ചരകൻ

'ചരകൻ' എന്ന സംസ്കൃത വാക്കിന്റെ അർത്ഥം തന്നെ 'സഞ്ചാരി' അല്ലെങ്കിൽ 'നീങ്ങുന്നവൻ' എന്നാണ്. ആയുർവേദത്തിന്റെ പിതാവായ ആചാര്യ ചരകൻ, കേവലം ഒരിടത്തിരുന്ന് ചികിത്സ നടത്തിയിരുന്ന വൈദ്യനായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അറിവിനും സേവനത്തിനുമായി നിരന്തരം യാത്ര ചെയ്തിരുന്ന ഒരു മഹാപണ്ഡിതനായിരുന്നു. ഭാരതത്തിലെ ഗ്രാമങ്ങളിലൂടെയും വനങ്ങളിലൂടെയും അദ്ദേഹം കാൽനടയായി സഞ്ചരിച്ചു. ഈ യാത്രകളാണ് അദ്ദേഹത്തെ പ്രകൃതിയെക്കുറിച്ചും വിവിധങ്ങളായ ഔഷധസസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആഴത്തിൽ പഠിക്കാൻ സഹായിച്ചത്. ഓരോ ദേശത്തുമുള്ള ജനങ്ങളുടെ ജീവിതരീതി, ഭക്ഷണക്രമം, അവിടെ കാണപ്പെടുന്ന രോഗങ്ങൾ എന്നിവ നേരിട്ട് കണ്ടു മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ സഞ്ചാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് അവസരമൊരുക്കി.

തന്റെ യാത്രകളിൽ അദ്ദേഹം കണ്ടുമുട്ടിയത് രാജാക്കന്മാരെ മാത്രമല്ല, സാധാരണക്കാരെയും ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരെയും കൂടിയായിരുന്നു. കാട്ടിലെ ചെടികളെക്കുറിച്ച് അറിവുള്ളവരിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം ഔഷധങ്ങളുടെ ഗുണഗണങ്ങൾ ചോദിച്ചറിഞ്ഞു. ഹിമാലയൻ താഴ്വരകളിലും പുണ്യനദീതീരങ്ങളിലും വെച്ച് മറ്റ് ഋഷിവര്യന്മാരുമായും വൈദ്യന്മാരുമായും അദ്ദേഹം കൂടിക്കാഴ്ചകൾ നടത്തുകയും വൈദ്യശാസ്ത്ര സംവാദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇത്തരം അറിവുകൾ ക്രോഡീകരിച്ചാണ് അദ്ദേഹം ചരകസംഹിത എന്ന മഹത്തായ ഗ്രന്ഥത്തിന് രൂപം നൽകിയത്. ഒരിടത്ത് ഒതുങ്ങി നിൽക്കാതെ, അറിവ് തേടി അലഞ്ഞ ആ മഹാസഞ്ചാരിയുടെ അനുഭവങ്ങളാണ് ആയുർവേദത്തെ ഇത്രത്തോളം പ്രായോഗികവും ജനകീയവുമാക്കിയത്. രോഗം തേടി അങ്ങോട്ട് ചെല്ലുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ രീതി. അതുകൊണ്ട് തന്നെ 'സഞ്ചരിക്കുന്ന വൈദ്യൻ' എന്ന വിശേഷണം അദ്ദേഹത്തിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമാണ്.

ഭാരതീയ ചികിത്സാ സമ്പ്രദായമായ ആയുർവേദത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള നാമമാണ് ആചാര്യ ചരകന്റേത്. ഏകദേശം 2300 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്, അതായത് ക്രിസ്തുവിനു മുൻപ് 300-നും 200-നും ഇടയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇദ്ദേഹം, ആയുർവേദത്തെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ശാസ്ത്രശാഖയായി ഉയർത്തുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു. കനിഷ്ക രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരവൈദ്യനായിരുന്നു ചരകൻ എന്ന് ചരിത്രപരമായ ചില സൂചനകളുണ്ട്. 'ചരകസംഹിത' എന്ന തന്റെ അനശ്വര ഗ്രന്ഥത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം വൈദ്യശാസ്ത്ര ലോകത്ത് അറിയപ്പെടുന്നത്. ആയുർവേദത്തിലെ 'ബൃഹത് ത്രയികൾ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന മൂന്ന് അടിസ്ഥാന ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ (മറ്റുള്ളവ സുശ്രുതസംഹിതയും അഷ്ടാംഗഹൃദയവും) പ്രധാനസ്ഥാനം ചരകസംഹിതയ്ക്കുണ്ട്. കേവലം രോഗചികിത്സ എന്നതിലുപരി, രോഗം വരാതെ സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും ആരോഗ്യകരമായ ദീർഘായുസ്സ് നേടുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ള ജീവിതശൈലിയാണ് അദ്ദേഹം വിഭാവനം ചെയ്തത്.

ചരകസംഹിതയുടെ ഉത്ഭവത്തിന് പിന്നിൽ രസകരമായ ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്. ആയുർവേദത്തിന്റെ ആദ്യകാല ആചാര്യന്മാരിൽ ഒരാളായ ആത്രേയ പുനർവസുവിന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്നു അഗ്നിവേശൻ. ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശങ്ങളെ ക്രോഡീകരിച്ച് അഗ്നിവേശൻ 'അഗ്നിവേശതന്ത്രം' എന്നൊരു ഗ്രന്ഥം രചിച്ചു. കാലക്രമേണ, ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ പരിഷ്കരിക്കുകയും കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ചരകൻ തയ്യാറാക്കിയതാണ് ഇന്നത്തെ 'ചരകസംഹിത'. പിൽക്കാലത്ത് ദൃഢബലൻ എന്ന കശ്മീരി പണ്ഡിതൻ ഇതിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ ചില ഭാഗങ്ങൾ (ഏകദേശം മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം) കൂട്ടിച്ചേർത്ത് പൂർത്തീകരിക്കുകയുണ്ടായി. 'ചരകൻ' എന്ന സംസ്കൃത വാക്കിന് 'സഞ്ചാരി' എന്നാണ് അർത്ഥം. നാടുതോറും സഞ്ചരിച്ച് ജനങ്ങളുടെ രോഗവിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി ചികിത്സ നൽകിയിരുന്നതിനാലാകാം അദ്ദേഹത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

ചരകന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന 'കായചികിത്സ' എന്ന ശാഖയ്ക്ക് നൽകിയ പ്രാധാന്യമാണ്. ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന സുശ്രുതനിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഔഷധങ്ങളും ഭക്ഷണക്രമങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ശരീരത്തിനുള്ളിലെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിലാണ് ചരകൻ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. വാതം, പിത്തം, കഫം എന്നീ ത്രിദോഷങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സിദ്ധാന്തം അദ്ദേഹം വളരെ വ്യക്തമായി നിർവചിച്ചു. പ്രപഞ്ചത്തിലുള്ള പഞ്ചഭൂതങ്ങൾ (ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം) തന്നെയാണ് മനുഷ്യശരീരത്തിലുമുള്ളതെന്നും, ഈ ദോഷങ്ങളുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥയാണ് ആരോഗ്യമെന്നും അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. ദോഷങ്ങൾ കോപിക്കുമ്പോൾ രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. രോഗത്തിൻ്റെ കാരണങ്ങൾ (നിദാനം), ലക്ഷണങ്ങൾ, ചികിത്സ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ശാസ്ത്രീയമായ സമീപനമാണ് അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചത്.

രോഗനിർണ്ണയത്തിലും ചികിത്സയിലും ചരകൻ പുലർത്തിയിരുന്ന നിഷ്കർഷത അത്ഭുതകരമാണ്. ഒരു രോഗിക്ക് മരുന്ന് നൽകുന്നതിന് മുൻപ് ആ വ്യക്തിയുടെ പ്രകൃതം, വയസ്സ്, ജീവിക്കുന്ന പ്രദേശം, ശാരീരിക ബലം, ദഹശേഷി, മാനസികാവസ്ഥ എന്നിവയെല്ലാം പരിഗണിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു. "രോഗിയെയല്ല, രോഗത്തെയാണ് ചികിത്സിക്കേണ്ടത്" എന്ന ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്ര തത്വത്തിന് വിപരീതമായി, ഓരോ രോഗിയും വ്യത്യസ്തനാണെന്നും ഓരോരുത്തർക്കും നൽകേണ്ട ചികിത്സ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം സമർത്ഥിച്ചു. ദഹനം (Agni) ആണ് ആരോഗ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്നും, തെറ്റായ ഭക്ഷണക്രമം വിഷാംശങ്ങൾ (Ama) ഉണ്ടാക്കി രോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുമെന്നും അദ്ദേഹം നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപേ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.

ചരകസംഹിതയിൽ എട്ട് സ്ഥാനങ്ങളിലായി (Sthanas) 120 അധ്യായങ്ങളാണുള്ളത്. സൂത്രസ്ഥാനം (പൊതുവായ തത്വങ്ങൾ), നിദാനസ്ഥാനം (രോഗകാരണങ്ങൾ), വിമാനസ്ഥാനം (രോഗനിർണ്ണയം), ശാരീരസ്ഥാനം (ശരീരഘടനയും ഗർഭധാരണവും), ഇന്ദ്രിയസ്ഥാനം (ലക്ഷണശാസ്ത്രം), ചികിത്സാസ്ഥാനം (രോഗചികിത്സ), കൽപസ്ഥാനം (മരുന്ന് നിർമ്മാണം), സിദ്ധിസ്ഥാനം (പഞ്ചകർമ്മ ചികിത്സകൾ) എന്നിവയാണവ. ഇതിൽ, ഭ്രൂണത്തിന്റെ വളർച്ചയെക്കുറിച്ചും ജനിതക ഘടകങ്ങൾ കുട്ടിയുടെ ലിംഗനിർണ്ണയത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്നുമുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തെപ്പോലും അതിശയിപ്പിക്കുന്നതാണ്. വൈദ്യധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം നൽകുന്ന ഉപദേശങ്ങൾ, ഒരു ഡോക്ടർക്ക് ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ട ധാർമ്മികതയുടെയും സേവനമനോഭാവത്തിന്റെയും ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്.

ചുരുക്കത്തിൽ, ആചാര്യ ചരകൻ കേവലം ഒരു ഭിഷഗ്വരൻ മാത്രമല്ല, വലിയൊരു ദാർശനികൻ കൂടിയായിരുന്നു. ശാരീരികവും മാനസികവും ആത്മീയവുമായ ക്ഷേമമാണ് യഥാർത്ഥ ആരോഗ്യം എന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. രണ്ടായിരം വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആയുർവേദ ചികിത്സകർക്കും ഗവേഷകർക്കും ഏറ്റവും ആധികാരികമായ വഴികാട്ടിയായി ചരകസംഹിത നിലകൊള്ളുന്നു. പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങി ജീവിക്കാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഹ്വാനം ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ വളരെയേറെ പ്രസക്തമാണ്.

                    😊

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്