जयपाल: - Croton tiglium
जयपालो दन्तिबीजं विख्यातं तिन्तिडीफलम्
जयपालो गुरुः स्निग्धो रेची पित्तकफापहः ||
( भा.प्र.)
तयोः फलं रसे पाके मधुरं रेचनं लघु ||
सुस्निग्धं बृंहणं वृष्यं बल्यं पित्तकफापहम् |
निहन्त्यनिलदाहास्रकासकृच्छ्रक्षतक्षयान ||
क्षुद्रदन्तीफलं स्वादु मधुरं रसपाकयोः |
शीतलं सृष्टविण्मूत्रं गरशोफगदापहम् ||
( कै.नि.)
जैपालः कटुरुष्णश्च कृमिहारी विरेचनः |
दीपनः कफवातघ्नो जठरामयशोधनः ||
( रा.नि.)
जेपालः कटुरुष्णश्च कृमिहारी विरेचनः |
दीपनः कफवातघ्नो जठरामयशोधनः ||
( ध.नि.)
जयपाल , दन्तिबीजं , तिन्तिडीफलम् ,कुम्भिनीबीजम् ।
Croton tiglium
Family- Euphorbiaceae
Purging croton
Malayalam: നീര്വാളം Neervalam
Hindi : Jamalgota
Tamil : Narchalam
Kannada : Japala
Telugu : Nepalamu
Useful part : Seeds ( purified )
Properties:-
Rasa : Katu, Tikta
Guna : Lakhu, Rooksha
Veerya : Ushna
Vipaka : katu
Karma : Kaphapitta shamana
गुणा: :-
विरेचनी , पित्तकफापहः , बृंहणं , वृष्यं , बल्यं ,
अनिलहरा, दाहशमन , अस्रहरा , कासघ्न: ,
क्षतक्षयहरा , मूत्रकरम् , गराघ्न , शेफहरा ,
कृमिहारी , दीपनी ,जठरामयहरा ।
Formulations :-
Krimishodhini vati
Anthrakutara gulika
Virechana Gulika
Soolakudaaram Gulika etc .
