിക്കും” ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. കർക്കിടകത്തിൽ കഞ്ഞി, ഉപ്പേരി, ഇഞ്ചി, മുളക്, കായം, തേൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തിയാൽ ജലദോഷം, ചുമ, ശ്വാസതടസം തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളെ തടയാൻ കഴിയും. അതുപോലെ തന്നെ യോഗയും പ്രാണായാമവും മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കുകയും ശരീരത്തിന് പുതുജീവൻ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഗവേഷണങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയത്, Njavara rice, Fenugreek, Cumin, Turmeric എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ഭക്ഷണം ശരീരത്തിന്റെ oxidative stress കുറയ്ക്കുകയും immune response മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കർക്കിടകത്തിൽ ലഘുഭോജനങ്ങൾ മാത്രം സ്വീകരിക്കുക. അതുകൂടാതെ ചൂടുവെള്ളത്തിൽ കുളിക്കുക അഭ്യംഗം, വിരേചനം (Purgation), വസ്തി (Medicated enema), നസ്യം (Nasal medication) മുതലായ പഞ്ചകർമ്മ ശരീരശുദ്ധിക്കും ദോഷശമനത്തിനും ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ ചികിത്സാരീതി ആണ്.

ഗവേഷണങ്ങൾ പ്രകാരം, ദശപുഷ്പങ്ങൾക്ക് anti inflammatory, antioxidant, immunomodulatory ഗുണങ്ങളുണ്ട്. നവര അരിക്ക് (Njavara rice) polyphenols കൂടുതലായതിനാൽ oxidative stress കുറയ്ക്കുന്നു. Fenugreek blood sugar നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലും turmeric microbial infections തടയുന്നതിലും പ്രാധാന്യമുള്ളതായി ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കർക്കിടക കഞ്ഞി ഒരു സാധാരണ ഭക്ഷണം മാത്രമല്ല, dietotherapy ആയും preventive medicine ആയും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഔഷധസമ്പത്താണ്. കർക്കിടക മാസത്തിലെ ആയുർവേദ ചികിത്സകൾ, കേരളീയ സംസ്‌കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായും ആരോഗ്യസംരക്ഷണത്തിന്റെ മാർഗമായും മാറിയിരിക്കുന്നു. “വർഷാഋതൗ വൈദ്യസേവനം” എന്നത്, ആയുർവേദത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്.

അതിനാൽ തന്നെ, ഇന്ന് പോലും “Monsoon Ayurveda Therapy” ലോകമെമ്പാടും ആരോഗ്യ വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ ഭാഗമായി വളർന്നുവരുന്നു.

🙏

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

ദാഹപ്രശമന മഹാകഷായവർഗ്ഗം

ആയുർവേദം മനുഷ്യശരീരത്തെ ദോഷ ധാതു മല സമത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിശകലനം ചെയ്യുമ്പോൾ, പിത്തോദ്രിക്തത മൂലമുള്ള പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഒന്നായി ദാഹം അതായത് ശരീരത്തിനകത്തോ പുറത്തോ അനുഭവപ്പെടുന്ന തീവ്രമായ താപബോധം പരിഗണിക്കുന്നു. അമിതമായ പിത്തം രക്തധാതുവിനെയും ദേഹതാപത്തെയും അസ്ഥിരമാക്കുകയും അതിലൂടെ തൃഷ്ണ, മൂത്രദാഹം, കണ്ഠദാഹം, അമ്ലപിത്തം, രക്തപിത്തം, ത്വക്‌ദാഹം, സൂര്യദാഹം തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ പിത്തതാപം ശമിപ്പിക്കുകയാണ് പ്രധാന ചികിത്സാനയം.

ഇതിന് ചാരകാചാര്യൻ ചരകസംഹിതാ സൂത്രസ്ഥാനത്തിലെ നാലാം അധ്യായത്തിൽ ദാഹപ്രശമന മഹാകഷായവർഗ്ഗം പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ വർഗ്ഗം പിത്തോദ്രിക്തതയും ദാഹലക്ഷണങ്ങളും ശമിപ്പിക്കുന്ന പത്തു ദ്രവ്യങ്ങളുടെ സമാഹാരമായാണ് വിവരണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.ചരകസംഹിതയിലെ ശ്ലോകം ഇങ്ങനെ പറയുന്നു

“लाजाचन्दनकाश्मर्यफलमधूकशर्करा। नीलोत्पलोशीरसारिवागुडूचीह्रीबेराणीति दशेमानि दाहप्रशमनानि भवन्ति॥”

(ചരകസംഹിതാ, സൂത്രസ്ഥാനം 4/12)

ഈ ശ്ലോകത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദശദ്രവ്യങ്ങൾ ദാഹപ്രശമന ഗുണമുള്ളവയാണെന്ന് ആചാര്യൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അവയാണ് — ലാജ ( അരിപൊരി – Oryza sativa L.), ചന്ദനം (Santalum album L.), കുമിഴിൻപ്പഴം (Gmelina arborea Roxb.), ഇലുപ്പ (Madhuca longifolia (J.König) J.F.Macbr.), പഞ്ചസാര (Saccharum officinarum L.), നീലോത്പലം (Nymphaea nouchali Burm.f.), രാമച്ചം (Chrysopogon zizanioides (L.) Roberty), നന്നാരി (Hemidesmus indicus (L.) R.Br.), അമൃതവള്ളി (Tinospora cordifolia (Willd.) Miers), ഇരിവേലി (Pavonia odorata Willd.).

ഈ ദ്രവ്യങ്ങൾ എല്ലാം മധുര തിക്ത രസം, ശീതവീര്യം, മധുരവിപാകം എന്നീ ഗുണങ്ങളാൽ സമന്വിതമാണ്. അതിനാൽ ഇവ ശരീരത്തിലെ പിത്തവും രക്തവുമുള്ള അമിതതാപം കുറച്ച് ദാഹം, തൃഷ്ണ, തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുന്നു. ലാജയും ശർക്കരയും ദേഹത്തെ തർപ്പകവും ശമനവുമാക്കുന്നവയാണ്; ചന്ദനം, നീലോത്പലം, രാമച്ചം, നന്നാരി എന്നിവ ദേഹത്തെ തണുപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന ദാഹശമന ദ്രവ്യങ്ങളാണ്. ഗുഡൂചി (അമൃതവള്ളി) പിത്തശമനം ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം ആമപിത്തത്തെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നു; ഇതിന് ലഘു ദീപന പാചന ഗുണം ഉണ്ടാകുന്നതിനാൽ അമിത സ്നിഗ്ധതയോ അമാവസ്ഥയോ ഉണ്ടാകാതെ പിത്തോദ്രിക്തത ശമിക്കുന്നു. ഇലുപ്പ (മധൂകം) കണ്ഠദാഹത്തിലും ത്വക്‌ദാഹത്തിലും സഹായിക്കുന്നു, അതുപോലെ ഇരുവേലി (ഹ്രീബേര) അതിന്റെ സുഗന്ധ ശീതഗുണങ്ങളാൽ ദാഹവും താപവും കുറയ്ക്കുന്നു.

ദാഹപ്രശമന മഹാകഷായം വേനൽതാപം, ജ്വരദാഹം, അമ്ലപിത്തം, മൂത്രദാഹം, ത്വക്‌ദാഹം, സൂര്യദാഹം, മുഖദാഹം മുതലായ പിത്തോദ്രിക്ത അവസ്ഥകളിൽ ഫലപ്രദമായി പ്രയോഗിക്കാം. അമ്ലപിത്തമൂലം വായിലോ കണ്ഠയിലോ ഉണ്ടാകുന്ന ദാഹത്തിലും തൃഷ്ണയിലും ഇതിന് മികച്ച ഫലമുണ്ട്. രക്തപിത്തം, പിത്തജ ജ്വരം എന്നിവയിലും ഇതിന്റെ പ്രയോഗം ഉചിതമാണ്. മൂത്രദാഹത്തിലും മൂത്രകൃച്ച്രത്തിലും ശാരിവ, ഉശീര, ഗുഡൂചി എന്നിവയെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളായി ചേർത്താൽ നല്ല ഫലപ്രാപ്തി ലഭിക്കും.ത്വക്‌ദാഹമോ സൂര്യദാഹമോ ഉള്ളവർക്ക് ചന്ദനം, നീലോത്പലം, ഉശീര എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തി തണുപ്പിച്ച കഷായം ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.

ആധുനിക ഫൈറ്റോകെമിക്കൽ പഠനങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഈ ദ്രവ്യങ്ങളിൽ ഫ്ലാവോണോയിഡുകൾ, ടാനിനുകൾ, ഫിനോളിക് ആസിഡുകൾ, സപോണിനുകൾ തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇവയ്ക്ക് ആന്റിഒക്സിഡന്റ്, ആന്റിഇൻഫ്ലാമേറ്ററി, ഹെപ്പാടോപ്രൊട്ടെക്റ്റീവ്, ആന്റിപൈററ്റിക് തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങളുണ്ടെന്ന് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ ദാഹപ്രശമന മഹാകഷായത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ഉപയോഗങ്ങൾ ആധുനിക ശാസ്ത്രപരീക്ഷണങ്ങളുമായും ഗവേഷണങ്ങളുമായും യുക്തിയായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു.

സമഗ്രമായി നോക്കുമ്പോൾ ദാഹപ്രശമന മഹാകഷായം ശരീരത്തിലെ അമിത പിത്തതാപം കുറയ്ക്കുന്ന, രക്തധാതുവിനെ ശീതീകരിക്കുന്ന, ദാഹം താപം തൃഷ്ണ എന്നിവയെ ശമിപ്പിക്കുന്ന അത്യുത്തമ ദ്രവ്യവർഗ്ഗമാണ്. ഇതിലെ ചന്ദനം, നീലോത്പലം, രാമച്ചം, നന്നാരി എന്നിവ ദേഹതാപം വേഗത്തിൽ താഴ്ത്തുമ്പോൾ, ഗുഡൂചി ശരീരത്തിലെ അഗ്നിബലത്തെ നിലനിർത്തുന്നു. ലാജ, ശർക്കര, ഇലുപ്പ എന്നിവ ശരീരത്തിന് തർപ്പകവും സ്നിഗ്ധശമനവുമായ അനുഭവം നൽകുന്നു, അതുപോലെ ഇരുവേലി സുഗന്ധവും ശീതവീര്യവുമുള്ളതിനാൽ ദാഹപ്രശമന ഫലത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

രോഗാവസ്ഥ അനുസരിച്ച് ഈ ദ്രവ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള യുക്തിയുക്തമായ സംയോജനം തെരഞ്ഞെടുത്താൽ ദാഹം, താപം, തൃഷ്ണ തുടങ്ങിയ പിത്തോദ്രിക്ത ലക്ഷണങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ശമിക്കുകയും ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും തണുപ്പും സമത്വവും ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ദാഹപ്രശമന മഹാകഷായം ആയുർവേദത്തിലെ പിത്തശമന ഔഷധവർഗ്ഗങ്ങളിൽ അമൂല്യമായ സ്ഥാനമാണ് അലങ്കരിക്കുന്നത്.

🙏

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

ആയുർവേദത്തിൽ കാളിദാസൻ

പ്രകൃതിയേയും മനുഷ്യജീവിതത്തേയും അതിന്റെ ദൈനംദിന സ്പന്ദനങ്ങളേയും അഗാധമായി നിരീക്ഷിച്ചിരുന്ന കവിയാണ് മഹാകവി കാളിദാസൻ. സംഗീതസൗന്ദര്യമാർന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിൽ വെറും സാഹിത്യഭാവമല്ല; മറിച്ച് ആയുർവേദസിദ്ധാന്തങ്ങളെ തഴുകി തലോടുന്ന സൂക്ഷ്മമായ പ്രകൃതി നിരീക്ഷണം നിറഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. കാളിദാസന്റെ കാലഘട്ടം ആയുർവേദത്തിന്റെ വളർച്ചയുടെയും വൈദ്യശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ സമഗ്രാവതരണത്തിന്റെയും കാലമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് പ്രകൃതിയെയും സസ്യജാലങ്ങളെയും സംബന്ധിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരാമർശങ്ങൾ ശാസ്ത്രജ്ഞാനത്തിന്റെ പാരമ്പര്യവുമായി ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു.

കാളിദാസൻ വാത-പിത്ത-കഫ ദോഷങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ നേരിട്ട് പറഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കിലും പ്രകൃതിയുടെ മാറ്റങ്ങൾ മനുഷ്യനിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്വാധീനത്തെ വളരെ വ്യക്തമായി ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ऋतुसंहार എന്ന കൃതിയിൽ ആറു ഋതുക്കളുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾ, ദേഹത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ, മധുരം , തിക്ത, കഷായം പോലെയുള്ള രസങ്ങൾ പ്രകൃതിയിൽ എങ്ങനെ പ്രബലമാകുന്നു തുടങ്ങിയ വിവരണങ്ങൾ ആയുർവേദത്തിലെ ऋतुचर्या-ദിനചര്യാ സിദ്ധാന്തങ്ങളോട് ചേർന്നിരിക്കുന്നു.

ഉദാഹരണമായി, ग्रीष्म ऋतुയിൽ ദേഹത്തിലെ പിത്തവർദ്ധനത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ചൂടിന്റെ വർണ്ണനയും, वर्षा ऋतुയിൽ കഫ-വാത പ്രകോപണങ്ങളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന മർദ്ദമുള്ള കാറ്റുകളും മഴയുടെ സ്വഭാവവും കവി സൂക്ഷ്മമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതെല്ലാം ദോഷചലനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആയുർവേദജ്ഞാനത്തിന്റെ സാഹിത്യരൂപങ്ങളാണ്.

കാളിദാസന്റെ കൃതികൾ ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ സുന്ദരവും യാഥാർത്ഥ്യമുള്ള ചിത്രീകരണങ്ങളാൽ പ്രശസ്തമാണ്. कुमारसम्भवम्, मेघदूतम्, अभिज्ञानशाकुन्तलम् തുടങ്ങിയ കൃതികളിൽ अशोक, कदम्ब , बिल्व, कुमुद, नागकेसर തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങളെ കുറിച്ച് വർണ്ണിച്ചിട്ടുണ്ട്.ശകുന്തള വളരുന്ന തപോവനം ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ പുണ്യഭൂമിയായി കവി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

കാളിദാസൻ ദേശ വിവരണങ്ങളിൽ സവിശേഷമായ “देशस्वभाव” മനോഹരമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നു. मेघदूतम् എന്ന കൃതിയിൽ യക്ഷൻ മേഘത്തോട് പറയും:

"മലനിരകളിൽ ശീതളവായു കൂടുതലാണെന്നും സമതലപ്രദേശങ്ങളിൽ ചൂട് വർദ്ധിക്കുന്നുവെന്നും."

ഇതു ആയുർവേദത്തിലെ ദേശ വ്യത്യാസത്തിന്റെ (जाङ्गल, आनूप, सादारण देश) കൃത്യമായ വിവരണമാണ്.

ജലത്തിന്റെ ഗുണഗണങ്ങളെയും ഭക്ഷ്യസസ്യങ്ങളുടെ പാകസ്വഭാവത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ചിത്രീകരണങ്ങൾ ആഹാര-പാനീയങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തെ തിരിച്ചറിയുന്ന വൈദ്യപരമായ നിരീക്ഷണങ്ങളുമായി പൂർണ്ണമായും ഒത്തുപോകുന്നു.

കാളിദാസൻ മനുഷ്യന്റെ മനോഭാവങ്ങളെ പ്രകൃതിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു. मेघदूतम्‐ലുള്ള വിയോഗ-വ്യഥ, शाकुन्तलम्‐ലുള്ള ശോകവും വാത്സല്യവും, ऋतुसंहार‐ത്തിലെ ഉത്സാഹവും ക്ഷീണവും എല്ലാം സാത്വിക-രാജസ-താമസ ഗുണങ്ങളുടെ ചലനങ്ങളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു.

ആയുർവേദത്തിൽ प्रसन्नचित्तता ही स्वास्थ्यलक्षणम् എന്നും പറയുന്നപോലെ, കാളിദാസനും മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിനെ പ്രകൃതിയുടെ സുഖദുഃഖങ്ങളോട് കൂട്ടിചേർക്കുന്നു.

अभिज्ञानशाकुन्तलम्‐ലെയുള്ള ദുശ്യന്ത-ശകുന്തള ദമ്പതികളുടെ ഗർഭലക്ഷണങ്ങളുടെ വിവരണങ്ങൾ ഗർഭാവസ്ഥയിലെ മാനസിക-ദേഹിക മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആയുർവേദവിചാരങ്ങളോട് യോജിച്ചവണ്ണമാണ്.ശകുന്തളയുടെ ക്ഷീണം, സ്നേഹം, ആഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവ ആയുർവേദത്തിൽ വർണ്ണിക്കുന്ന ദൗഹൃദ ലക്ഷണങ്ങളോട് ചേർന്നിരിക്കുന്നു.

കാളിദാസൻ പ്രകൃതിയോട് ചേർന്ന് ജീവിക്കുന്ന ജീവിതരീതിയെ സ്തുതിക്കുന്നു ശുദ്ധവായു, നദീതീരങ്ങൾ, വനം, ശീതജലം, സസ്യങ്ങൾ, മൃദുസ്വഭാവമുള്ള ജീവികൾ ഇവയെല്ലാം മനസ്സിനും ശരീരത്തിനും ഗുണകരമാണെന്ന് അദ്ദേഹം നിരന്തരം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ആയുർവേദത്തിലെ സ്വസ്ഥവൃത്തരീതികൾ (दिनचर्या, ऋतुचर्या, आचाररसायन) പറയുന്നതിന്റെ കവിതാരൂപമാണ്. കാളിദാസന്റെ കൃതികൾ വെറും സാഹിത്യസൃഷ്ടികളല്ല; ആയുർവേദത്തിന്റെ പ്രകൃതിജ്ഞാനം, ദേശ-കാല-പാനീയ ശീലങ്ങൾ, ദോഷചിന്ത, ഔഷധസസ്യജ്ഞാനം, മനഃശാസ്ത്രം എന്നിവയുടെ ഒരു കവിതാഭിഷേകം കൂടിയാണ്.

💚

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

സുശ്രുതാചാര്യനും വാഗ്ഭടാചാര്യനും ആയുർവേദത്തിന്റെ വികാസപഥത്തിൽ രണ്ടു നിർണായക വ്യക്തികളാണ്

സുശ്രുതാചാര്യനും വാഗ്ഭടാചാര്യനും ആയുർവേദത്തിന്റെ വികാസപഥത്തിൽ രണ്ടു നിർണായക വ്യക്തികളാണ്; വ്യത്യസ്തകാലഘട്ടങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ഇരുവരുടെയും ഗ്രന്ഥങ്ങളും ദർശനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ആശയപ്രവാഹം അതീവ ദൃഢമായ ഒരു ബന്ധത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ക്രി.മു. 600–1000 കാലഘട്ടത്തിൽ ജീവിച്ച സുശ്രുതൻ ആയിരുന്നു ശസ്ത്രക്രിയാശാസ്ത്രത്തിന്റെ പരിണതഗുരു. എന്നുപറഞ്ഞാൽ സുശ്രുതൻ ഏകദേശം 2,200–2,600 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ജീവിച്ച ആളാണ്. 300-ലധികം ശസ്ത്രക്രിയകൾ, 120-ലധികം ശസ്ത്രോപകരണങ്ങൾ, ശാരീരഘടനാ പഠനം, വ്രണശാസ്ത്രം, നേത്ര, കർണ, നാസ, മുഖ രോഗങ്ങളുടെ സമഗ്ര വിവരണം എന്നിവയിലൂടെ അദ്ദേഹം ഒരു ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറ പാകി.

വളരെ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറം (ക്രി.ശ. 600–700) ജീവിച്ചിരുന്ന ആളാണ് വാഗ്ഭടൻ. ഇന്നത്തെ കണക്കിൽ പറഞ്ഞാൽ:വാഗ്ഭടൻ ഏകദേശം 1,300–1,400 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ജീവിച്ച ആളാണ്.

ആ ജ്ഞാനപാരമ്പര്യത്തെ സൂക്ഷ്മമായി ഉൾക്കൊണ്ട്, ചരകനും സുശ്രുതനും നൽകിയ ദർശനങ്ങളെ ഒറ്റസദസ്സിൽ ഏകീകരിച്ച് ഒരു സമഗ്ര വിദ്യാഭ്യാസഗ്രന്ഥമായ അഷ്ടാംഗഹൃദയമായി പുനർരൂപപ്പെടുത്തി. നേരിട്ടുള്ള ശിഷ്യബന്ധം ഇല്ലായ്ക്കിലും, വാഗ്ഭടന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ശാസ്ത്രതന്ത്ര സൂത്രങ്ങളും വ്രണചികിത്സാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ശാലാക്യവിവരണങ്ങളും സുശ്രുതസംഹിതയോടുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ബൗദ്ധിക കടപ്പാട് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

ശസ്ത്രക്രിയയിൽ വാഗ്ഭടൻ സുശ്രുതനെപ്പോലെ സാങ്കേതിക വിവരണങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, ശസ്ത്രക്രിയയുടെ ആവശ്യകത, ക്രിയാപൂർവ്വ, ക്രിയാനന്തര വിദ്യകൾ, ശുദ്ധീകരണങ്ങൾ, രക്തസ്രാവനിയന്ത്രണം, വ്രണചികിത്സ എന്നീ കാര്യങ്ങൾ അദ്ദേഹം സുശ്രുത ചിന്തയുടെ അടിത്തറയിൽവച്ചാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. സുശ്രുതൻ നിർവചിച്ച വ്രണങ്ങളുടെ 60 ചികിത്സകൾ , 14 ശസ്ത്രക്രിയോപചാരങ്ങൾ, 7 ശസ്ത്രക്രിയസ്ഥലങ്ങൾ, 8 ശസ്ത്രകർമ്മങ്ങൾ , യന്ത്രങ്ങൾ , ശസ്ത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ആശയങ്ങൾ വാഗ്ഭടൻ ചുരുക്കി, കൂടുതൽ പ്രായോഗികവും വിദ്യാർത്ഥിക്കു ഗ്രഹിക്കാൻ എളുപ്പമാക്കുന്ന രീതിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.

ശാലാക്യരോഗങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ച് നേത്രരോഗങ്ങളിൽ വാഗ്ഭടൻ നൽകിയ ദോഷദുഷ്യ വിശകലനം, സമ്പ്രാപ്തി, ശമന, ശസ്ത്രക്രിയാ പരിഹാരങ്ങൾ എല്ലാം സുശ്രുതൻ നിർദ്ദേശിച്ച മാർഗ്ഗങ്ങളുടെ പരിമളമാണ്; ചിലപ്പോൾ സംക്ഷിപ്തം, ചിലപ്പോൾ നവീനമായ ലളിതവത്കരണം. ഇതുവഴി, സുശ്രുതീയ ശാലാക്യത്തിന്റെ ആയിരംപുറങ്ങൾ അഷ്ടാംഗഹൃദയത്തിൽ ചുരുക്കിയെങ്കിലും ആഴം നഷ്ടപ്പെടാതെ നിലനിന്നു.

ദാർശനികമായി കാണുമ്പോൾ, ഇരുവരും ചികിത്സാവിധിയിൽ വ്യക്തിയുടെ ദേഹ, ദോഷ, ദുഷ്യ, അഗ്നി, സ്രോതസ്സുകൾ എന്നിവയെ ഏകകമായി കാണുന്ന ഒരു സമഗ്രചിന്തയാണ് പിന്തുടർന്നത്. സുശ്രുതൻ വ്രണങ്ങളും ശാരീരദോഷങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ശസ്ത്രക്രിയയുടെ അടിത്തറയായും വാഗ്ഭടൻ അതേ ചിന്തയെ അഹാരവിജ്ഞാനം, രസായനചികിത്സ, ദിനചര്യ, രാത്രിചാര്യ എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച സമഗ്ര ദർശനമായും അവതരിപ്പിച്ചു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, വാഗ്ഭടനെ പല ചരിത്രകാരന്മാർ "ചരകന്റെ ദർശനവും സുശ്രുതന്റെ ശസ്ത്രതന്ത്രവും ചേർന്നതാണ്" എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. സുശ്രുതന്റെ ശാരീരഘടനാവിവരണങ്ങൾ, നാഡിസിരാവ്യവസ്ഥ, അസ്ഥിസന്ധി വിവരണങ്ങൾ എന്നിവ വാഗ്ഭടൻ സ്വീകരിച്ച് കൂടുതൽ പ്രായോഗിക ചികിത്സ ഭാവത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചുവെന്നതും ഇവരുടെ ആശയബന്ധത്തിന്റെ മറ്റൊരു തെളിവാണ്.

ഇരുവരുടെയും ബന്ധം ഏറ്റവും ശക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് ഗുരു, ശിഷ്യ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ആത്മീയരൂപത്തിലാണ്. സുശ്രുതൻ നിർമ്മിച്ച ശാസ്ത്രീയ പാതകൾ വാഗ്ഭടൻ ഒരു മഹാസംഹിതയുടെ രൂപത്തിലേക്കാണ് മാറ്റിയത്. സുശ്രുതൻ ആയുർവേദത്തിന്റെ ‘ശരീര ശസ്ത്ര’ ഭിത്തികൾ ഉയർത്തിയപ്പോൾ, വാഗ്ഭടൻ അതിന്റെ ‘ചികിത്സ പ്രയോഗ’ മണ്ഡപം നിർമ്മിച്ചു. സുശ്രുതൻ നൽകിയ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ആഴം, വാഗ്ഭടൻ നൽകിയ ലാളിത്യം ഇവ രണ്ടും ചേർന്നപ്പോൾ ആയുർവേദം ഒരു മുഴുവൻ ശാസ്ത്രമെന്ന നിലയിൽ പൂർത്തിയായി. അതിനാൽ സുശ്രുതാചാര്യനും വാഗ്ഭടാചാര്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഒരു ചരിത്രപരമായ അനന്തരാവകാശമോ ഗ്രന്ഥപരമായ ആശ്രയമോ മാത്രമല്ല; അത് ആയുർവേദത്തിന്റെ മുഴുവൻ ശാസ്ത്രീയ പാരമ്പര്യത്തെ തലമുറകളിലേക്ക് എടുത്തുകൊണ്ടുപോയ ദ്വിഭൂതമായ ജ്ഞാനദീപ്തി തന്നെയാണ്.

ശസ്ത്രക്രിയാശാസ്ത്രത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാനഗുരുവായ സുശ്രുതൻ ശാരീരഘടന, ശസ്ത്രോപകരണങ്ങൾ, ശസ്ത്രക്രിയാക്രമങ്ങൾ, ശാലാക്യരോഗങ്ങൾ എന്നിവയെ അത്യന്തം വിശദമായി നിർവചിച്ച് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിത്തറ പാകിയപ്പോൾ, നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം വന്ന വാഗ്ഭടൻ അതേ ജ്ഞാനപാരമ്പര്യത്തെ സംഗ്രഹിച്ച്, ചരക സുശ്രുതീയ ആശയങ്ങളെ സമന്വയിപ്പിച്ച് സമഗ്രഗ്രന്ഥമായ അഷ്ടാംഗഹൃദയമായി പുനർരൂപപ്പെടുത്തി.

വാഗ്ഭടാൻ നേരിട്ട് സുശ്രുതന്റെ ശിഷ്യനല്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹം ഗുരുപാരമ്പര്യത്തിലൂടെ സുശ്രുതസംഹിതയുടെ ശാല്യശാലാക്യ സിദ്ധാന്തങ്ങളെ ഉൾക്കൊണ്ട്, അവയെ കൂടുതൽ ക്രമബദ്ധമായും പഠിക്കാൻ എളുപ്പമായ ഭാഷയിലും അവതരിപ്പിച്ചു. സുശ്രുതൻ നൽകിയ രോഗസാമാന്യങ്ങൾ, ദോഷദുഷ്യസിദ്ധാന്തങ്ങൾ, നെത്ര, കർണ, നാസ, മുഖരോഗങ്ങളുടെ വിശദീകരണങ്ങൾ എന്നിവ വാഗ്ഭടൻ അതേ രൂപത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും പ്രായോഗിക ചികിത്സാശൈലിയിൽ കൂടുതൽ അനുയോജ്യമായി ചുരുക്കിമാറ്റുകയും ചെയ്തു. ഇങ്ങനെ, സുശ്രുതന്റെ ശസ്ത്രതന്ത്രം ആയുർവേദത്തിന്റെ "കാരണം" ആണെങ്കിൽ, വാഗ്ഭടൻ്റെ അഷ്ടാംഗഹൃദയം അതിന്റെ "പ്രയോഗരൂപം" ആകുന്നു; ഇരുവരും ചേർന്ന് ആയുർവേദത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയതയും പ്രായോഗികതയും തലമുറകളിലേക്കു കൊണ്ടുപോയ സമ്പൂർണ്ണ ജ്ഞാനസ്രോതസ്സുകളാണ്.

♥️

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

ചരകൻ

'ചരകൻ' എന്ന സംസ്കൃത വാക്കിന്റെ അർത്ഥം തന്നെ 'സഞ്ചാരി' അല്ലെങ്കിൽ 'നീങ്ങുന്നവൻ' എന്നാണ്. ആയുർവേദത്തിന്റെ പിതാവായ ആചാര്യ ചരകൻ, കേവലം ഒരിടത്തിരുന്ന് ചികിത്സ നടത്തിയിരുന്ന വൈദ്യനായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അറിവിനും സേവനത്തിനുമായി നിരന്തരം യാത്ര ചെയ്തിരുന്ന ഒരു മഹാപണ്ഡിതനായിരുന്നു. ഭാരതത്തിലെ ഗ്രാമങ്ങളിലൂടെയും വനങ്ങളിലൂടെയും അദ്ദേഹം കാൽനടയായി സഞ്ചരിച്ചു. ഈ യാത്രകളാണ് അദ്ദേഹത്തെ പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചും വിവിധങ്ങളായ ഔഷധസസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആഴത്തിൽ പഠിക്കാൻ സഹായിച്ചത്. ഓരോ ദേശത്തുമുള്ള ജനങ്ങളുടെ ജീവിതരീതി, ഭക്ഷണക്രമം, അവിടെ കാണപ്പെടുന്ന രോഗങ്ങൾ എന്നിവ നേരിട്ട് കണ്ടു മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ സഞ്ചാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് അവസരമൊരുക്കി.

തന്റെ യാത്രകളിൽ അദ്ദേഹം കണ്ടുമുട്ടിയത് രാജാക്കന്മാരെ മാത്രമല്ല, സാധാരണക്കാരെയും ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരെയും കൂടിയായിരുന്നു. കാട്ടിലെ ചെടികളെക്കുറിച്ച് അറിവുള്ളവരിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം ഔഷധങ്ങളുടെ ഗുണഗണങ്ങൾ ചോദിച്ചറിഞ്ഞു. ഹിമാലയൻ താഴ്വരകളിലും പുണ്യനദീതീരങ്ങളിലും വെച്ച് മറ്റ് ഋഷിവര്യന്മാരുമായും വൈദ്യന്മാരുമായും അദ്ദേഹം കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടത്തുകയും വൈദ്യശാസ്ത്ര സംവാദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇത്തരം അറിവുകൾ ക്രോഡീകരിച്ചാണ് അദ്ദേഹം ചരകസംഹിത എന്ന മഹത്തായ ഗ്രന്ഥത്തിന് രൂപം നൽകിയത്. ഒരിടത്ത് ഒതുങ്ങി നിൽക്കാതെ, അറിവ് തേടി അലഞ്ഞ ആ മഹാസഞ്ചാരിയുടെ അനുഭവങ്ങളാണ് ആയുർവേദത്തെ ഇത്രത്തോളം പ്രായോഗികവും ജനകീയവുമാക്കിയത്. രോഗം തേടി അങ്ങോട്ട് ചെല്ലുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ രീതി. അതുകൊണ്ട് തന്നെ 'സഞ്ചരിക്കുന്ന വൈദ്യൻ' എന്ന വിശേഷണം അദ്ദേഹത്തിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമാണ്.

ഭാരതീയ ചികിത്സാ സമ്പ്രദായമായ ആയുർവേദത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള നാമമാണ് ആചാര്യ ചരകന്റേത്. ഏകദേശം 2300 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്, അതായത് ക്രിസ്തുവിനു മുൻപ് 300-നും 200-നും ഇടയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇദ്ദേഹം, ആയുർവേദത്തെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ശാസ്ത്രശാഖയായി ഉയർത്തുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു. കനിഷ്ക രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരവൈദ്യനായിരുന്നു ചരകൻ എന്ന് ചരിത്രപരമായ ചില സൂചനകളുണ്ട്. 'ചരകസംഹിത' എന്ന തന്റെ അനശ്വര ഗ്രന്ഥത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം വൈദ്യശാസ്ത്ര ലോകത്ത് അറിയപ്പെടുന്നത്. ആയുർവേദത്തിലെ 'ബൃഹത് ത്രയികൾ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന മൂന്ന് അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ (മറ്റുള്ളവ സുശ്രുതസംഹിതയും അഷ്ടാംഗഹൃദയവും) പ്രധാനസ്ഥാനം ചരകസംഹിതയ്ക്കുണ്ട്. കേവലം രോഗചികിത്സ എന്നതിലുപരി, രോഗം വരാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും ആരോഗ്യകരമായ ദീർഘായുസ്സ് നേടുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ള ജീവിതശൈലിയാണ് അദ്ദേഹം വിഭാവനം ചെയ്തത്.

ചരകസംഹിതയുടെ ഉത്ഭവത്തിന് പിന്നിൽ രസകരമായ ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്. ആയുർവേദത്തിന്റെ ആദ്യകാല ആചാര്യന്മാരിൽ ഒരാളായ ആത്രേയ പുനർവസുവിന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്നു അഗ്നിവേശൻ. ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശങ്ങളെ ക്രോഡീകരിച്ച് അഗ്നിവേശൻ 'അഗ്നിവേശതന്ത്രം' എന്നൊരു ഗ്രന്ഥം രചിച്ചു. കാലക്രമേണ, ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ പരിഷ്കരിക്കുകയും കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ചരകൻ തയ്യാറാക്കിയതാണ് ഇന്നത്തെ 'ചരകസംഹിത'. പിൽക്കാലത്ത് ദൃഢബലൻ എന്ന കശ്മീരി പണ്ഡിതൻ ഇതിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ ചില ഭാഗങ്ങൾ (ഏകദേശം മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം) കൂട്ടിച്ചേർത്ത് പൂർത്തീകരിക്കുകയുണ്ടായി. 'ചരകൻ' എന്ന സംസ്കൃത വാക്കിന് 'സഞ്ചാരി' എന്നാണ് അർത്ഥം. നാടുതോറും സഞ്ചരിച്ച് ജനങ്ങളുടെ രോഗവിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി ചികിത്സ നൽകിയിരുന്നതിനാലാകാം അദ്ദേഹത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

ചരകന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന 'കായചികിത്സ' എന്ന ശാഖയ്ക്ക് നൽകിയ പ്രാധാന്യമാണ്. ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന സുശ്രുതനിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഔഷധങ്ങളും ഭക്ഷണക്രമങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ശരീരത്തിനുള്ളിലെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിലാണ് ചരകൻ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. വാതം, പിത്തം, കഫം എന്നീ ത്രിദോഷങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സിദ്ധാന്തം അദ്ദേഹം വളരെ വ്യക്തമായി നിർവചിച്ചു. പ്രപഞ്ചത്തിലുള്ള പഞ്ചഭൂതങ്ങൾ (ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം) തന്നെയാണ് മനുഷ്യശരീരത്തിലുമുള്ളതെന്നും, ഈ ദോഷങ്ങളുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥയാണ് ആരോഗ്യമെന്നും അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. ദോഷങ്ങൾ കോപിക്കുമ്പോൾ രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. രോഗത്തിൻ്റെ കാരണങ്ങൾ (നിദാനം), ലക്ഷണങ്ങൾ, ചികിത്സ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ശാസ്ത്രീയമായ സമീപനമാണ് അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചത്.

രോഗനിർണ്ണയത്തിലും ചികിത്സയിലും ചരകൻ പുലർത്തിയിരുന്ന നിഷ്കർഷത അത്ഭുതകരമാണ്. ഒരു രോഗിക്ക് മരുന്ന് നൽകുന്നതിന് മുൻപ് ആ വ്യക്തിയുടെ പ്രകൃതം, വയസ്സ്, ജീവിക്കുന്ന പ്രദേശം, ശാരീരിക ബലം, ദഹശേഷി, മാനസികാവസ്ഥ എന്നിവയെല്ലാം പരിഗണിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു. "രോഗിയെയല്ല, രോഗത്തെയാണ് ചികിത്സിക്കേണ്ടത്" എന്ന ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്ര തത്വത്തിന് വിപരീതമായി, ഓരോ രോഗിയും വ്യത്യസ്തനാണെന്നും ഓരോരുത്തർക്കും നൽകേണ്ട ചികിത്സ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം സമർത്ഥിച്ചു. ദഹനം (Agni) ആണ് ആരോഗ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്നും, തെറ്റായ ഭക്ഷണക്രമം വിഷാംശങ്ങൾ (Ama) ഉണ്ടാക്കി രോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുമെന്നും അദ്ദേഹം നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപേ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.

ചരകസംഹിതയിൽ എട്ട് സ്ഥാനങ്ങളിലായി (Sthanas) 120 അധ്യായങ്ങളാണുള്ളത്. സൂത്രസ്ഥാനം (പൊതുവായ തത്വങ്ങൾ), നിദാനസ്ഥാനം (രോഗകാരണങ്ങൾ), വിമാനസ്ഥാനം (രോഗനിർണ്ണയം), ശാരീരസ്ഥാനം (ശരീരഘടനയും ഗർഭധാരണവും), ഇന്ദ്രിയസ്ഥാനം (ലക്ഷണശാസ്ത്രം), ചികിത്സാസ്ഥാനം (രോഗചികിത്സ), കൽപസ്ഥാനം (മരുന്ന് നിർമ്മാണം), സിദ്ധിസ്ഥാനം (പഞ്ചകർമ്മ ചികിത്സകൾ) എന്നിവയാണവ. ഇതിൽ, ഭ്രൂണത്തിന്റെ വളർച്ചയെക്കുറിച്ചും ജനിതക ഘടകങ്ങൾ കുട്ടിയുടെ ലിംഗനിർണ്ണയത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്നുമുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തെപ്പോലും അതിശയിപ്പിക്കുന്നതാണ്. വൈദ്യധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം നൽകുന്ന ഉപദേശങ്ങൾ, ഒരു ഡോക്ടർക്ക് ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ട ധാർമ്മികതയുടെയും സേവനമനോഭാവത്തിന്റെയും ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്.

ചുരുക്കത്തിൽ, ആചാര്യ ചരകൻ കേവലം ഒരു ഭിഷഗ്വരൻ മാത്രമല്ല, വലിയൊരു ദാർശനികൻ കൂടിയായിരുന്നു. ശാരീരികവും മാനസികവും ആത്മീയവുമായ ക്ഷേമമാണ് യഥാർത്ഥ ആരോഗ്യം എന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. രണ്ടായിരം വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആയുർവേദ ചികിത്സകർക്കും ഗവേഷകർക്കും ഏറ്റവും ആധികാരികമായ വഴികാട്ടിയായി ചരകസംഹിത നിലകൊള്ളുന്നു. പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങി ജീവിക്കാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഹ്വാനം ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ വളരെയേറെ പ്രസക്തമാണ്.

😊

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

മാണിഭദ്ര ലേഹം

മാണിഭദ്ര ലേഹം അഷ്ടാംഗഹൃദയം എന്ന മഹത്തായ ആയുര്‍വേദ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന, വിപുലമായ രോഗപ്രയോഗങ്ങളുള്ള ഒരു പ്രസിദ്ധ ലേഹയോഗമാണ്. ഈ യോഗം മാണിഭദ്രൻ എന്ന യക്ഷൻ മോക്ഷാർഥിയായ ഭിക്ഷുക്കൾക്കായി ഉപദേശിച്ചതാണെന്ന് ഗ്രന്ഥത്തിൽ പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കുന്നതുകൊണ്ട് തന്നെ, ദീർഘകാല രോഗാവസ്ഥകളിൽ ശരീരശുദ്ധിയും ദോഷസമത്വവും കൈവരിക്കാൻ ഈ ലേഹത്തിന് ഉള്ള പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാണ്. കുഷ്ഠം, ശ്വിത്രം, ശ്വാസം, കാസം, ഉദരം, അർശസ്, പ്രമേഹം, പ്ലീഹവൃദ്ധി, ഗ്രന്ഥി, കൃമി, ഗുൽമം തുടങ്ങിയ ഗുരുതര രോഗങ്ങളിൽ വരെ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു സമഗ്ര ഔഷധമായി മാണിഭദ്ര ലേഹം പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.

ഈ ലേഹത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളായി വിഡംഗസാരം (വിഴാലരിപ്പരിപ്പ്), ആമലകം (നെല്ലിക്ക), അഭയ (കടുക്ക), ത്രിവൃത് (ത്രികോൽപ്പക്കൊന്ന) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. വിഡംഗസാരം ശക്തമായ കൃമിഘ്നവും ദീപന–പാചന ഗുണങ്ങളുമുള്ള ദ്രവ്യമാണ്. ആമലകം ഒരു ശ്രേഷ്ഠ രസായനദ്രവ്യമായതിനാൽ ധാതുപോഷണവും പ്രതിരോധശക്തിവർധനവും നൽകുന്നു. അഭയ (ഹരിതകി) ആമനാശകവും മലശുദ്ധികരവുമായ ഒരു ഔഷധമാണ്. ത്രിവൃത് ശക്തമായ വിരേചക ദ്രവ്യമായി പ്രവർത്തിച്ച് പിത്തദോഷ ശുദ്ധിയും ആന്തരാവയവ ശുദ്ധീകരണവും നിർവഹിക്കുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഗുഡം (ശർക്കര) 12 പലം ഉപയോഗിച്ച് ലേഹരൂപത്തിൽ തയ്യാറാക്കുന്നതാണ് മാണിഭദ്ര ലേഹം.

ആയുര്‍വേദ സിദ്ധാന്തപ്രകാരം, കുഷ്ഠം, ശ്വിത്രം, പ്രമേഹം, ഗുൽമം തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾ ദീർഘകാല ആമസഞ്ചയം, ദോഷദുഷ്ടി, ധാതുദൗർബല്യം എന്നിവ മൂലമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. മാണിഭദ്ര ലേഹം ആദ്യം അഗ്നിയെ ഉണർത്തി ആമദോഷം പചിപ്പിക്കുകയും, തുടർന്ന് വിരേചനത്തിലൂടെ ദുഷ്ട പിത്തവും കഫവും പുറത്താക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി സ്രോതസ്സുകൾ ശുദ്ധമാകുകയും ധാതുക്കളുടെ പ്രവർത്തനം ക്രമീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാലാണ് ഈ ലേഹം ത്വക്‌രോഗങ്ങൾ, ശ്വിത്രം (ല്യൂക്കോഡർമ), പ്രമേഹം തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളിൽ ദീർഘകാല ചികിത്സയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

ശ്വാസം, കാസം പോലുള്ള ശ്വാസനാള രോഗങ്ങളിൽ ഈ ലേഹത്തിന്റെ പ്രഭാവം കഫശമനവും സ്രോതശുദ്ധിയും മുഖേനയാണ്. വിഡംഗസാരവും അഭയയും ചേർന്ന് കഫസാന്ദ്രത കുറയ്ക്കുകയും ശ്വാസനാളങ്ങളിലെ തടസ്സം നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉദരവൃദ്ധി, പ്ലീഹവികാരം, ഗുൽമം എന്നിവയിൽ വിരേചനപ്രഭാവം മൂലം അകത്തളവയവങ്ങളിലെ സ്തംഭനവും ശോഫവും കുറയുന്നു. അർശസ് (മൂലക്കുരു) രോഗത്തിൽ മലശുദ്ധിയും അഗ്നിദീപനവും ഒരുമിച്ച് ലഭിക്കുന്നതിനാൽ രോഗലക്ഷണങ്ങളിൽ ഗണ്യമായ ആശ്വാസം ലഭിക്കുന്നു.

ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ കാഴ്ചപ്പാടിൽ നോക്കുമ്പോൾ, മാണിഭദ്ര ലേഹം ചർമ്മരോഗങ്ങൾ, ല്യൂക്കോഡർമ, ക്രോണിക് ഒബ്സ്ട്രക്റ്റീവ് പൾമണറി ഡിസീസ് (COPD), വയറുവീക്കം, ഹെമറോയ്ഡ്സ്, പ്രമേഹം, പ്ലീഹരോഗങ്ങൾ, ട്യൂമറുകൾ, വയറുവേദന, ആന്തര കൃമിരോഗങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സഹായക ചികിത്സയായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു ആയുര്‍വേദ ഫോർമുലേഷനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് കൃമിഘ്നവും ഡിറ്റോക്സിഫൈയിംഗും ചെയ്യുന്ന സ്വഭാവം ഇതിന്റെ പ്രധാന ആധുനിക പ്രസക്തിയാണ്.

ഉപസംഹാരമായി, മാണിഭദ്ര ലേഹം ഒരു ലഘു ലേഹയോഗം മാത്രമല്ല; മറിച്ച് ദീർഘകാല ദോഷദുഷ്ടിയും ആമസഞ്ചയവും മൂലമുണ്ടാകുന്ന ബഹുവ്യാധികളിൽ ശരീരത്തെ ശുദ്ധീകരിച്ച് പുനഃസമത്വത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഒരു ശക്തമായ ആയുര്‍വേദ ഔഷധയോഗമാണ്. ശരിയായ രോഗനിർണയവും ദോഷപരിശോധനയും നടത്തി വൈദ്യോപദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ഈ ലേഹം സുരക്ഷിതവും ഫലപ്രദവുമായ ഒരു സമഗ്ര ചികിത്സാസഹായമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ

ഉദർദപ്രശമന മഹാകഷായം

ആയുർവേദത്തിൽ ഉദർദം എന്നത് പെട്ടെന്ന് ഉദയം ചെയ്യുന്ന ചർമ്മവ്യാധികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദമാണ്. ചർമ്മത്തിൽ പെട്ടെന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന ചുവപ്പ്, വീക്കം, ചൊറിച്ചിൽ, പൊള്ളൽ തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയ അവസ്ഥകളെയാണ് ഉദർദം എന്ന് വിവക്ഷിക്കുന്നത്. ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പറയുന്ന അർട്ടിക്കേറിയ, അലർജിക് റിയാക്ഷനുകൾ, ഇൻസെക്റ്റ് ബൈറ്റ് അലർജി എന്നിവയുമായി ഇതിന് വലിയ സാമ്യമുണ്ട്. ചരകാചാര്യൻ ഉദർദത്തിന്റെ കാരണമായി പ്രധാനമായും കഫ-പിത്ത ദോഷങ്ങളുടെ വികൃതിയെയും രക്തദൂഷണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ചരകസംഹിത സൂത്രസ്ഥാനത്തിൽ ഉദർദത്തിന്റെ ശമനത്തിനായി പ്രത്യേകം പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന ഔഷധസമൂഹമാണ് ഉദർദപ്രശമന മഹാകഷായം. ദശേമാനി എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ മഹാകഷായത്തിൽ പത്ത് ഔഷധങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും കഷായരസപ്രധാനങ്ങളായതിനാൽ രക്തത്തിലെ അമിതമായ ചൂടും ദോഷവികൃതിയും നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഉദർദം പോലുള്ള അക്യൂട്ട് ചർമ്മവ്യാധികളിൽ ഈ ഗണത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

തിന്ദുക, പ്രിയാല, ബദര, ഖദിര, കദര, സപ്തപർണ, അശ്വകർണ്ണ, അർജുന, അസന, അരിമേദ എന്നീ പത്ത് ഔഷധങ്ങളാണ് ഉദർദപ്രശമന ദശേമാനിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. ഇവയിൽ ഖദിരയും കദരയും പോലുള്ള ദ്രവ്യങ്ങൾ രക്തശുദ്ധികരവും കുഷ്ഠഘ്നവുമായ ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രശസ്തമാണ്. സപ്തപർണ, അശ്വകർണ്ണ തുടങ്ങിയവ ശോഥഹരവും ദാഹശമനവുമാകുമ്പോൾ, അർജുന രക്തധാതുവിനെ ബലപ്പെടുത്തുകയും പിത്തശമനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതെല്ലാം ചേർന്നപ്പോൾ കഫ-പിത്ത ദോഷങ്ങളുടെ സമത്വം പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും ചർമ്മത്തിലെ അലർജിക് പ്രതികരണങ്ങൾ ശമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഈ മഹാകഷായത്തിന്റെ പ്രവർത്തനരീതി പ്രധാനമായും രക്തദൂഷണം ശമിപ്പിക്കുക, കഫപിത്ത ശമനം നടത്തുക, ചർമ്മത്തിലെ വീക്കം, ചൊറിച്ചിൽ, ചൂട് എന്നിവ കുറയ്ക്കുക എന്നതാണ്. അതിനാൽ ഉദർദം, ശീതപിത്തം, അലർജിക് ഡെർമറ്റൈറ്റിസ്, ഫുഡ് അലർജി മൂലമുള്ള സ്കിൻ റിയാക്ഷനുകൾ, കീടദംശജന്യമായ അലർജികൾ തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളിൽ ഇത് ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. രോഗിയുടെ ദോഷാവസ്ഥയും ശക്തിയും കണക്കിലെടുത്ത് കഷായമായി, ലേപമായി അല്ലെങ്കിൽ സംയുക്ത ഔഷധങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഈ ദ്രവ്യങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കാം.

ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങൾ, രാസവസ്തുക്കളോടുള്ള അധിക സമ്പർക്കം, ഭക്ഷണക്രമത്തിലെ അപാകതകൾ എന്നിവ മൂലം അലർജിക് ചർമ്മരോഗങ്ങൾ വർധിച്ചുവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഉദർദപ്രശമന മഹാകഷായത്തിലെ ആശയം വളരെ പ്രസക്തമാണ്. ശരിയായ ആയുർവേദപരമായ നിർണയത്തോടെയും യുക്തമായ ചികിത്സാരീതികളോടെയും ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ഈ ദശേമാനി സുരക്ഷിതവും ദീർഘകാല ഫലപ്രാപ്തിയുള്ളതുമായ പരിഹാരമായി മാറുന്നു.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

ദന്തസംസ്കാരചൂർണം

ദന്തസംസ്കാരചൂർണം ആയുര്‍വേദത്തിൽ ദന്തങ്ങളുടെയും ദന്തമാംസത്തിന്റെയും ആരോഗ്യസംരക്ഷണത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സുപ്രധാന ഔഷധയോഗമാണ്. ഭൈഷജ്യരത്നാവലിയിലെ മുഖരോഗചികിത്സാ അധ്യായത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ചൂർണം, ദന്തഹർഷം, ദന്തശൂലം, ദന്തമാംസശോഥം, ദന്തമാംസസ്രാവം, വായ്ദുർഗന്ധം തുടങ്ങിയ വിവിധ ദന്താസ്യരോഗങ്ങളിൽ ഫലപ്രദമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ദിനചര്യയിലെ ദന്തധാവനയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു പ്രതിരോധ–ചികിത്സാ ഔഷധമായാണ് ദന്തസംസ്കാരചൂർണം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.

ഈ ഔഷധയോഗത്തിൽ ശുണ്ഠി, ഹരീതകി, മുസ്ത, ഖദിര, ഘനസാരക (കർപ്പൂരം), ഗുവാകഭസ്‌മം(അടയ്ക്കകത്തിച്ചഭസ്മം)

, മരിചം, ദേവപുഷ്പം (കരയാമ്പൂ), ത്വക് (ഇലവംഗത്തൊലി) എന്നിവ സമഭാഗത്തിൽ ചേർത്ത് ചൂർണമാക്കി, അതിൽ കഠിനചൂർണം (ചുണ്ണാമ്പുപൊടി) സമപ്രമാണത്തിൽ ചേർക്കുന്നതായാണ് ഗ്രന്ഥനിർദേശം. ഇതിലെ ദ്രവ്യങ്ങൾ കഷായ–കടു–തിക്ത രസപ്രധാനവും കഫനാശകവും ക്രിമിഘ്നവും ദന്തമാംസബലവർധകവുമായ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവയാണ്.

ശുണ്ഠിയും മരിചവും വായിലെ കഫസങ്കലനം കുറച്ച് ശുദ്ധി നൽകുകയും ക്രിമിനാശനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹരീതകിയും മുസ്തയും ദന്തമാംസത്തിലെ ശോഥം കുറച്ച് മുറിവുകൾ ഭേദമാക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്നു. ഖദിരം ദന്തമാംസത്തെ ദൃഢമാക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ഔഷധമാണ്. കർപ്പൂരം, കരാമ്പൂ, ഇലവംഗത്തൊലി എന്നിവ വായ്ദുർഗന്ധം നീക്കുകയും തണുപ്പും ശുദ്ധിയും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗുവാകഭസ്‌മവും കഠിനചൂർണവും ദന്തങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തി ദന്തഹർഷം കുറയ്ക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

ദന്തസംസ്കാരചൂർണം സാധാരണയായി പല്ലുതേയ്ക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അല്പം ചൂർണം വിരലിലോ ദന്തകാഷ്ടത്തിലോ എടുത്ത് ദന്തങ്ങളും ദന്തമാംസവും മൃദുവായി മസാജ് ചെയ്ത ശേഷം വായ നന്നായി കഴുകുന്നതാണ് ഉപയോഗരീതി. ദിവസേന രാവിലെയോ രാവിലെയും വൈകിട്ടും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. ദീർഘകാല ഉപയോഗം ദന്തങ്ങളുടെ ദൃഢത വർധിപ്പിക്കുകയും ദന്താസ്യരോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ആയുര്‍വേദത്തിന്റെ പ്രതിരോധചികിത്സാ ആശയത്തിൽ ദന്തസംസ്കാരചൂർണം ഒരു മികച്ച ദിനചര്യ ഔഷധമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആധുനിക ജീവിതശൈലിയിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന ദന്തപ്രശ്നങ്ങൾക്കു പ്രകൃതിദത്തവും സുരക്ഷിതവുമായ പരിഹാരമായി ഈ ഔഷധയോഗം ഇന്നും വലിയ പ്രസക്തി നിലനിർത്തുന്നു.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

ദന്തരോഗാശനിചൂർണം

ദന്തരോഗാശനിചൂർണം ആയുര്‍വേദത്തിൽ ദന്തങ്ങളും ദന്തമാംസവും ഉൾപ്പെടുന്ന മുഖരോഗങ്ങളുടെ ചികിത്സയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ഔഷധയോഗമാണ്. “ദന്തരോഗങ്ങൾക്ക് അശനിയേപ്പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നതു” എന്ന ആശയമാണ് ഈ യോഗത്തിന്റെ പേരിൽ തന്നെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഭൈഷജ്യരത്നാവലിയിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ചൂർണം ദന്തശൂലം, കൃമിദന്തം, ദന്തദാഹം, വാതജന്യ ദന്തരോഗങ്ങൾ, വായിലെ ദുർഗന്ധം എന്നിവയെ ഫലപ്രദമായി ശമിപ്പിക്കുന്നതായാണ് ഗ്രന്ഥവിവരണം.

ഈ ഔഷധയോഗത്തിൽ ജാതീപത്രം, ജാതിപത്രിക, പുനർനവ, തിലം, കണാ (തിപ്പലി), കൗരണ്ട, മുസ്ത, വച (വയമ്പ്), ശുണ്ഠി, ദീപ്യ (ഓമം), ഹരീതകി എന്നിവ സമഭാഗത്തിൽ ചേർത്ത് സൂക്ഷ്മമായി പൊടിച്ചാണ് ചൂർണം തയ്യാറാക്കുന്നത്. പിന്നീട് ആവശ്യാനുസരണം നെയ്യ് ചേർത്ത് വായിൽ ധരിക്കുകയാണ് നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ഉപയോഗരീതി. ഈ ദ്രവ്യങ്ങൾ കഷായ–കടു–തിക്ത രസപ്രധാനവും വാതകഫനാശകവും ക്രിമിഘ്നവും ദീപന–പാചന ഗുണങ്ങളുമുള്ളവയാണ്.

ദന്തരോഗാശനിചൂർണത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം പ്രധാനമായും വാതദോഷശമനത്തിലൂടെയാണ്. വാതവികൃതിയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ദന്തശൂലം, പല്ലുവേദന, ചൂടുപിടിത്തം എന്നിവയെ ഇത് ശമിപ്പിക്കുന്നു. കണാ, ശുണ്ഠി, ദീപ്യ തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ വായിലെ കഫസങ്കലനം കുറച്ച് കൃമികളെ നശിപ്പിക്കുകയും അണുബാധ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മുസ്തയും പുനർനവയും ശോഥം കുറയ്ക്കുന്നതിലും വേദനാശമനത്തിലും സഹായിക്കുന്നു. ജാതീപത്രം, ജാതിപത്രിക എന്നിവ വായ്ദുർഗന്ധം നീക്കി ദന്തങ്ങൾക്ക് സുഖകരമായ സുഗന്ധവും ശുദ്ധിയും നൽകുന്നു.

ഈ ചൂർണം നെയ്യോടുകൂടി വായിൽ ധരിക്കുമ്പോൾ ദന്തങ്ങളുടെയും ദന്തമാംസത്തിന്റെയും ശക്തി വർധിക്കുകയും, ദീർഘകാലമായി അലട്ടുന്ന മുഖരോഗങ്ങൾ ക്രമേണ ശമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദന്തദൗർഗന്ധ്യം, വായിലെ വരണ്ടത്വം, ചൊറിച്ചിൽ എന്നിവയിലും ഇത് ഫലപ്രദമാണ്. പ്രതിരോധചികിത്സയായും ചികിത്സാസഹായമായും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു യോഗമാണ് ദന്തരോഗാശനിചൂർണം.

ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന ദന്തരോഗങ്ങൾക്കും മുഖരോഗങ്ങൾക്കും പ്രകൃതിദത്തവും സമഗ്രവുമായ പരിഹാരമായി ദന്തരോഗാശനിചൂർണം വലിയ പ്രസക്തി പുലർത്തുന്നു. യോഗ്യനായ ആയുര്‍വേദ വൈദ്യന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ഈ ഔഷധയോഗം ദന്താരോഗങ്ങളിൽ മികച്ച ഫലം നൽകുന്ന ഒരു വിശ്വസനീയ ആയുര്‍വേദ ചികിത്സയായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

ചുക്കിലിരട്ട്യാദി ചൂർണ്ണം

ചുക്കിലിരട്ട്യാദി ചൂർണ്ണം ആയുര്‍വേദത്തിലെ ലഘുവും പ്രായോഗികവുമായ ഒരു പരമ്പരാഗത ഔഷധയോഗമാണ്. ദഹനശക്തി വർധിപ്പിക്കുകയും ചുമ, പാർശ്വവേദന തുടങ്ങിയ വാത–കഫജന്യ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ശമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ ചൂർണ്ണം കേരളീയ ആയുര്‍വേദ ചികിത്സാപാരമ്പര്യത്തിൽ സുപ്രസിദ്ധമാണ്. ഗൃഹചികിത്സയായി പോലും തയ്യാറാക്കി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ലളിതമായ ഘടനയും ശക്തമായ ചികിത്സാഫലവുമാണ് ഈ ഔഷധയോഗത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷത.

“ചുക്കിലിരട്ടിയുറച്ചഗുളം തദ്വിഗുണന്തു വറുത്തതിലം കൂട്ടിയുരുട്ടിയൊരെട്ടുദിനം തിങ്കിലവൻ വലിയാ കുരയാ” എന്ന ശ്ലോകത്തിലൂടെ ഈ ചൂർണ്ണത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളും തയ്യാറാക്കുന്ന വിധവും വ്യക്തമാക്കപ്പെടുന്നു. ഇതനുസരിച്ച് ചുക്ക് ഒരു ഭാഗവും, ഉണ്ടശർക്കര രണ്ട് ഭാഗവും, വറുത്ത എള്ള് നാല് ഭാഗവും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ഔഷധം തയ്യാറാക്കുന്നത്. ഉരലിൽ ആദ്യം ചുക്ക് നന്നായി ഇടിച്ച് പൊടിയാക്കുകയും, തുടർന്ന് വറുത്ത എള്ള് ചേർത്ത് വീണ്ടും ഇടിച്ച് പൊടിയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മൂന്നാമതായി ശർക്കര ചേർത്ത് എല്ലാം കൂടി ഏകദേശം ആറു നാഴിക വരെ ഇടിച്ചു വയ്ക്കുന്നതിലൂടെ ദ്രവ്യങ്ങൾ പരസ്പരം നന്നായി യോജിക്കുകയും ഔഷധഗുണം വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ തയ്യാറാക്കുന്ന ചൂർണ്ണം കുറേശ്ശെ സേവിക്കുന്നതാണ് ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.

ഔഷധഗുണങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ ചുക്കിലിരട്ട്യാദി ചൂർണ്ണം പ്രധാനമായും ദീപന, പാചന, വാതകഫശമന ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. ചുക്ക് ശക്തമായ അഗ്നിദീപകവും കഫവാതനാശകവുമായ ദ്രവ്യമായതിനാൽ ദഹനക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുകയും ആമദോഷം പചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വറുത്ത എള്ള് സ്നിഗ്ധവും ബൃംഹണവുമായ സ്വഭാവം ഉള്ളതിനാൽ ശരീരബലം വർധിപ്പിക്കുകയും വാതദോഷത്തിന്റെ രൂക്ഷത കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശർക്കര ഔഷധത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണത നിയന്ത്രിക്കുകയും പോഷകഗുണം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ഈ യോഗത്തെ ദീർഘകാല ഉപയോഗത്തിന് അനുയോജ്യമാക്കുന്നു.

ഈ ചൂർണ്ണം കുറേശ്ശെ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ചുമ, പാർശ്വവേദന, നെഞ്ചുവേദന തുടങ്ങിയ വാത–കഫജന്യ അസ്വസ്ഥതകൾ ശമിക്കുന്നതായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ദഹനം മെച്ചപ്പെടുകയും ശരീരത്തിൽ പുഷ്ടിയും ഊർജവും വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രോഗാനന്തര ക്ഷീണം, ദുർബലമായ അഗ്നി, ആമസംബന്ധമായ അസ്വസ്ഥതകൾ എന്നിവയിലും ഈ ഔഷധയോഗം സഹായകരമാണ്.

ആധുനിക ചികിത്സാഭാഷയിൽ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ചുക്കിലിരട്ട്യാദി ചൂർണ്ണം chronic cough, musculoskeletal pain, digestive weakness, post-illness debility തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളിൽ ഒരു supportive Ayurvedic formulation ആയി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. പ്രകൃതിദത്ത ഘടകങ്ങളാൽ തയ്യാറാക്കപ്പെടുന്ന ഈ ഔഷധയോഗം ശരിയായ അളവിലും വൈദ്യോപദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിച്ചാൽ സുരക്ഷിതവും ഫലപ്രദവുമായ ചികിത്സാസഹായമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഇതുകൊണ്ട് തന്നെ ചുക്കിലിരട്ട്യാദി ചൂർണ്ണം ലളിതമായ തയ്യാറാക്കൽരീതിയും വിപുലമായ ചികിത്സാപ്രയോജനങ്ങളും ഉള്ള ഒരു വിശ്വാസയോഗ്യമായ ആയുര്‍വേദ ഔഷധയോഗമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ശരിയായ രോഗനിർണയവും ദോഷപരിശോധനയും നടത്തി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ദഹനശക്തി വർധിപ്പിക്കാനും രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ശമിപ്പിക്കാനും ശരീരപുഷ്ടി നൽകാനും ഈ യോഗം ഫലപ്രദമായി സഹായിക്കുന്നു.

ഡോ. പൗസ് പൗലോസ്

അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ

ശ്വയഥുഹര മഹാകഷായം എന്നത് ശ്വയഥു (ശോഫം / oedema) ശമിപ്പിക്കുന്നതിനായി ആയുര്‍വേദത്തിൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ദശമൂലസങ്കല്പമാണ്.

ശ്വയഥുഹര മഹാകഷായം എന്നത് ശ്വയഥു (ശോഫം / oedema) ശമിപ്പിക്കുന്നതിനായി ആയുര്‍വേദത്തിൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ദശമൂലസങ്കല്പമാണ്. ചരകസംഹിത സൂത്രസ്ഥാനത്തിൽ ചരകാചാര്യൻ വ്യക്തമാക്കുന്നത് പോലെ, ശരീരത്തിൽ ദോഷദൂഷ്യസംമൂർച്ഛന മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ദ്രവസഞ്ചയമാണ് ശ്വയഥു. വാത–കഫപ്രാധാന്യമുള്ള ഈ അവസ്ഥയിൽ സ്രോതസ്സുകൾ തടസ്സപ്പെടുകയും ദഹനശക്തി മന്ദഗതിയിലാകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ശ്വയഥുഹര മഹാകഷായത്തിലെ ദ്രവ്യങ്ങൾ നിർണായകമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നത്.

പാടല (പാതിരി), അഗ്നിമന്ഥ (മുഞ്ഞ), ശ്യോനാക (പലകപ്പയ്യാനി), ബില്വ (കൂവളം), കാശ്മര്യ (കുമിഴ്) എന്നിവ ദീപന–പാചനഗുണങ്ങളുള്ളതും ആമദോഷനാശകവുമാണ്. ഇവ ദഹനാഗ്നിയെ ഉത്തേജിപ്പിച്ച് ശരീരത്തിൽ കുടുങ്ങിയ ആമത്തെ ദ്രവീഭവിപ്പിക്കുകയും സ്രോതസ്സുകൾ തുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതുവഴി ശ്വയഥുവിന്റെ അടിസ്ഥാനകാരണമാകുന്ന ദ്രവസഞ്ചയം ക്രമേണ കുറയാൻ തുടങ്ങുന്നു.

കണ്ടകാരിക (കണ്ടകാരിച്ചുണ്ട), ബൃഹതി (ചെറുവഴുതന), ശാലപർണ്ണി (ഓരില), പൃശ്നിപർണ്ണി (മൂവില) എന്നീ ദ്രവ്യങ്ങൾ വാതകഫഹരങ്ങളായതിനാൽ ശോഥത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള വേദന, ഗുരുത്വം, സ്തംഭം എന്നിവ ശമിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ദശമൂലഗണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ശാലപർണ്ണി–പൃശ്നിപർണ്ണി ദ്രവ്യങ്ങൾ ശോഫഹരപ്രഭാവത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്. ഗോക്ഷുരകം (ഞെരിഞ്ഞിൽ) മൂത്രവർധകഗുണമുള്ളതിനാൽ ശരീരത്തിലെ അധികദ്രവം മൂത്രമാർഗ്ഗേന പുറത്താക്കുന്നതിലൂടെ ശ്വയഥു കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

ഇങ്ങനെ ഈ പത്ത് ദ്രവ്യങ്ങൾ ചേർന്നതാണ് ‘ദശേമാനി ശ്വയഥുഹരാണി’ എന്ന് ചരകൻ വിശേഷിപ്പിച്ച ശ്വയഥുഹര മഹാകഷായം. ദോഷസമത്വം പുനഃസ്ഥാപിക്കുക, സ്രോതസ്സുകൾ ശുദ്ധീകരിക്കുക, ദ്രവസഞ്ചയം കുറയ്ക്കുക എന്ന മൂന്നു തലങ്ങളിലായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ മഹാകഷായം ശ്വയഥു, ശോഫം, ഗുരുത്വം എന്നിവയുള്ള അവസ്ഥകളിൽ ഒരു സമഗ്രമായ ആയുര്‍വേദചികിത്സാസങ്കല്പമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

സ്വരസവിധി പ്രകാരം തയ്യാറാക്കുന്ന വാസകസ്വരസം

ആടലോടകം (വാസക / വാശാ) ആയുര്‍വേദത്തില്‍ സുപ്രസിദ്ധമായ ഒരു ഔഷധസസ്യമാണ്. ശാര്ങ്ഗധരസംഹിതയില്‍ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന സ്വരസവിധി പ്രകാരം തയ്യാറാക്കുന്ന വാസകസ്വരസം രക്തപിത്തം മുതല്‍ ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ പല രോഗങ്ങളിലും ഫലപ്രദമാണെന്ന് ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നു. “വാസകസ്വരസഃ പേയോ മധുനാ രക്തപിത്തജിത്” എന്ന ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, വാസകത്തിന്റെ ഇലകളില്‍നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സ്വരസത്തില്‍ തേന്‍ ചേര്‍ത്ത് സേവിക്കുന്നത് ശക്തമായ ചികിത്സാഫലമാണ് നല്‍കുന്നത്.

ആടലോടകത്തിന്റെ പുതിയ ഇലകള്‍ അല്പം വാട്ടിയശേഷം നന്നായി പിഴിഞ്ഞെടുക്കുന്ന ദ്രാവകമാണ് വാസകസ്വരസം. ഈ സ്വരസത്തില്‍ ശുദ്ധമായ തേന്‍ ചേര്‍ത്ത് സേവിക്കുമ്പോള്‍ അത് ഔഷധത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളെ വര്‍ധിപ്പിക്കുകയും ശരീരത്തിന് അനുയോജ്യമായ രീതിയില്‍ ഔഷധപ്രവർത്തനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. വാസകത്തിന് സ്വാഭാവികമായി കഫപിത്തശമനഗുണം ഉള്ളതിനാല്‍, തേന്‍ ചേര്‍ന്നാല്‍ അതിന്റെ രക്തപിത്തശമന ശേഷിയും ശ്വാസനാളങ്ങളിലെ ശുദ്ധീകരണ ശേഷിയും കൂടുതലാകുന്നു.

ക്ലിനിക്കല്‍ നിലയില്‍, വാസകസ്വരസം രക്തപിത്തം, ജ്വരം, കാസം (ചുമ), ക്ഷയം, കാമല (പിത്തജന്യ പാണ്ഡുരോഗം/ജണ്ടീസ്), കഫദോഷം, പിത്തദോഷം എന്നിവയില്‍ ഉപകാരപ്രദമാണെന്ന് അനുഭവസിദ്ധമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ചുമ, ശ്വാസകോശദൗര്‍ബല്യം, കഫസഞ്ചയം എന്നിവയുള്ള രോഗികളില്‍ വാസകസ്വരസം കഫം ലയിപ്പിക്കുകയും ശ്വാസം സുഗമമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതോടൊപ്പം, രക്തപിത്തത്തില്‍ കാണുന്ന അമിതദാഹം, ചൂട്, രക്തസ്രാവപ്രവണത എന്നിവ കുറയ്ക്കുന്നതിലും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

സ്വരസരൂപത്തിലുള്ള ഔഷധങ്ങള്‍ ശക്തമായതിനാല്‍ വാസകസ്വരസം വൈദ്യോപദേശപ്രകാരം മാത്രമേ സേവിക്കാവൂ. രോഗിയുടെ പ്രായം, ദേഹസ്ഥിതി, ദോഷാവസ്ഥ എന്നിവ അനുസരിച്ച് മാത്രമാണ് അളവും ഉപയോഗകാലവും നിശ്ചയിക്കേണ്ടത്. ശരിയായ മാര്‍ഗനിര്‍ദേശത്തോടെ ഉപയോഗിക്കുമ്പോള്‍, ആടലോടകസ്വരസം ആയുര്‍വേദത്തില്‍ ശ്വാസകോശ-രക്തപിത്ത രോഗചികിത്സയിലെ ഒരു വിശ്വസനീയവും ഫലപ്രദവുമായ ഔഷധമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

ഇളനീർ കുഴമ്പ് (Elaneer Kuzhambu)

ഇളനീർ കുഴമ്പ് (Elaneer Kuzhambu) കേരള ആയുർവേദ ചികിത്സാപാരമ്പര്യത്തിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് അഷ്ടവൈദ്യ സമ്പ്രദായത്തിൽ, ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ള നേത്രൗഷധമാണ്. ‘ഇളനീർ’ എന്നത് നാളികേരത്തിൻ്റെ വെള്ളത്തെയും ‘കുഴമ്പ്’ എന്നത് സാന്ദ്രമായ ഔഷധസങ്കലനത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇളനീരിനെ ഔഷധദ്രവ്യങ്ങളോടൊപ്പം കഷായരൂപത്തിൽ പാകപ്പെടുത്തി, സാന്ദ്രമാക്കി തയ്യാറാക്കുന്ന ഈ ഔഷധം പ്രധാനമായും പിത്തജന്യ നേത്രരോഗങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

ശാസ്ത്രീയമായി, സഹസ്രയോഗത്തിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന ശ്ലോകപ്രകാരം ദാർവി, വരാ (ത്രിഫല), മധുകം എന്നിവ ഇളനീരിൽ പാകപ്പെടുത്തി അഷ്ടഭാഗം മാത്രം ശേഷിപ്പിച്ച് കഷായമാക്കി, പിന്നീട് സാന്ദ്രമാക്കുന്നു. ഇതിലേക്ക് ശശി (കർപ്പൂരം), സൈന്ധവം (സൈന്ധവലവണം), മാക്ഷികം (തേൻ) എന്നിവ ചേർത്ത് നേത്രോപയോഗയോഗ്യമാക്കുന്നതാണ് ഇളനീർ കുഴമ്പിന്റെ പരമ്പരാഗത തയ്യാറാക്കൽ രീതി. ഈ സംയോജനം പിത്തരക്ത ദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുന്ന ശക്തമായ ശീതളഗുണം കൈവരുത്തുന്നു.

ക്ലിനിക്കൽ നിലയിൽ, ഇളനീർ കുഴമ്പ് നേത്രദാഹം, നേത്രരക്തിമ, കൺജങ്ക്ടിവൈറ്റിസ്, കോർണിയൽ അൾസർ, വ്രണം, അർമ്മം (പ്റ്റീരിജിയം), തിമിരത്തിന്റെ ആരംഭഘട്ടങ്ങൾ തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളിൽ പ്രയോജനകരമായി കാണപ്പെടുന്നു. ദീർഘസമയം സ്ക്രീനുകൾക്കുമുന്നിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവരിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കണ്ണുനീർ, ചൂട്, ക്ഷീണം എന്നിവ കുറയ്ക്കുന്നതിലും ഇത് സഹായകരമാണ്. ഇളനീരിന്റെ സ്വാഭാവിക ശീതളതയും ദാർവിയുടെയും മധുകത്തിന്റെയും ശമന രോപ്പണഗുണങ്ങളും ചേർന്ന് നേത്രപാളികളെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ദൃഷ്ടിയുടെ വ്യക്തത മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഉപയോഗരീതിയിൽ സാധാരണയായി ഓരോ കണ്ണിലും 1 മുതൽ 2 തുള്ളി വരെ മാത്രമാണ് നിർദേശിക്കുന്നത്. മരുന്ന് ഇട്ടതിന് ശേഷം 1–2 മിനിറ്റ് വരെ കുത്തുന്നോ ചൂടുപിടിക്കുന്നോ ചെയ്യുന്ന അനുഭവം ഉണ്ടാകാം; ഇത് ഔഷധപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. കണ്ണുകൾ അടച്ച് കുറച്ച് സമയം വിശ്രമിക്കുന്നത് മരുന്നിന്റെ പ്രഭാവം മെച്ചപ്പെടുത്തും. സാധാരണയായി പ്രഭാതത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ രാത്രി ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പാണ് ഉപയോഗം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നത്.

എങ്കിലും, നേത്രത്തിൽ നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔഷധമായതിനാൽ ഇളനീർ കുഴമ്പ് വൈദ്യോപദേശപ്രകാരം മാത്രം ഉപയോഗിക്കേണ്ടതാണ്. തുറന്ന മുറിവുകൾ, അത്യധികമായ അലർജി, അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുതരമായ നേത്രവ്യാധികൾ ഉള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ സ്വമേധയാ ഉപയോഗം ഒഴിവാക്കണം. തുറന്നശേഷം ഔഷധത്തിന് കുറച്ച് മാസങ്ങൾ മാത്രമേ ശേഖരണകാലാവധി ഉണ്ടാകാറുള്ളൂ എന്നതിനാൽ കാലഹരണ തീയതി നിർബന്ധമായും ശ്രദ്ധിക്കണം. ശരിയായ നിർദേശത്തോടെയും സൂക്ഷ്മതയോടെയും ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ഇളനീർ കുഴമ്പ് പിത്തജന്യ നേത്രരോഗങ്ങളിൽ അത്യന്തം ഫലപ്രദമായ ഒരു പരമ്പരാഗത ആയുർവേദ ഔഷധമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

രസോനാദി കഷായം

രസോനാദി കഷായം ആയുർവേദത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ക്വാഥയോഗമാണ്. സഹസ്രയോഗം എന്ന പ്രാമാണിക ഗ്രന്ഥത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ യോഗം പ്രധാനമായും വാതദോഷത്തിന്റെ വികൃതിയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന രോഗാവസ്ഥകളുടെ ചികിത്സയ്ക്കാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. വാതം സ്വസ്ഥാനത്തു നിന്ന് വ്യതിചലിച്ച് ഉന്മാർഗ്ഗഗമനം ചെയ്യുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഉദരവായു, ഗുല്മം, ഛർദ്ദി, മനസ്സിളക്കം, ശ്വാസതടസ്സം, ചുമ തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളിൽ രസോനാദി കഷായം അത്യന്തം ഫലപ്രദമാണെന്ന് ഗ്രന്ഥം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ശ്ലോകത്തിൽ പറയുന്നപോലെ, “പീതമുന്മാർഗ്ഗഗം വാതം അനുലോമയതി ക്ഷണാൽ” എന്നത് ഈ കഷായത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അഥവാ, അസ്വാഭാവികമായ ദിശയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന വാതത്തെ അതിന്റെ സ്വാഭാവിക ദിശയിലേക്കു (അധോഗമനത്തിലേക്കു) തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്നതാണ് ഇതിന്റെ മുഖ്യകർമ്മം. ഈ പ്രവർത്തനത്തെ ആയുർവേദത്തിൽ വാതാനുലോമനം എന്നു വിളിക്കുന്നു. വാതാനുലോമനം സാധ്യമാകുമ്പോൾ, വാതജന്യ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി ശമിക്കപ്പെടുന്നു.

രസോനാദി കഷായത്തിലെ പ്രധാന ഘടകമായ രസോന (വെള്ളുള്ളി) ശക്തമായ വാതകഫശമകവും ദീപന–പാചന ഗുണങ്ങളുള്ളതുമാണ്. ഉദരവായു, ആധ്മാനം, ഗുല്മം തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളിൽ രസോന അഗ്നിദീപനം നടത്തി വാതത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. കരവീ (കരിംജീരകം / Nigella sativa) വാതകഫനാശകവും ശ്വാസനാളങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതുമായ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. ശ്വാസംമുട്ടൽ, ചുമ, കഫസഞ്ചയം എന്നിവ കുറയ്ക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

കൃഷ്ണാ (തിപ്പലി / Piper longum) ആയുർവേദത്തിൽ ഒരു ഉത്തമ വാതകഫശമക ദ്രവ്യമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് പ്രാണവഹ സ്രോതസ്സുകളെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും കാസ ശ്വാസ രോഗങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഫലപ്രദമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദീർഘകാല ചുമ, കഫസ്രാവമുള്ള ശ്വാസകഷ്ടം, ആസ്ത്മ പോലുള്ള അവസ്ഥകളിൽ തിപ്പലി പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. സ്ഥിരാ (ഓരിലവേര് / Desmodium gangeticum) വാതശമകവും ബല്യവും സ്രോതോവിശോധകവുമായ ഗുണങ്ങളുള്ളതാണ്. നെഞ്ചുവേദന, ശ്വാസം, ഹിധ്മ (hiccups) എന്നിവയിൽ സ്ഥിരാ വാതത്തെ ശമിപ്പിച്ച് ശ്വാസപ്രവർത്തനം സാധാരണമാക്കുന്നു.

ഈ ദ്രവ്യങ്ങൾ സമപ്രമാണത്തിൽ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന രസോനാദി കഷായം, വാതത്തിന്റെ മൂലവികൃതിയെ ലക്ഷ്യമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സമഗ്ര ചികിത്സാവിധിയാണ്. ഗുല്മവികാരങ്ങൾ, ഉദരവാതം, ഛർദ്ദി, മനസ്സിളക്കം, കാസശ്വാസം, ഹിധ്മ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥകളിൽ വാതാനുലോമനം സാധ്യമാക്കി ലക്ഷണശമനം ഉണ്ടാക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് കഫസ്രാവമുള്ള ചുമ, ആസ്ത്മ, വാതജന്യ ശ്വാസതടസ്സം എന്നിവയിൽ ഈ കഷായം വളരെ ഫലപ്രദമാണെന്ന് ക്ലാസിക്കൽ ഗ്രന്ഥങ്ങളും അനുഭവപരമായ ചികിത്സാരീതികളും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ആധുനിക ദൃഷ്ടികോണത്തിൽ, രസോനാദി കഷായത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം gastro-intestinal motility regulation, bronchodilation, expectorant action, anti-flatulent effect എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാം. വാതത്തിന്റെ അസാധാരണ ഗതിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലൂടെ ശരീരത്തിന്റെ പല സിസ്റ്റങ്ങളിലുമുള്ള അസന്തുലിതാവസ്ഥയെ ഈ യോഗം ശമിപ്പിക്കുന്നു.

അവസാനമായി, രസോനാദി കഷായം വാതദോഷത്തിന്റെ ഉന്മാർഗ്ഗഗമനത്തെ ശമിപ്പിച്ച് അതിനെ സ്വാഭാവിക ദിശയിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്ന ഒരു പ്രമാണയോഗമായി ആയുർവേദം അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. യോഗ്യനായ ആയുർവേദ വൈദ്യന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ഇത് സുരക്ഷിതവും ഫലപ്രദവുമായ ഒരു ചികിത്സാമാർഗമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ആമകേരീർക്കിൽ കഷായം

ആയുർവേദഗ്രന്ഥമായ ചികിത്സാമഞ്ജരിയിൽ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ക്വാഥയോഗമാണ്. പ്രധാനമായും വിഷൂചിക എന്ന ഗുരുതര രോഗാവസ്ഥയുടെ ചികിത്സയ്ക്കായി ഈ കഷായം നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. വിഷൂചിക എന്നത് അഹിതാഹാരസേവനം, അജീർണ്ണം, ദുഷ്ടജലം, ദൂഷിതാഹാരം എന്നിവ മൂലം ശരീരത്തിൽ ആമ അതിവേഗം സഞ്ചയിക്കുകയും അതിന്റെ ഫലമായി വാത–കഫ ദോഷങ്ങൾ അത്യന്തം വികൃതിയിലാകുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണ്. ഛർദ്ദി, അതിസാരം, വയറുവേദന, ദാഹം, ക്ഷീണം, ശരീരജലം കുറയൽ എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ. ചികിത്സ വൈകുകയാണെങ്കിൽ വിഷൂചിക ജീവഹാനിക്ക് പോലും കാരണമാകാവുന്ന ഒരു അവസ്ഥയാണെന്ന് ആയുർവേദം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.

ഈ കഷായത്തിന്റെ ഔഷധസമുച്ചയം വിഷൂചികയുടെ മൂലകാരണമായ ആമസഞ്ചയം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനും ദോഷസമത്വം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുമാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ആമകേരീർക്കിൽ എന്നത് തേങ്ങയുടെ പച്ച ഇലയുടെ മധ്യനാഡിയായാണ് വിവക്ഷിക്കുന്നത്. ഇത് കഷായരസം, ശീതവീര്യം, ഗ്രാഹിഗുണം എന്നിവയുള്ളതായതിനാൽ അതിസാരനിയന്ത്രണത്തിലും ആമശോഷണത്തിലും പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. കുടലിന്റെ അമിതചലനം നിയന്ത്രിച്ച് ദേഹജലനഷ്ടം കുറയ്ക്കുന്ന സ്വഭാവം ഇതിന് ഉണ്ട്.

ഉലുവ അഥവാ മേതിക ദീപന, പാചന ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ ഒരു ഔഷധമാണ്. വിഷൂചികയിൽ ദഹനാഗ്നി ദുർബലമാകുന്നതിനാൽ ഉലുവ അഗ്നിദീപനം നടത്തി ആമപാചനം സാധ്യമാക്കുന്നു. ചുക്ക് അഥവാ ശുണ്ഠി ശക്തമായ വാത കഫ ശമകദ്രവ്യമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഛർദ്ദി, വയറുവേദന, വയറ്റിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭാരത്വം എന്നിവ കുറയ്ക്കുന്നതിലൂടെ വിഷൂചികയുടെ തീവ്രത കുറയ്ക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.

മലർ അഥവാ ലാജ (പൊട്ടിച്ച അരി) ലഘുവും ഗ്രാഹിയുമായ ഗുണങ്ങളുള്ളതാണ്. അതിസാരത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അമിതജലനഷ്ടം തടയാനും കുടലിനെ ശാന്തമാക്കാനും ലാജ സഹായിക്കുന്നു. കൂവളവേര് അഥവാ ബില്വം ആയുർവേദത്തിൽ അതിസാര ചികിത്സയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഔഷധങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഇതിന്റെ ഗ്രാഹി, ദീപന, പാചന ഗുണങ്ങൾ കുടലിന്റെ സാധാരണ പ്രവർത്തനം പുനസ്ഥാപിക്കുകയും ദീർഘകാല അതിസാരം തടയുകയും ചെയ്യുന്നു.

പഴുത്ത പിലാവിലയുടെ ഞെട്ട് (jackfruit leaf stalk) നാട്ടുവൈദ്യത്തിലും ഗ്രന്ഥപരമായ പരാമർശങ്ങളിലും അതിസാര ഛർദ്ദി ശമനത്തിൽ ഫലപ്രദമായ ദ്രവ്യമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇത് കുടലിലെ അശാന്തി കുറയ്ക്കുകയും വിഷൂചികയിൽ കാണുന്ന ജലസ്രാവം നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ എല്ലാ ദ്രവ്യങ്ങളും ചേർന്ന് തയ്യാറാക്കുന്ന ആമകേരീർക്കിലാദി കഷായം ആമപാചനം, അഗ്നിദീപനം, ഗ്രാഹി പ്രവർത്തനം, വാതകഫ ശമനം എന്നീ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ വിഷൂചികയുടെ മൂലകാരണത്തെയും ലക്ഷണങ്ങളെയും ഒരേസമയം നേരിടുന്ന സമഗ്രമായ ചികിത്സാവിധിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ വിഷൂചികയെ

acute gastroenteritis, food poisoning, cholera-like illness തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യാം. അതിവേഗം ഉണ്ടാകുന്ന ഛർദ്ദിയും വയറിളക്കവും മൂലം ശരീരജലം നഷ്ടപ്പെടുന്ന ഇത്തരം അവസ്ഥകളിൽ, ആമകേരീർക്കിലാദി കഷായം ഒരു പ്രകൃതിദത്തവും സമന്വിതവുമായ ചികിത്സാമാർഗമായി ആയുർവേദം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. ശരിയായ വൈദ്യനിർദ്ദേശത്തോടൊപ്പം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ഈ കഷായം വിഷൂചികയിൽ സുരക്ഷിതവും ഫലപ്രദവുമായ ചികിത്സയായി നിലകൊള്ളുന്നു.

🙏

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ

Attention-seeking behavioural patterns predominantly

മാധവിക്കുട്ടിയുടെ (കമലാ ദാസ്) കഥകളിലും ആത്മകഥകളിലും ഇത്തരത്തിലുള്ള സ്ത്രീകൾ വ്യക്തമായി നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്, അതുപോലെ തന്നെ ലോകസാഹിത്യത്തിലെ നിരവധി ക്ലാസിക് കൃതികളിലും. വ്യത്യാസമെന്നാൽ, അന്ന് ഈ സ്ത്രീകൾ സാഹിത്യത്തിലൂടെ “വാക്കുകളായി” ജീവിച്ചു; ഇന്ന് അവർ “ലൈവ് വീഡിയോ”കളിലൂടെ ദൃശ്യങ്ങളായി ജീവിക്കുന്നു. ക്ലാസിക് ലോകസാഹിത്യത്തിലും ഇതേ മാതൃക ആവർത്തിക്കുന്നു. ഗുസ്താവ് ഫ്ലോബെയറിന്റെ Madame Bovaryയിലെ എമ്മ ബോവറി, ടോൾസ്റ്റോയിയുടെ Anna Karenina, ഹെൻറിക് ഇബ്സന്റെ A Doll’s Houseയിലെ നോറ ഇവർ എല്ലാവരും ശ്രദ്ധയും സ്‌നേഹവും അംഗീകാരവും തേടി സമൂഹത്തിന്റെ നൈതികപരിധികൾ ലംഘിക്കുന്ന സ്ത്രീകളാണ്.

മാധവിക്കുട്ടിയുടെ സ്ത്രീകളും ഇന്നത്തെ സോഷ്യൽ മീഡിയ സ്ത്രീകളും തമ്മിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ ദൂരം ഉണ്ടായാലും, അവരുടെ മനസ്സ് ഒരേ ചോദ്യമാണ് ചോദിക്കുന്നത്—

“എന്നെ കാണുന്നുണ്ടോ?” "എന്നെ നോക്കുന്നുണ്ടോ?"

എന്നെ അയാൾ നോക്കുന്നു?.... എന്നെ ഇയാൾ നോക്കുന്നു? ......എന്നെ നോക്കി രക്തം ഊറ്റി കുടിക്കുന്നു? ......അയാൾക്ക് എൻ്റെ മേലിൽ ഒരു കണ്ണുണ്ട്? ........ഞാൻ ഭയങ്കര സുന്ദരിയാണ് അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് നാട്ടിൽ കൂടെ നടക്കാൻ പറ്റുന്നില്ല? ........അയാൾ എന്നെ തട്ടി, തൊട്ടു, തൊട്ടുരുമ്മി? .....എന്നെ നോക്കി കണ്ണുകൾ കൊണ്ടും കരങ്ങൾ കൊണ്ടും സംസാരിക്കുന്നു? ...... എവിടെ നോക്കിയാലും ആണുങ്ങൾ എൻ്റെ പിന്നാലെയാണ്?

സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ ഒരു യുവതി നടത്തിയ തെറ്റായ ഒരു പ്രചരണം മൂലം ഒരു യുവാവ് ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായി നിങ്ങളെല്ലാവരും ശ്രദ്ധിച്ചു കാണുമല്ലോ റീച്ചും, ഫോളോവേഴ്സ് കിട്ടാൻ ചില സ്ത്രീകൾ എന്തും ചെയ്യുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ് നമ്മൾ ജീവിക്കുന്നത്. സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ വളർച്ചയോടെ, പൊതുജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കാനുള്ള അതിരുകടന്ന പെരുമാറ്റങ്ങൾ ഒരു വ്യക്തമായ മനശ്ശാസ്ത്ര പ്രതിഭാസമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകളിൽ ഈ പ്രവണതകൾ കൂടുതൽ ദൃശ്യമായി കാണപ്പെടുന്നതായി ആധുനിക മാനസികാരോഗ്യ പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രീയമായി ഇത് Attention-Seeking Disorder എന്ന പേരിൽ ഔദ്യോഗികമായി DSM-5ൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഒരു ഒറ്റ രോഗമല്ലെങ്കിലും, Attention-seeking behavioural patterns predominantly observed in women എന്ന നിലയിൽ ഇത് മനശ്ശാസ്ത്രത്തിൽ ഗൗരവമായി പഠിക്കപ്പെടുന്ന വിഷയമാണ്.

ഈ പ്രവണതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നത് Histrionic Personality Traits എന്നറിയപ്പെടുന്ന വ്യക്തിത്വ സവിശേഷതകളാണ്. ശ്രദ്ധയുടെ കേന്ദ്രമാകേണ്ടതെന്ന അതിതീവ്രമായ ആവശ്യം, വികാരങ്ങളുടെ അതിശയോക്തിയായ പ്രകടനം, അംഗീകാരം ലഭിക്കാത്തപ്പോൾ ഉള്ള അകമ്പടി, സാമൂഹിക വേദികളിൽ (പ്രത്യേകിച്ച് ലൈവ് വീഡിയോകളിൽ) നാടകീയമായ പെരുമാറ്റം—ഇവയെല്ലാം ഇതിന്റെ മുഖ്യ ലക്ഷണങ്ങളാണ്. സ്ത്രീകളിൽ ഈ സ്വഭാവങ്ങൾ കൂടുതലായി പ്രകടമാകുന്നത് ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നേരിടുന്ന സാമൂഹിക വിലയിരുത്തലുകളും അംഗീകാര സമ്മർദ്ദങ്ങളും മൂലമാണെന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ന്യൂറോസയൻസ് പഠനങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ലൈക്ക്, വ്യൂസ്, കമന്റുകൾ എന്നിവ ലഭിക്കുമ്പോൾ തലച്ചോറിലെ dopamine reward system സജീവമാകുന്നു. ഈ രാസസ്രവം താൽക്കാലിക സന്തോഷവും തൃപ്തിയും നൽകുന്നു. സ്ത്രീകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് self-esteem instability (സ്വയംമൂല്യബോധത്തിലെ അസ്ഥിരത) ഉള്ളവരിൽ, ഈ ഡോപ്പമിൻ-അംഗീകാര ചക്രം വേഗത്തിൽ ഒരു psychological dependency ആയി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇതാണ് ശ്രദ്ധ തേടുന്ന കണ്ടന്റുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്.

ലൈവ് വീഡിയോകളിൽ കാണുന്ന അനിയന്ത്രിത വികാരപ്രകടനങ്ങളും അതിരുവിടുന്ന പ്രസ്താവനകളും impulsivity യും emotional dysregulation യും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളിൽ ഇത് കൂടുതൽ ദൃശ്യമായി കാണപ്പെടുന്നത്, സാമൂഹികമായി അവർക്കു അനുവദിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന “വികാരപ്രകടന പരിധി” പുരുഷന്മാരേക്കാൾ വ്യത്യസ്തമായതിനാലാണ്. മനശ്ശാസ്ത്രപരമായി ഇത് Borderline personality traits, anxiety spectrum disorders, അല്ലെങ്കിൽ trauma-linked coping mechanisms എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കാണപ്പെടുന്നു.

ഇത് സ്ത്രീകളുടെ സ്വഭാവദോഷം അല്ലെന്ന് വ്യക്തമായി പറയേണ്ടതുണ്ട്. മറിച്ച്, സ്ത്രീകൾ നേരിടുന്ന സാമൂഹിക നിരീക്ഷണം, സൗന്ദര്യ മാനദണ്ഡങ്ങൾ, ലൈംഗികവൽക്കരണം, ട്രോളിംഗ്, അപകീർത്തി ഭയം എന്നിവയാണ് ഈ attention-seeking disorder pattern സ്ത്രീകളിൽ കൂടുതലായി പ്രകടമാകാൻ കാരണമാകുന്നത്. സോഷ്യൽ മീഡിയ അൽഗോറിതങ്ങൾ സ്ത്രീകളുടെ വികാരപ്രകടനവും ശരീരഭാഷയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കണ്ടന്റുകൾ വേഗത്തിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും ഈ പ്രവണതയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

ക്ലിനിക്കൽ നിലയിൽ, ഈ attention-seeking disorder pattern ഒരു രോഗമായി മാറുന്നത് ബന്ധങ്ങൾ തകരുമ്പോൾ, തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ, സാമൂഹിക അപമാനം വർധിക്കുമ്പോൾ, ആത്മഹാനി ചിന്തകൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ ആണ്. ഈ ഘട്ടത്തിൽ CBT (Cognitive Behaviour Therapy), DBT (Dialectical Behaviour Therapy) പോലുള്ള ശാസ്ത്രീയമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ചികിത്സാരീതികൾ ഫലപ്രദമാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. ഇവ വികാരനിയന്ത്രണവും സ്വയംമൂല്യബോധവും മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.

സ്ത്രീകളിൽ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന attention-seeking disorder പ്രവണതകൾ ഒരു ഒറ്റ രോഗമായി മുദ്രകുത്താൻ കഴിയാത്ത, എന്നാൽ അവഗണിക്കാനാവാത്ത ഒരു മനശ്ശാസ്ത്ര യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. ഇത് വ്യക്തികളുടെ ദൗർബല്യമല്ല, മറിച്ച് സാമൂഹിക-ഡിജിറ്റൽ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ ചേർന്ന് രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു മാനസിക പ്രതിസന്ധിയാണ്. ശാസ്ത്രീയ സമീപനം കുറ്റപ്പെടുത്തലിലല്ല, അവബോധം, മാനസികാരോഗ്യ പിന്തുണ, സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം എന്നിവയിലാണ്. ശ്രദ്ധ തേടുന്ന പെരുമാറ്റങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെ മനുഷ്യനെ മനസ്സിലാക്കുമ്പോഴാണ് ഈ പ്രശ്നത്തിന് യഥാർത്ഥ പരിഹാരം ഉണ്ടാകുക.

🥺

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ

പ്രസാരണ്യാദി കഷായം

പ്രസാരണ്യാദി കഷായം സഹസ്രയോഗം എന്ന പ്രാമാണിക ആയുര്‍വേദ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന, വാതദോഷപ്രാധാന്യമുള്ള രോഗങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന കഷായയോഗമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് അപബാഹുകം (Frozen shoulder), മറ്റു മരുദ്വികാരങ്ങൾ (വാതവ്യാധികൾ) എന്നിവയിൽ ഈ കഷായത്തിന് പ്രത്യേക ചികിത്സാമൂല്യമുണ്ട്. വാതദോഷം ശമിപ്പിക്കുകയും സ്നായു–സന്ധി പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ദീപന–സ്നേഹന–ബൃംഹണ ഗുണങ്ങളാണ് ഈ യോഗത്തിന്റെ മുഖ്യ സവിശേഷത.

ഈ കഷായത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളായി പ്രസാരണീ, മാഷ (ഉഴുന്ന്), ബല (കുറുന്തോട്ടി), രസോന (വെള്ളുള്ളി), രാസ്ന, ഔഷധം (ചുക്ക്) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രസാരണീയും രാസ്നയും ശക്തമായ വാതശമക ദ്രവ്യങ്ങളായതിനാൽ സന്ധികളിലെ വേദനയും സ്തംഭനവും കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഉഴുന്നും കുറുന്തോട്ടിയും ബൃംഹണ സ്വഭാവമുള്ളതുകൊണ്ട് ധാതുപോഷണവും ബലവൃദ്ധിയും നൽകുന്നു. വെള്ളുള്ളി ദീപന–പാചനവും വാതാനുലോമനവും നിർവഹിക്കുമ്പോൾ, ചുക്ക് ആമദോഷം പചിപ്പിച്ച് ഔഷധങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നു.

ഗ്രന്ഥശ്ലോകപ്രകാരം ഈ ദ്രവ്യങ്ങളെ കഷായരൂപത്തിൽ പാകം ചെയ്ത് പാൽ അനുപാനമായി സേവിക്കണമെന്നാണ് നിർദ്ദേശം. പാൽ വാതശമകവും ബൃംഹണവുമായതിനാൽ, കഷായത്തിന്റെ രൂക്ഷത കുറച്ച് ദീർഘകാല ഉപയോഗത്തിന് അനുയോജ്യമാക്കുന്നു. ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ പാൽ ചേർത്ത് പാൽക്കഷായം ആയി തയ്യാറാക്കിയും ഇത് പ്രയോഗിക്കാറുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് ക്ഷീണം, ധാതുക്ഷയം, പ്രായാധിക്യം എന്നിവയുള്ള രോഗികളിൽ.

ആയുര്‍വേദ സിദ്ധാന്തപ്രകാരം അപബാഹുകം എന്നത് ഭുജപ്രദേശത്തെ സന്ധികളിലും സ്നായുക്കളിലും വാതദോഷം പ്രബലമായി ദുഷ്ടത കൈവരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ്. ഇതിൽ കൈ ഉയർത്താൻ കഴിയാതിരിക്കുക, വേദന, കടുപ്പം (stiffness) തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. പ്രസാരണ്യാദി കഷായം വാതശമനത്തിലൂടെ സന്ധികളിലെ സ്തംഭനം കുറയ്ക്കുകയും, സ്നായുക്കളുടെ ലാഘവവും ചലനശേഷിയും പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.

ആധുനിക ചികിത്സാഭാഷയിൽ നോക്കുമ്പോൾ, ഈ കഷായം Frozen shoulder, Carpal tunnel syndrome, Cervical spondylosis തുടങ്ങിയ വാതപ്രധാനമായ ന്യൂറോമസ്കുലാർ–ഓർത്തോപീഡിക് അവസ്ഥകളിൽ സഹായക ചികിത്സയായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. വേദന, ചലനപരിമിതി, നാഡീസംകോചം എന്നിവയിൽ ശമനം നൽകുന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന പ്രയോജനം.

അപബാഹുകം (Frozen shoulder) വാതദോഷത്തിന്റെ പ്രബലമായ ദുഷ്ടത മൂലം ഭുജസന്ധിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു ഗുരുതരമായ പ്രവർത്തനവൈകല്യമാണ്. വേദന, സ്തംഭനം, കൈ ഉയർത്താൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ രോഗിയുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ ഏറെ ബാധിക്കുന്നു. ആയുര്‍വേദ ദൃഷ്ടിയിൽ വാതശമനം, ആമനാശനം, സന്ധി–സ്നായു പോഷണം എന്നിവയാണ് ഈ രോഗചികിത്സയുടെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രസാരണ്യാദി കഷായം ഒരു വിശ്വാസയോഗ്യമായ ആയുര്‍വേദ ഔഷധമായി നിലകൊള്ളുന്നു. വാതശമകവും ബൃംഹണവും ആയ ഘടകങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈ കഷായം, അഗ്നിദീപനത്തിലൂടെ ആമദോഷം പചിപ്പിക്കുകയും സ്നായുസന്ധികളിലെ കടുപ്പം കുറച്ച് ചലനശേഷി പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. പാൽ അനുപാനമായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ വാതശമനപ്രഭാവം കൂടുതൽ ശക്തമാകുകയും ദീർഘകാല ഉപയോഗത്തിന് അനുയോജ്യമാകുകയും ചെയ്യുന്നു.

അതിനാൽ, ശരിയായ രോഗനിർണയവും ദോഷപരിശോധനയും നടത്തി വൈദ്യോപദേശപ്രകാരം പ്രസാരണ്യാദി കഷായം പ്രയോഗിച്ചാൽ അപബാഹുകം പോലുള്ള വാതവ്യാധികളിൽ വേദന കുറയ്ക്കാനും സന്ധികളുടെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സുരക്ഷിതവും ഫലപ്രദവുമായ ഒരു സമഗ്ര ചികിത്സാസഹായമായി ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ

മാണിഭദ്ര ലേഹം

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ

വ്യോഷാദി വടകം

വ്യോഷാദി വടകം അഷ്ടാംഗഹൃദയം – ഉത്തരസ്ഥാനം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ആയുര്‍വേദ വടകയോഗമാണ്. പ്രധാനമായും പീനസം (പ്രതിശ്യായം / ക്രോണിക് റൈനൈറ്റിസ്), ശ്വാസം (ആസ്ഥ്മ / ശ്വാസതടസ്സം), കാസം (ചുമ) എന്നീ പ്രാണവഹസ്രോതസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രോഗങ്ങളിൽ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔഷധമാണിത്. കഫ–വാത ദോഷപ്രാധാന്യമുള്ള ഈ രോഗങ്ങളിൽ അഗ്നിമാന്ദ്യം ഒരു അടിസ്ഥാനകാരണമാകുന്നതിനാൽ, അഗ്നിദീപനവും കഫനാശനവും ഒരുമിച്ച് ചെയ്യുന്ന വ്യോഷാദി വടകം പ്രത്യേക ചികിത്സാമൂല്യം നേടുന്നു.

ഈ യോഗത്തിന്റെ മുഖ്യഘടകമായ വ്യോഷം എന്നത് ശുണ്ഠി, പിപ്പലി, മരിച എന്നീ മൂന്ന് ദ്രവ്യങ്ങളുടെ സംയോജനമാണ്. ഇവ ശക്തമായ ദീപന–പാചന ഗുണങ്ങളുള്ളതും കഫവാതശമന സ്വഭാവമുള്ളതുമാണ്. ഇതോടൊപ്പം താലീസപത്രം, ചവിക, തിന്തിഡീകം, ആമ്ലവേതസം, അജാജി (ജീരകം), ചിത്രകം, ഇലവർങ്ങം, ഏലത്തരി, തേജപത്രം എന്നിവ ചേർന്നതോടെ ഈ വടകത്തിന് ശ്വാസനാള ശുദ്ധീകരണവും കഫദ്രവീകരണവും ചെയ്യുന്ന ശക്തമായ പ്രഭാവം ലഭിക്കുന്നു. ശ്വാസനാളങ്ങളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ കഫം ദ്രവമായി പുറത്തേക്ക് നീക്കാനും ശ്വാസതടസ്സം കുറയ്ക്കാനും ഈ ഘടകങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു.

വ്യോഷാദി വടകം ജീർണ്ണഗുഡം (പഴയ ശർക്കര) ഉപയോഗിച്ച് പാകം ചെയ്ത് വടകങ്ങളാക്കി തയ്യാറാക്കുന്നതാണ്. ജീർണ്ണഗുഡം സ്വഭാവത്തിൽ ലഘുവും ദഹനസൗഹൃദവുമാകയാൽ, ഔഷധദ്രവ്യങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ നന്നായി ആഗിരണം ചെയ്യാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ കഫനാശകവും വാതാനുലോമകവുമായ ഗുണങ്ങൾ ഇതിന് ഉള്ളതിനാൽ ശ്വാസ കാസ രോഗങ്ങളിൽ ഗുണഫലം വർധിക്കുന്നു.

ആയുര്‍വേദ ദൃഷ്ടിയിൽ, പീനസം, ശ്വാസം, കാസം എന്നീ രോഗങ്ങൾ പ്രാണവഹസ്രോതസ്സിലെ കഫസഞ്ചയവും വാതവൈകല്യവും മൂലമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. വ്യോഷാദി വടകം ആദ്യം അഗ്നിയെ ഉണർത്തി ആമദോഷം പചിപ്പിക്കുകയും തുടർന്ന് കഫം ശമിപ്പിച്ച് ശ്വാസനാളങ്ങളുടെ സ്വാഭാവിക പ്രവർത്തനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ദീർഘകാല ചുമ, മൂക്കടപ്പ്, ശ്വാസംമുട്ടൽ, നെഞ്ചടപ്പ് തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഗണ്യമായ ആശ്വാസം ലഭിക്കുന്നു.

ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഈ വടകത്തെ “രുചിസ്വരകരം പരം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് അതിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഗുണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അഗ്നിദീപന സ്വഭാവം മൂലം ഭക്ഷണരുചി വർധിക്കുകയും അരുചി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ കഫസാന്ദ്രതയും ശ്ലേഷ്മാവൃതിയും കുറയുന്നതിനാൽ ശബ്ദം ശുദ്ധവും തെളിച്ചമുള്ളതുമാകുന്നു. ശബ്ദഭംഗം, ശബ്ദക്കെട്ട്, ശബ്ദം മങ്ങൽ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇത് പ്രത്യേകമായി പ്രയോജനപ്പെടുന്നു.

ഉപസംഹാരമായി, വ്യോഷാദി വടകം ശ്വാസനാള രോഗങ്ങളുടെയും അഗ്നിമാന്ദ്യത്തിന്റെയും ചികിത്സയിൽ ദീർഘകാലമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്ന, ശാസ്ത്രീയവും പ്രായോഗികവുമായ മൂല്യമുള്ള ആയുര്‍വേദ ഔഷധയോഗമാണ്. ശരിയായ ദോഷപരിശോധനയും രോഗബല വിലയിരുത്തലും നടത്തി വൈദ്യോപദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിച്ചാൽ, പീനസം, ശ്വാസം, കാസം എന്നിവയിൽ മാത്രമല്ല, ദഹനശക്തിയും ശബ്ദഗുണവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സമഗ്ര ചികിത്സാസഹായമായി വ്യോഷാദി വടകം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ

ഹുതഭുഗാദി ചൂർണ്ണം

ഹുതഭുഗാദി ചൂർണ്ണം സഹസ്രയോഗം എന്ന പ്രാമാണിക ആയുര്‍വേദ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ചൂർണ്ണയോഗമാണ്. അഗ്നിമാന്ദ്യം, പാണ്ഡു, അർശസ്, ശോഫം തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥകളിൽ പ്രത്യേകമായി പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ഔഷധം ദഹനാഗ്നിയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും ആമദോഷം നീക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്വഭാവം പുലർത്തുന്നു. “ഹുതഭുഗ്” എന്നത് അഗ്നിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ തന്നെ, ജീർണ്ണാഗ്നിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഔഷധയോഗം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഈ ചൂർണ്ണത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

ഈ യോഗത്തിൽ കൊടുവേലിക്കിഴങ്ങ് (ഹുതഭുഗ്), അയമോദകം, ഇന്തുപ്പ് (സൈന്ധവ ലവണ), തിപ്പലി (മാഗധി), കുരുമുളക് (മരിച) എന്നിവ സമാന അളവിലും, ഇവയ്ക്ക് തുല്യമായ അളവിൽ കടുക്ക (പഥ്യ) ചേർത്തുമാണ് ചൂർണ്ണം തയ്യാറാക്കുന്നത്. എല്ലാ ദ്രവ്യങ്ങളും പ്രത്യേകം ശുദ്ധീകരിച്ച് സൂക്ഷ്മചൂർണ്ണമാക്കി നന്നായി കലർത്തുന്നു. പുളിച്ച മോരിൽ (അമ്ലോദകം) ഈ ചൂർണ്ണം സേവിക്കണമെന്നതാണ് ഗ്രന്ഥനിർദ്ദേശം. മോരു ആമദോഷം കുറയ്ക്കുകയും ദഹനപ്രക്രിയയെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഈ അനുപാനം ചികിത്സാഫലത്തെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നു.

ആയുര്‍വേദ സിദ്ധാന്തപ്രകാരം ഹുതഭുഗാദി ചൂർണ്ണം കഫ–വാത ദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുകയും മന്ദമായ അഗ്നിയെ ഉണർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അഗ്നിമാന്ദ്യം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ആമസഞ്ചയം പല രോഗങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനകാരണമാകുന്നതിനാൽ, ഈ ചൂർണ്ണം ആദ്യം ആമം പചിപ്പിച്ച് ശരീരസ്രോതസ്സുകൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി അർശസ് (മൂലക്കുരു) പോലുള്ള രോഗങ്ങളിൽ മലബന്ധം, ആമസാന്ദ്രത, ശോഫം എന്നിവ കുറയുകയും പാണ്ഡുവിൽ (അനീമിയ) ദഹനശക്തി മെച്ചപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

ആധുനിക ദൃഷ്ടികോണത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ, ഈ ചൂർണ്ണത്തിലെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളായ തിപ്പലിയും കുരുമുളകും ജീർണ്ണരസം വർധിപ്പിക്കുന്നതും ആന്റി ഇൻഫ്ലമേറ്ററി, കാർമിനേറ്റീവ് ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതുമാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അയമോദകം വാതാനുലോമനവും ഗ്യാസ് ശമനവും ചെയ്യുമ്പോൾ, സൈന്ധവ ലവണ ദഹനരസസ്രവം വർധിപ്പിക്കുകയും ആഗിരണം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കടുക്ക (ഹരിതകി) ഒരു ലഘു വിരേചകമായതിനാൽ മലശുദ്ധിയും ആമനാശനവും ഒരുമിച്ച് നടത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. ഈ സംയുക്തപ്രഭാവമാണ് ഹുതഭുഗാദി ചൂർണ്ണത്തെ അഗ്നിമാന്ദ്യജന്യ രോഗങ്ങളിൽ ഫലപ്രദമാക്കുന്നത്.

ഉപസംഹാരമായി, ഹുതഭുഗാദി ചൂർണ്ണം ദഹനാഗ്നിയെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ആമദോഷത്തെ ശമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത് പാണ്ഡു, അർശസ്, ശോഫം, അഗ്നിമാന്ദ്യം തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥകളിൽ വിശ്വാസയോഗ്യമായ ചികിത്സാസഹായം നൽകുന്ന ഒരു പരമ്പരാഗത ആയുര്‍വേദ ഔഷധയോഗമാണ്. ശരിയായ ദോഷപരിശോധനയും യുക്തമായ അനുപാനവും പാലിച്ച് വൈദ്യോപദേശപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ഈ ചൂർണ്ണം സുരക്ഷിതവും ഫലപ്രദവുമായ ഒരു ചികിത്സാ ഉപാധിയായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

സിതോപലാദി ചൂർണ്ണം

സിതോപലാദി ചൂർണ്ണം ശാർങ്ങ്ഗധരസംഹിതയിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു പ്രശസ്ത ആയുര്‍വേദ ഔഷധയോഗമാണ്. ശ്വാസം, കാസം, ക്ഷയം തുടങ്ങിയ പ്രാണവഹസ്രോതസ്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രോഗങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ ചൂർണ്ണം, കഫ–പിത്ത ശമനവും അഗ്നിദീപനവും ഒരുമിച്ച് നിർവഹിക്കുന്ന ഒരു സമന്വിത ഔഷധരൂപമാണ്. കൽക്കണ്ടം (സിതോപല), മുളങ്കർപ്പൂരം (വംശരോചന), തിപ്പലി, ഏലത്തരി, ഇലവർങ്ങം എന്നീ ഘടകങ്ങൾ കൃത്യമായ അനുപാതത്തിൽ ചേർത്ത് സൂക്ഷ്മചൂർണ്ണമായി തയ്യാറാക്കുന്നതാണ് ഈ യോഗം. തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് സേവിക്കണമെന്നതാണ് ശാസ്ത്രീയ നിർദ്ദേശം, ഇത് ഔഷധത്തിന്റെ ദഹനവും ആഗിരണവും വർധിപ്പിക്കുന്നു.

ആയുര്‍വേദ സിദ്ധാന്തപ്രകാരം സിതോപലാദി ചൂർണ്ണം കഫസാന്ദ്രത കുറയ്ക്കുകയും പ്രാണവായുവിന്റെ ഗതിയെ സ്വതന്ത്രമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മന്ദാഗ്നി, അരുചി, സുപ്തജിഹ്വത്വം (നാവിന്റെ തരിപ്പ്), പാർശ്വശൂലം എന്നിവ പോലുള്ള അഗ്നിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലക്ഷണങ്ങളും ഈ ചൂർണ്ണം ശമിപ്പിക്കുന്നതായി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ കൈകാൽ ദാഹം, പിത്തജന്യ ജ്വരം, ഊർദ്ധ്വഗത രക്തപിത്തം (മൂക്കുരക്തസ്രാവം, രക്തക്കഫം) തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളിലും ഇത് പ്രയോഗയോഗ്യമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, സമഗ്രമായ ദോഷസമത്വം കൈവരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു ഔഷധമായിട്ടാണ് സിതോപലാദി ചൂർണ്ണം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.

ആധുനിക ഗവേഷണങ്ങൾ ഈ പരമ്പരാഗത അറിവുകൾക്ക് ശാസ്ത്രീയ പിന്തുണ നൽകുന്നുണ്ട്. പ്രാണവഹ സ്രോതസ്സിലെ അണുബാധയും അലർജിക് പ്രതികരണങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ സിതോപലാദി ചൂർണ്ണത്തിന് വ്യക്തമായ പങ്കുണ്ടെന്ന് പരീക്ഷണാത്മക പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് തിപ്പലിയിൽ ഉള്ള പിപെറിൻ ശ്വാസനാളങ്ങൾ വിശാലമാക്കുന്ന (bronchodilator) ഗുണവും മറ്റ് ഔഷധഘടകങ്ങളുടെ ജൈവലഭ്യത വർധിപ്പിക്കുന്ന സ്വഭാവവും കാണിക്കുന്നു. ഇലവർങ്ങവും ഏലത്തരിയും ആന്റിമൈക്രോബിയൽ, ആന്റി ഇൻഫ്ലമേറ്ററി ഗുണങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതായി ലബോറട്ടറി പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുളങ്കർപ്പൂരം ശീതവീര്യവും പിത്തശമന സ്വഭാവവും കൊണ്ടു ശ്വാസനാളങ്ങളിലെ ദാഹവും ചൊറിച്ചിലും കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

സമീപകാല ക്ലിനിക്കൽ പഠനങ്ങളിൽ സിതോപലാദി ചൂർണ്ണം ഉപയോഗിച്ച രോഗികളിൽ ചുമയുടെ തീവ്രതയും ആവർത്തനവും ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ചില പഠനങ്ങൾ ഇത് ആന്റിടസ്സീവ് (ചുമ തടയുന്ന) ഔഷധങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്തപ്പോൾ സമാനമായ ഫലപ്രാപ്തി കാണിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അലർജിക് ആസ്ഥ്മയും ക്രോണിക് ബ്രോങ്കൈറ്റിസും പോലുള്ള അവസ്ഥകളിൽ സഹായക ചികിത്സയായി (adjuvant therapy) സിതോപലാദി ചൂർണ്ണം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശ്വാസതടസ്സം, നെഞ്ചടപ്പ്, കഫസ്രാവം തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങളിൽ വ്യക്തമായ ആശ്വാസം ലഭിക്കുന്നതായി പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഇതിന് ആന്റിഓക്സിഡന്റ് ഗുണങ്ങളുണ്ടെന്നും, ദീർഘകാല രോഗാവസ്ഥകളിൽ ശരീരധാതുക്കളുടെ ക്ഷയം കുറയ്ക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കാമെന്നും ഗവേഷണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇവയെല്ലാം പരിഗണിക്കുമ്പോൾ, സിതോപലാദി ചൂർണ്ണം ഒരു പരമ്പരാഗത ഔഷധയോഗം എന്നതിലുപരി, ആധുനിക ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു വിശ്വാസയോഗ്യമായ ആയുര്‍വേദ ചികിത്സാ ഉപാധിയാണെന്ന് പറയാം. ശരിയായ രോഗനിർണയവും ദോഷപരിശോധനയും അനുസരിച്ച്, യുക്തമായ അളവിലും അനുപാനത്തോടെയും ഉപയോഗിച്ചാൽ ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങളിലും അഗ്നിമാന്ദ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യാധികളിലും സിതോപലാദി ചൂർണ്ണം സുരക്ഷിതവും ഫലപ്രദവുമായ ഒരു ചികിത്സാ സഹായമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)

Sitopaladi Churna, a classical Ayurvedic polyherbal powder traditionally prescribed for respiratory disorders

Sitopaladi Churna, a classical Ayurvedic polyherbal powder traditionally prescribed for respiratory disorders such as cough (Kāsa), breathlessness (Śvāsa), and pulmonary weakness (Kṣaya), has attracted increasing scientific attention in recent years due to its multifaceted pharmacological properties and clinical effects. Traditionally composed of Sitopala (sugar candy), Vamśarocana (processed bamboo silica), Pippali (long pepper), Ela (cardamom), and Tvak (cinnamon), and administered with honey or ghee, this formulation is described in the Śārṅgadhara Saṃhitā for its Kapha–Vāta balancing, expectorant, and digestive support actions — making it particularly effective in chronic cough, bronchospasm, and systemic weakness associated with respiratory disease. Classically, it is said to pacify cough, consumptive conditions, and upper digestive weakness while clearing phlegm and supporting systemic metabolic fire, Agni.

Modern pharmacological research corroborates several of these traditional properties. In vitro studies demonstrate that Sitopaladi extracts exhibit anti-tussive activity, significantly inhibiting cough reflex in animal models, supporting its traditional use as a cough remedy. Such studies compared the churna’s efficacy to standard antitussive agents and found noteworthy cough suppression in laboratory conditions, reflecting its potential as a symptomatic treatment for persistent cough. (ijhcr.com) Additionally, scientific work on mast cell stabilization shows that aqueous and methanolic extracts of Sitopaladi significantly protect mast cells from degranulation in experimental models, suggesting a biological basis for its use in allergic respiratory disorders and inflammation-mediated airway irritation. (PubMed)

Clinical data, though limited, are emerging from small randomized and comparative studies examining Sitopaladi Churna in human respiratory disease. One randomized trial reported a significant reduction in cough frequency among adults receiving a Sitopaladi-based preparation compared with placebo, validating its expectorant and soothing effects in real-world symptoms of cough and upper airway irritation. (Ask Ayurveda) In a comparative clinical study on patients with Kāsa (correlated with cough/bronchitis), Sitopaladi was as effective as another traditional formulation (Taalishadi Churna) in improving disease parameters, with statistically significant symptom relief over a 30-day course. (ijraps.in) Case reports further highlight its potential in chronic bronchitis, where symptomatic relief and improvements in pulmonary function metrics (such as FEV₁ and FEV₁/FVC ratios) were observed after regular use, suggesting functional respiratory benefits beyond symptomatic relief. (Wisdom Library)

Beyond respiratory effects, in vitro antioxidant studies show that Sitopaladi Churna has dose-dependent free radical scavenging activity, linked to its phenolic constituents, which may contribute to its systemic anti-inflammatory effects and support tissue resilience during prolonged illness. (antiox.org) Further pharmacognostic and standardization research, including chromatographic profiling, aims to ensure consistent quality and marker compound quantification (such as piperine from Pippali), which is crucial for reproducible therapeutic outcomes across different batches and manufacturers. (OUP Academic)

Despite these promising findings, the current scientific evidence base still has limitations: most studies are small, some are preliminary, and large-scale, well-controlled trials are needed to establish standardized dosing, long-term safety, and comparative efficacy with modern pharmacotherapy. Nonetheless, the convergence of classical Ayurvedic knowledge with emerging modern research suggests that Sitopaladi Churna can serve as a beneficial complementary therapy for cough and related respiratory conditions, especially where inflammation, mucus overproduction, and allergic components are present. In integrative care settings, this formulation may be considered alongside conventional treatment, with attention to quality, appropriate dosing, and individual patient condition. (Ask Ayurveda)

If you’d like, I can also provide a reference list formatted in a scientific style (APA/MLA/Vancouver), or a dosage & safety guideline synopsis tailored for clinical use.

ഹുതഭുഗാദി ചൂർണ്ണം – അഗ്നിദീപനവും ശോഫശമനവും ചെയ്യുന്ന ആയുര്‍വേദ യോഗം

Hutabhugādi Cūrṇa – An Ayurvedic Formulation for Agni Deepana and Śotha Śamana

Hutabhugādi Cūrṇa is a classical Ayurvedic powder formulation described in the authoritative text Sahasrayogam. It is primarily indicated in disorders arising from Agnimāndya (diminished digestive fire) and Āma accumulation, such as Pāṇḍu (anemia-like condition), Arśas (hemorrhoids), and Śotha (edema/inflammation). The very name Hutabhug denotes Agni (digestive fire), highlighting the central therapeutic action of this formulation—restoration and strengthening of digestion and metabolism.

According to the classical verse, Hutabhugādi Cūrṇa is prepared using Hutabhug (Koduvēlikkizhangu / Plumbago zeylanica root), Ajamoda (Trachyspermum roxburghianum), Saindhava Lavaṇa (rock salt), Māgadhī (Pippali – Piper longum), and Marica (black pepper – Piper nigrum) in equal proportions, with Pathyā (Harītakī – Terminalia chebula) added in an equal quantity to the combined weight of the above ingredients. All drugs are finely powdered separately and then mixed thoroughly to obtain a homogeneous chūrṇa. The formulation is advised to be administered with Amlodaka or sour buttermilk (fermented takra), which itself possesses dīpana, pācana, and vāta-kapha śāmaka properties, thereby enhancing the therapeutic efficacy of the chūrṇa.

From an Ayurvedic perspective, Hutabhugādi Cūrṇa acts by correcting Jatharāgni, removing Āma, and promoting proper movement of Vāta (vāta-anulomana). In Arśas, it helps by improving digestion, reducing constipation, and alleviating local inflammation and congestion. In Pāṇḍu, the formulation supports better digestion and assimilation of nutrients, thereby addressing one of the root causes of the disease—impaired metabolic and absorptive capacity. In Śotha, by digesting āma and normalizing agni, it helps reduce fluid retention and inflammatory swelling. Thus, the formulation works at the fundamental level of pathogenesis rather than offering mere symptomatic relief.

Modern pharmacological understanding provides supportive explanations for these actions. Plumbago zeylanica (Hutabhug) is known for its potent digestive stimulant properties due to the presence of plumbagin, which enhances gastrointestinal secretions and motility. Pippali and Marica contain piperine, a well-documented bioavailability enhancer and digestive stimulant with anti-inflammatory and carminative effects. Ajamoda exhibits antispasmodic and carminative actions, reducing abdominal distension and discomfort. Saindhava Lavaṇa improves taste perception and digestive enzyme activity, while Harītakī acts as a mild laxative, detoxifier, and regulator of bowel movements. The synergistic action of these ingredients explains the formulation’s efficacy in chronic digestive and metabolic disorders.

In conclusion, Hutabhugādi Cūrṇa is a rational and time-tested Ayurvedic formulation designed to correct Agni dysfunction, eliminate Āma, and restore physiological balance. When administered judiciously, with proper consideration of doṣa, rogi-bala, and anupāna, it serves as an effective and safe therapeutic option in conditions like Pāṇḍu, Arśas, Agnimāndya, and Śotha. Its relevance remains significant even in contemporary clinical practice, particularly in integrative approaches to digestive and metabolic disorders.