സമാന വായു ജഠരാഗ്നിയുടെസമീപത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.

समानोऽग्निसमीपस्थः कोष्ठे चरति सर्वतः। 

अन्नं गृह्णाति पचति विवेचयति मुञ्चति॥ ८

( अ हृ सू दोषभेदीयम् )

സമാനോഗ്നിസമീപസ്ഥഃ 

കോഷ്ഠേ ചരതി സർവതഃ 

അന്നം ഗൃഹ്ണാതി പചതി 

വിവേചയതി മുഞ്ചതി.

സമാന വായു ജഠരാഗ്നിയുടെ

സമീപത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.

കോഷ്ഠത്തിലെല്ലായിടത്തും

സഞ്ചരിക്കുന്നു. പ്രാണവായു

വിനാൽ അകത്താക്കപ്പെട്ട

അന്നത്തെ ആമാശയത്തിൽ

വെച്ച് പചിപ്പിക്കുകയും സാര

കിട്ടങ്ങളാക്കിത്തിരിച്ച് അതത് 

വഴിക്ക് വിടുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇവ ശിരസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിന്( നസ്യത്തിന് ) ഉപയുക്തങ്ങളാണ്.

शिरोविरेचनोपग महाकषायं

ज्योतिष्मती क्षवक मरिच पिप्पली

विडङ्ग शिग्रु सर्षपापामार्गतण्डुल

श्वेता महाश्वेता इति दशेमानि 

शिरोविरेचनोपगानि भवन्ति।

( चरकसंहिता ; सूत्रस्थानम् )

ജ്യോതിഷ്മതീ ക്ഷവക മരിച പിപ്പലീ

വിഡംഗശിഗ്രുസർഷപാമാർഗതണ്ഡുല

ശ്വേതാ മഹാശ്വേതാ ഇതി ദശേമാനി ശിരോവിരേചനോപഗാനി ഭവന്തി

1. ज्योतिष्मती       ചെറുപ്പുന്നയരി

2. क्षवक                തുമ്പ

3. मरिच                 കുരുമുളക്

4. पिप्पली              തിപ്പലി

5. विडङ्ग                വിഴാലരി

6. शिग्रु                    മുരിങ്ങ

7. सर्षपा                   കടുക്

8. अपामार्गतण्डुल     കടലാടിവിത്ത്

9. श्वेता                     നന്നാറി

10. महाश्वेता              വെൺകറുക

ഇവ ശിരസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിന്

( നസ്യത്തിന് ) ഉപയുക്തങ്ങളാണ്. 

रसः प्रीणनानाम् ।

രസ : പ്രീണനാനാം

തൃപ്തിയുണ്ടാക്കുന്നവയിൽ മാംസരസം ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

വാതവൈഗുണ്യത്തെ ശമിപ്പിക്കും.

पृश्निपर्णीबलाविश्व -

वंशपत्रसुरद्रुमैः ।

सजीरकै: शृतं तोयं

वातवैगुण्यनाशनम् ॥

പൃശ്നിപർണീബലാവിശ്വ-

വംശപത്രസുരദ്രുമൈ :

സജീരകൈ: ശൃതം തോയം

വാതവൈഗുണ്യനാശനം

മൂവിലവേര്

കുറുന്തോട്ടിവേര്

ചുക്ക്

മുളനാമ്പ് 

ദേവതാരം

ജീരകം 

ഇവ കൊണ്ടുള്ള കഷായം വാതവൈ ഗുണ്യത്തെ ശമിപ്പിക്കും.

വ്യാനമായു ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു

व्यानो हृदि स्थितः कृत्स्नदेहचारी महाजवः॥६

गत्यपक्षेपणोत्क्षेपनिमेषोन्मेषणादिकाः। 

प्रायः सर्वाः क्रियास्तस्मिन् प्रतिबद्धाःशरीरिणाम्॥ 

( अ हृ सू दोषभेदीयम् )

വ്യാനോ ഹൃദി സ്ഥിതഃ 

കൃത്സ്നദേഹചാരീ മഹാജവഃ

ഗത്യപക്ഷേപണോത്ക്ഷേപ

നിമേഷോന്മേഷണാദികാഃ 

പ്രായഃ സർവാഃ ക്രിയാസ്തസ്മിൻ 

പ്രതിബദ്ധാഃ ശരീരിണാം. 

വ്യാനമായു ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിതി

ചെയ്യുന്നു. അതിവേഗത്തോട് കൂടി

ശരീരം മുഴുവൻ സഞ്ചരിക്കും. 

ഗമനം , കൈകാലുകളെ ഉയർത്തു

ക , താഴ്ത്തുക , കണ്ണ് ചിമ്മുക ,

തുറക്കുക തുടങ്ങി ശരീരത്തിലെ

മിക്കവാറും എല്ലാ ക്രിയകളും വ്യാനന്

അധീനമാകുന്നു .

अनुवासनोपग महाकषायं

अनुवासनोपग महाकषायं

रास्ना सुरदारु बिल्व मदन

शतपुष्पा वृश्चीर पुनर्नवा

श्वदंष्ट्राग्निमन्थ श्योनाका 

इति दशेमान्यनुवासनोपगानि भवन्ति।

രാസ്നാ സുരദാരു വില്വ മദന

ശതപുഷ്പാ വൃശ്ചിര പുനർന്നവാ

ശ്വദംഷ്ടാഗ്നിമന്ഥശ്യോനാക ഇതി

ദശേമാന്യനുവാസനോപഗാനി ഭവന്തി.

1. रास्ना അരത്ത

2. सुरदारु ദേവതാരം

3. विल्व കൂവളം

4. मदन മലങ്കാരയ്ക്ക

5. शतपुष्पा ശതകുപ്പ

6. वृश्चीर വെളുത്ത തഴുതാമ

7. पुनर्नवा ചുവന്ന തഴുതാമ

8. श्वदंष्ट्रा ഞെരിഞ്ഞിൽ

9. अग्निमन्था മുഞ്ഞ

10. श्योनाका പാതിരി .

ഈ പത്തും സ്നേഹവസ്തിക്ക്

ഉപയോഗിക്കാവുന്നവയാണ്.

मांसं बृम्हणीयानाम् ।

മാംസം ബൃംഹണീയാനാം .

പുഷ്ടി ഉണ്ടാക്കുന്ന ദ്രവ്യങ്ങളിൽ മാംസം അഗ്ര്യമാണ്.

आस्थापनोपग महाकषायं

आस्थापनोपग महाकषायं

त्रिवृद्बिल्व पिप्पली कुष्ठ

सर्षप वचा वत्सकफल

शतपुष्पा मधुक मदनफलानीति 

दशेमान्यास्थापनोपगानि भवन्ति।

( चरकसंहिता ; सूत्रस्थानम् )

ത്രിവൃത് വില്വ പിപ്പലീ കുഷ്ഠ

സർഷപ വചാ വത്സകഫല

ശതപുഷ്പാ മധുക മദനഫലനീതി 

ദശമാന്യാസ്ഥാപനോപഗാനി ഭവന്തി ।

1. त्रिवृत् ത്രികോല്പക്കൊന്ന

2. विल्व കൂവളം

3. पिप्पली തിപ്പലി

4. कुष्ठ കൊട്ടം

5. सर्षप കടുക്

6. वचा വയമ്പ് 

7. वत्सकफल കുടകപ്പാലയരി

8. शतपुष्पा ശതകുപ്പ

9. मधुक ഇരട്ടിമധുരം

10. मदनफला മലങ്കാരക്ക.

ഈ പത്തും കഷായവസ്തിക്ക് ഉപയുക്തങ്ങളാണ്

ക്ഷീരം ജീവനീയാനാം

क्षीरं जीवनीयानाम् ।

ഓജസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ദ്രവ്യങ്ങളിൽ പാൽ ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

യോഗഷ്ഡരണസ്മൃത

चित्रकातिविषापाठा -

कटुकारग्वधक्षपा : ।

महाव्याधिप्रशमनो

योगष्षडरणस्मृतः ॥

ചിത്രകാതിവിഷാപാഠാ-

കടുകാരഗ്വധക്ഷപാ :

മഹാവ്യാധിപ്രശമനോ

യോഗഷ്ഡരണസ്മൃത:

കൊടുവേലിക്കാഴങ്ങ്

അതിവിടയം

പാടക്കിഴങ്ങ്

കടുകുരോഹിണി

 കൊന്നത്തൊലി

മരമഞ്ഞൾതൊലി

ഇവകൊണ്ടുള്ള കഷായം വാതവ്യാധിയെ ശമിപ്പിക്കും

ഈ യോഗത്തിനു ഷ്ഢരണമെന്നു പേർ ( ഇതും ഒരു ഷ്ഢരണം തന്നെ)

നയോപായായനമിതൈ

नयोपायायनमितै :

बलाजीरकनागरैः ।

क्वाथः पीतः प्रमथ्नाति

समीरणबलं बलात् ॥

നയോപായായനമിതൈ:

ബലാജീരകനാഗരൈ: 

ക്വാഥ: പീത: പ്രമഥ്നാതി

സമീരണബലം ബലാത്

കുറുന്തോട്ടി നയഭാഗം = 6 ഭാഗം

ജീരകം ഉപായഭാഗം = 4 ഭാഗം

ചുക്ക് അയന ഭാഗം = 2 ഭാഗം

ഈ കഷായം വായുവിൻ്റെ ശക്തിയെ ബലാൽക്കാരേണ തകർക്കുന്നു. '

विरेचनोपग महाकषायम्

विरेचनोपग महाकषायम्

द्राक्षा काश्मर्य परूषकाभयामलक

बिभीतक कुवल बदर कर्कन्धु पीलूनीति

दशेमानि विरेचनोपगानि भवन्ति ।

( चरकसंहिता ; सूत्रस्थानम् )

ദ്രാക്ഷാകാശ്മര്യ

പരൂഷകാഭയാമലക

വിഭീതകകുവലബദര

കർക്കന്ധുപീലൂനീതി

ദശേമാനി വിരേചനോപഗാനി ഭവന്തി.

1. द्राक्षा മുന്തിരിങ്ങ

2. काश्मर्य കുമിഴ്

3. परूषका ചിറ്റീന്തൽ

4. अभया കടുക്ക

5. आमलक നെല്ലിക്ക

6. बिभीतक താന്നിക്ക

7. कुवल .8. बदर . 9. कर्कन्धु ലന്ത .

            ( बदरी त्रयं )

10. पीलू ഉകമരം

स्नानं सुरा च श्रमहराणाम् ।

സ്നാനം സുരാ ച ശ്രമഹരാണാം 

തളർച്ച മാറ്റുന്നവയിൽ വെച്ച് കുളിയും മദ്യവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

खदिरारिष्टगुळूची

खदिरारिष्टगुळूची -

पटोलदार्वीदुराल्भाक्वाथः ।

कुष्ठानां विनिहन्ता

दैतेयानां नृसिंह झ्व ॥

ഖദിരാരിഷ്ടഗുളൂചീ-

പടോലദാർവ്വീദുരാലഭാക്വാഥ:

കുഷ്ഠാനാം വിനിഹന്താ

ദൈതേയാനാം നൃസിംഹ ഇവ.

കരിങ്ങാലിക്കാതൽ

വേപ്പിൻതൊലി

ചിറ്റമൃത്

പടവലം

മരമഞ്ഞൾതൊലി

കൊടുത്തൂവവേര്

ഇവ കൊണ്ടുള്ള കഷായം എല്ലാ കുഷ്ഠങ്ങളേയും ശമിപ്പിക്കും.

കഫത്തിന്റെ സ്ഥാനമാകുന്നു.

उरःकण्ठशिरःक्लोमपर्वाण्यामाशयो रसः। 

मेदो घ्राणं च जिह्वा च कफस्य, सुतरामुरः॥ ३

( अ हृ सू दोषभेदीयम् )

उरःकण्ठ शिरःक्लोमपर्वाण्यामाशयो रसः

मेद: घ्राणं च जिह्वा च कफस्य ( स्थानं ),

उर: सुतरां ( स्थानं )।

ഉര: കണ്ഠ ശിര: ക്ലോമ

പർവാണ്യാമാശയോ രസ:

മേദോ ഘ്രാണം ച ജിഹ്വാ

ച കഫസ്യ , സുതരാമുര: .

ഉരസ്സ് , കണ്ഠം , ശിരസ്സ് , ക്ലോമം ,

സന്ധികൾ ,ആമാശയം , രസധാതു , 

മേദസ്സ് , ഘ്രാണേന്ദ്രിയം , രസനേന്ദ്രിയം

ഇവ കഫത്തിന്റെ സ്ഥാനമാകുന്നു. 

പ്രധാന സ്ഥാനം ഉരസ്സ് ആകുന്നു.

चन्दनपर्पटकामृतवल्ली

चन्दनपर्पटकामृतवल्ली -

धान्यकसेव्यजलाम्बुद सिद्धम् ।

पुब्करमुग्रविदाहविमिश्रं

स्फोटमशेषमपोहति पीतम् ॥

ചന്ദനപർപ്പടകാമൃതവല്ലി -

ധാന്യകസേവ്യജലാംബുദ സിദ്ധം

പുഷ്ക്കരമുഗ്രവിദാഹവിമിശ്രം

സ്ഫോടമശേഷമപോഹതി പീതം.

ചന്ദനം പർപ്പടകപുല്ല്

ചിറ്റമൃത്

കൊത്തമ്പാല

രാമച്ചം

മുത്തങ്ങ

ഇരുവേലി

ഇവകൊണ്ടുള്ള പുഷ്കരം = ജലം = കഷായം സേവിച്ചാൽ അതിശക്തിയായ വിദാഹത്തോടുകൂടിയ സ്ഫോടം നിശ്ശേഷം ശമിക്കുന്നു.

वमनोपग महकषायम्

वमनोपग महकषायम्

मधु मधुक कोविदार कर्बुदार नीप विदुल

बिम्बी शणपुष्पी सदापुष्पी प्रत्यक्पुष्पी

इति दशेमानि वमनोपगानि भवन्ति ।

( चरकसंहिता ; सूत्रस्थानम् )

മധു മധുക കോവിദാര 

കർബുദാര നീപ വിദുല

ബിംബീ ശണപുഷ്പീ 

സദാപുഷ്പീ പ്രത്യക്പുഷ്പീ

ഇതി ദശേമാനി വമനോപഗാനി ഭവന്തി.

1. मधु തേൻ

2. मधुक ഇരട്ടിമധുരം

3. कोविदार ചുവന്ന മന്ദാരം

4. कर्बुदार വെളുത്ത മന്ദാരം

5. नीप കടമ്പ് 

6. विदुल ആറ്റുവഞ്ചി

7. बिम्बी കോവ

8. शणपुष्पी കിലുകിലുപ്പ

9. सदापुष्पी എരിക്ക്

10. प्रत्यक्पुष्पी കടലാടി

. श्रेष्टमुदकं आश्वासन स्तम्भन क्लेदनानाम् ।

ശ്രേഷ്ഠമുദകം ആശ്വാസന സ്തംഭന ക്ലേദനാനാം '

ആശ്വസിപ്പിക്കുക, സ്തംഭിപ്പിക്കുക, നുലവുണ്ടാക്കുക എന്നീ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ദ്രവ്യങ്ങളിൽ വെള്ളം ശ്രേഷ്ഠമാകുന്നു.

कम्पाक्षेपकहिध्मासु सामुद्गं लघुभोजिनाम्।

कम्पाक्षेपकहिध्मासु सामुद्गं लघुभोजिनाम्।

( अ हृ सू दोषोपक्रमणीयम् )

കമ്പാക്ഷേപകഹിധ്മാസു 

സാമുൽഗം ലഘുഭോജിനാം.

ആഹാരത്തിന് മുമ്പിലും 

പിമ്പിലുമുള്ള ഔഷധപ്രയോഗം 

കമ്പം , ആക്ഷേപകം , ഹിധ്മ 

എന്നീ രോഗങ്ങളിൽ ( ലഘുവായ 

അന്നം കഴിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നവ

ർക്ക് ) ഹിതമാകുന്നു .

പഥ്യാ പുനർനവാദി കഷായത്തിനു 2 പാഠഭേദങ്ങളുണ്ട്.

पथ्यापुनर्नवशिफाकणमूलवह्नि -

विश्वाब्दजीरकसुरद्रुममागधी नाम् ।

क्वाथं पिबेत्श्वयथुदण्डधरार्त्त जीवो -

प्युत्तिष्ठते शिवसमाश्रितबालतुल्य : 

 പഥ്യാപുനർനവശിഫാകണമൂലവഹ്നി-

വിശ്വാബ്ദജീരകസുരദ്ര്യമമാഗധീനാം .

ക്വാഥം പിബേത് ശ്വയഥുദണ്ഡധരാർത്തജീമോf-

പ്യുത്തിഷ്ഠതേ ശിവ സമാശ്രിതബാലതുല്യ: 

കടുക്കതൊണ്ട്

തഴുതാമവേര്

കാട്ടുതിപ്പലിവേര്

കൊടുവേലിക്കിഴങ്

ചുക്ക്

മുത്തങ്ങക്കിഴങ്ങ്

ജീരകം

ദേവതാരം

തിപ്പലി

ഇവകൊണ്ടുള്ള കഷായം സേവിച്ചാൽ ശോഫമാകുന്ന കാലനാൽ ഗൃഹീതനായവൻ ശിവനെ ആശ്രയിച്ച മാർക്കണ്ഡേയനെപ്പോലെ ബന്ധനം തീർന്നു എഴുന്നേല്ക്കും. (ശോഫരോഗത്തിൽ നിന്നും വിമുക്തനാകും)

ഈ പഥ്യാ പുനർനവാദി കഷായത്തിനു 2 പാഠഭേദങ്ങളുണ്ട്. ഒന്ന് ദശമൂലംകൂടെ ചേർന്ന യോഗം ഇത് ഗ്രന്ഥപാഠമാണ്. മറ്റൊന്ന് സഹസ്ര യോഗത്തിലെ പാഠവും

പഥ്യാപുനർനവക ണാദശമൂലവഹ്നി

ചിത്രാബ്ദജീരകസുരദ്രുമമാഗധീനാം -ഇത് ഗ്രന്ഥപാഠവും

പഥ്യാപുനർനവനിശാകണമൂലവഹ്നി

ചിത്രാബ്ദജീരക സുരദ്രുമമാഗധീനാം

ഇത് സഹസ്രയോഗ പാഠവുമാണ്

ഫലശ്രുതി മൂന്നിൻ്റെയും ഒരുപോലെതന്നെയാണ്.

शुक्रशोधन महाकषायं

शुक्रशोधन महाकषायं

कुष्ठैलवालुक कट्फल समुद्रफेन कदम्बनिर्यासेक्षुकाण्डेक्ष्विक्षुरक 

वसुकोशीराणीति दशेमानि 

शुक्रशोधनानि भवन्ति ।

( चरकसंहिता )

कुष्ठ കൊട്ടം 

एलवालुक ഏലാവാലുകം

कट्फल കട്ഫലം

समुद्रफेन കടൽനാക്ക്

कदम्बनिर्यास കടമ്പിൻ്റെ കറ

इक्षु കരിമ്പ്

काण्डेक्ष्वु നീലക്കരിമ്പ്

इक्षुरक വയൽച്ചുള്ളി

वसुक താർതാവൽ

उशीरं രാമച്ചം.

कुष्ठैलवालुककट्फल -

काण्डेक्ष्विक्ष्वाब्धिफेनकोशीरै : ।

वसुकेक्षुरकै : शुक्रं -

शुद्ध्येत् सकदंबनिर्यासै : ॥

കൊട്ടം, ഏലാവാലുകം, കുമിഴിൻവേര്,വെള്ളക്കരിമ്പ് നീലക്കരിമ്പ്, കടൽനുര, രാമച്ചം, വെളുത്തതാർതാവൽ വയൽചുള്ളി കടമ്പിൻപശ

ഇവ 10 ഉം ശുക്ലത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കും.

പഞ്ചകർമശുദ്ധികൾ ചെയ്ത് ഈ 10 കൂട്ടം മരുന്നുകൾ അരച്ചുചേർത്ത് നെയ് കാച്ചി സേവിപ്പിക്കുക

വാതാദികുണപഗ്രന്ഥിപൂയക്ഷീണമലാഹ്വയങ്ങളായ ശുക്ല ദോഷത്തെ മാറ്റും

(അ ഹൃ ശാരീരം, സുശ്രുതം ശാരീരം ഇവ റഫർ ചെയ്താൽ കൂടുതൽ ജ്ഞാനം ലഭിക്കും)

योज्यं सभोज्यं भैषज्यं भोज्यैश्चित्रैररोचके॥

योज्यं सभोज्यं भैषज्यं भोज्यैश्चित्रैररोचके॥

( अ हृ सू दोषोपक्रमणीयम् )

अरोचके , चित्रैः भोज्यै: सभोज्यं भैषज्यं योज्यं।

യോജ്യം സഭോജ്യം ഭൈഷജ്യം ഭോജ്യൈശ്ചിത്രൈരരോചകേ.

അരോചകരോഗത്തിൽ പലവിധ

ത്തിലുള്ള ആഹാരങ്ങളോട് കൂടെയും ,

ആഹാരത്തിൽ കലർത്തിയും ഔഷധം

സേവിക്കേണ്ടതാണ് .

स्तन्यशोधन महाकषायं

स्तन्यशोधन महाकषायं

पाठा महौषध सुरदारु मुस्त मूर्वा गुडूची

वत्सकफल किराततिक्त कटुरोहिणी

सारिवा इति दशेमानि स्तन्यशोधनानि भवन्ति।

( चरकसंहिता )

पाठा           പാടക്കിഴങ്ങ്

महौषध        ചുക്ക്

सुरदारु         ദേവതാരം

मुस्त             മുത്തങ്ങാക്കിഴങ്ങ്

मूर्वा               പെരുങ്കുരുമ്പ

गुडूची             ചിറ്റമൃത്

वत्सकफल       കുടകപ്പാലയരി

किराततिक्त     പുത്തരിച്ചുണ്ട

कटुरोहिणी       കടുരോഹിണ

सारिवा          നന്നാറിക്കിഴങ്ങ്

पाठानागरसुरतरु -

धनामृताशारिबेन्द्रयवमूर्वा: ।

कटुका किराततिक्तं

वर्गोfयंस्तन्यशुद्धिकरः ॥

പാടക്കിഴങ്ങ്

ചുക്ക്

ദേവതാരം

മുത്തങ്ങ

ചിറ്റമൃത്

നറുനീണ്ടി

കുടകപ്പാലയരി

പെരുങ്കുരുമ്പ

കടുരോഹിണി

കിരിയാത്ത്

ഇവ മുലപ്പാൽ ശുദ്ധമാക്കുന്നതാകുന്നു.

ഈ യോഗത്തെ വാഗ്ഭടൻ തന്നെ അഷ്ടാംഗഹൃദയം ബാലാമയപ്രതിഷേധത്തിൽ -

പാഠാശുണ്ഠ്യമൃതാതിക്താ

കണദേവാഹ്വശാരിബാ : 

സമുസ്തമൂർമേന്ദ്രയവാ:

സ്തന്യദോഷഹരാ: പരം 

എന്ന് ഈഷൽ ഭേദത്തോടെ പറയുന്നുമുണ്ട്.

शुक्रजनन महाकषायं

मेदाकाकोळीद्वय -

वृक्षरुहाजीवकर्षभकुलिङ्गाः ।

शुक्रजननो गणोfयं

सह जटिला शूर्पपर्णीभिः॥

മേദ

മഹാമേദ

കാകോളീ

ക്ഷീരകാകോളീ

ഇത്തിക്കണ്ണി

ജീവകം

ഇടവകം

കർക്കടശൃങ്ഗി

ജടാമാഞ്ചി

കാട്ടുഴുന്ന്

ഇവ ശുക്ലജനന ദ്രവ്യങ്ങളുടെ ഗണമാണ്

शुक्रजनन महाकषायं

जीवकर्षभक काकोली क्षीरकाकोली

मुद्गपर्णी माषपर्णी मेदा वृक्षरुहा जटिला कलिङ्गा 

इति दशेमानि शुक्रजननानि भवन्ति।

जीवक ജീവകം

ऋर्षभक ഇടവകം

काकोली കാകോളി

क्षीरकाकोली ക്ഷീരകാകോളി

मुद्गपर्णी കാട്ടുപയർ

माषपर्णी കാട്ടുഴുന്ന്

मेदा മേദ

वृक्षरुहा ഇത്തിക്കണ്ണി

जटिला ജടാമാഞ്ചി

कलिङ्गा കർക്കടശൃംഗി

व्यानेऽन्ते प्रातराशस्य, सायमाशस्य चोत्तरे।

व्यानेऽन्ते प्रातराशस्य, सायमाशस्य चोत्तरे। 

( अ हृ सू दोषोपक्रमणीयम् )

വ്യാനേऽന്തേ പ്രാതരാശസ്യ ,

സായമാശസ്യ ചോത്തരേ.

വ്യാനവായു വിഗുണമായിരിക്കു

മ്പോൾ രാവിലെയുള്ള ഭക്ഷണ

ത്തിന്റെ അവസാനത്തിലും 

ഉദാനവായു വിഗുണമായിരിക്കു

മ്പോൾ വെെകുന്നേരത്തെ ആഹാ

രത്തിന്റെ ( അത്താഴം ) അവസാന

ത്തിലും ഔഷധം പ്രയോഗിക്കണം.

The Ashtanga Hridaya Chikitsasthana is one of the most essential sections of this classical Ayurvedic text, composed by Acharya Vagbhata.

The Ashtanga Hridaya Chikitsasthana is one of the most essential sections of this classical Ayurvedic text, composed by Acharya Vagbhata. The term Chikitsa means treatment or management, and this section focuses on the therapeutic approaches to various diseases, including the use of medicines, therapies, and dietary regimens.

The Chikitsasthana comprises 22 chapters that provide comprehensive treatment protocols for a wide range of diseases. Each chapter describes specific therapies, herbal formulations, dietary advice, and preventive measures. Below is a detailed overview of all the chapters:

---

Ashtanga Hridaya Chikitsasthana: Chapter-wise Details

---

Chapter 1: Jwara Chikitsa (Treatment of Fever)

• Focus: Management of Jwara (fever), the most critical disease.
• Topics covered:
  • Treatment of different types of fever based on Doshas (Vata, Pitta, Kapha, Sannipataja).
  • Management of acute, chronic, and intermittent fevers.
  • Use of decoctions (Kashayas), herbal formulations, and dietary regimens.
  • Specific treatments for complications like anorexia, body ache, and burning sensation.

---

Chapter 2: Raktapitta Chikitsa (Treatment of Bleeding Disorders)

• Focus: Treatment of Raktapitta (bleeding disorders).
• Topics covered:
  • Therapies to balance Pitta Dosha and stop bleeding.
  • Use of cooling herbs like Musta, Amalaki, Chandana (sandalwood).
  • Dietary recommendations: intake of cold, sweet, and astringent foods.
  • Management of upward (Urdhwaga) and downward (Adhoga) bleeding.

---

Chapter 3: Gulma Chikitsa (Treatment of Abdominal Tumors)

• Focus: Treatment of Gulma (abdominal lumps or tumors).
• Topics covered:
  • Specific therapies for Vataja, Pittaja, Kaphaja, Sannipataja, and Garbhaja Gulma.
  • Use of digestive stimulants and carminatives to reduce bloating.
  • Importance of correcting Agni (digestive fire) for Gulma management.

---

Chapter 4: Prameha Chikitsa (Treatment of Urinary Disorders/Diabetes)

• Focus: Treatment of Prameha (urinary disorders, including diabetes mellitus).
• Topics covered:
  • Classification of Prameha (Kapha, Pitta, Vata types).
  • Management of obesity-related diabetes through exercise and dietary restrictions.
  • Use of herbs like Guduchi, Haridra, Amalaki, and Triphala.
  • Detoxification therapies like Vamana (emesis) and Virechana (purgation).

---

Chapter 5: Kushtha Chikitsa (Treatment of Skin Diseases)

• Focus: Treatment of Kushtha (skin diseases, including leprosy).
• Topics covered:
  • Therapies for major and minor types of Kushtha.
  • Internal and external applications of herbal preparations.
  • Use of Panchakarma therapies for purification.
  • Dietary advice to avoid incompatible foods (Viruddha Ahara).

---

Chapter 6: Shosha Chikitsa (Treatment of Phthisis/Tuberculosis)

• Focus: Management of Shosha (wasting disorders).
• Topics covered:
  • Treatment of conditions caused by tissue depletion (Dhatu Kshaya).
  • Nourishing therapies like Brimhana (strengthening treatments).
  • Use of unctuous and nutritious substances like ghee, milk, and meat soup.

---

Chapter 7: Unmada Chikitsa (Treatment of Insanity)

• Focus: Treatment of Unmada (insanity and psychosis).
• Topics covered:
  • Therapies for Vataja, Pittaja, Kaphaja, and Sannipataja types of Unmada.
  • Use of Shodhana (purification) and Shamana (pacification) therapies.
  • Administration of medicinal oils, decoctions, and fumigations.

---

Chapter 8: Apasmara Chikitsa (Treatment of Epilepsy)

• Focus: Management of Apasmara (epileptic disorders).
• Topics covered:
  • Therapies to balance Doshas and improve mental health.
  • Use of medicinal oils, ghee preparations, and nasal drops (Nasya).
  • Lifestyle modifications to reduce stress and emotional triggers.

---

Chapter 9: Kasa Chikitsa (Treatment of Cough)

• Focus: Treatment of Kasa (cough).
• Topics covered:
  • Management of acute and chronic cough.
  • Use of herbal preparations like Pippali, Vasaka, and honey.
  • Dietary advice to avoid cold, dry, and incompatible foods.

---

Chapter 10: Shwasa Chikitsa (Treatment of Dyspnea/Asthma)

• Focus: Management of Shwasa (breathing disorders like asthma).
• Topics covered:
  • Therapies for Tamaka Shwasa (bronchial asthma).
  • Use of expectorants, bronchodilators, and herbal remedies.
  • Panchakarma therapies like Vamana for detoxification.

---

Chapter 11: Hridroga Chikitsa (Treatment of Heart Diseases)

• Focus: Treatment of Hridroga (heart diseases).
• Topics covered:
  • Management of Vataja, Pittaja, Kaphaja, and Sannipataja heart conditions.
  • Use of Arjuna (herb for cardiac health) and medicated ghee.
  • Lifestyle practices for heart care.

---

Chapter 12: Udara Chikitsa (Treatment of Abdominal Diseases)

• Focus: Management of Udara Roga (abdominal disorders, including ascites).
• Topics covered:
  • Use of diuretics, digestive stimulants, and purgatives.
  • Dietary modifications to correct digestion and reduce swelling.

---

Chapter 13: Arshas Chikitsa (Treatment of Hemorrhoids)

• Focus: Treatment of Arshas (piles/hemorrhoids).
• Topics covered:
  • Use of kashayas, ointments, and suppositories.
  • Surgical and non-surgical management.
  • Importance of correcting constipation and digestive imbalances.

---

Chapter 14: Atisara Chikitsa (Treatment of Diarrhea)

• Focus: Management of Atisara (diarrhea).
• Topics covered:
  • Therapies for different types of Atisara.
  • Use of absorbent and digestive herbs like Bilva, Musta, and rice gruel.

---

Chapter 15: Grahani Chikitsa (Treatment of Digestive Disorders)

• Focus: Management of Grahani Roga (digestive disorders, including IBS and malabsorption).
• Topics covered:
  • Correction of Agni (digestive fire).
  • Use of herbs like Hingu, Pippali, and ghee.

---

Chapter 16: Chhardi Chikitsa (Treatment of Vomiting)

• Focus: Treatment of Chhardi (vomiting).
• Topics covered:
  • Therapies to balance Pitta and Kapha Dosha.
  • Use of cooling and astringent herbs.

---

Chapter 17: Trishna Chikitsa (Treatment of Thirst)

• Focus: Management of excessive thirst due to fever, dehydration, or Dosha imbalance.

---

Chapter 18: Daha Chikitsa (Treatment of Burning Sensation)

• Focus: Management of Daha (burning sensation in the body).
• Use of cooling therapies and herbs like Amalaki and Chandana.

---

Chapter 19: Pandu Chikitsa (Treatment of Anemia)

• Focus: Management of Pandu Roga (anemia).
• Use of iron-rich herbs and nourishing therapies.

---

Chapter 20: Kamala Chikitsa (Treatment of Jaundice)

• Focus: Treatment of Kamala (jaundice).

---

Chapter 21: Pleehodara Chikitsa (Treatment of Splenomegaly)

• Focus: Management of splenic disorders.

---

Chapter 22: Vrana Chikitsa (Treatment of Wounds)

• Focus: Management of wounds and ulcers.
• Topics covered: Cleaning, dressing, and healing therapies.

---

Summary

The Chikitsasthana is an indispensable section of Ashtanga Hridaya, providing a holistic approach to treating diseases. Each chapter emphasizes:

1. Specific therapies and medicines for Dosha imbalance 

The Nidanasthana comprises 16 chapters, each dealing with specific diseases,

The Ashtanga Hridaya Nidanasthana is one of the core sections of this classical Ayurvedic text by Acharya Vagbhata. The Nidanasthana primarily focuses on the etiology (causes), pathogenesis (Samprapti), and symptomatology of various diseases. It is essential for understanding the roots of diseases and lays the foundation for accurate diagnosis and treatment.

The Nidanasthana comprises 16 chapters, each dealing with specific diseases, their causes, and clinical features. Below is a detailed overview of all the chapters:

---

Ashtanga Hridaya Nidanasthana: Chapter-wise Details

Chapter 1: Jwara Nidana (Etiology of Fever)

• Focus: Detailed description of Jwara (fever), the most common and important disease.
• Topics covered:
  • Causes (Nidana) of Jwara.
  • Types of Jwara based on Doshas (Vata, Pitta, Kapha, Sannipata), exogenous factors (Agantuja), and seasonal influences.
  • Symptoms and stages of fever.
  • Complications of improperly treated fever.
  • Pathogenesis and prognosis of Jwara.

---

Chapter 2: Raktapitta Nidana (Bleeding Disorders)

• Focus: Disorders characterized by abnormal bleeding from various body sites (Raktapitta).
• Topics covered:
  • Causes (e.g., excessive intake of hot and sharp substances).
  • Types of Raktapitta based on Doshas and the direction of bleeding (Urdhwaga - upward, Adhoga - downward).
  • Pathogenesis and symptoms.
  • Differentiation between Pitta dominance and Vata/Kapha involvement.

---

Chapter 3: Gulma Nidana (Abdominal Tumors)

• Focus: Etiology and pathogenesis of Gulma – a condition involving abdominal lumps or distention.
• Topics covered:
  • Causes (e.g., improper diet, emotional disturbances, suppressed urges).
  • Types of Gulma: Vataja, Pittaja, Kaphaja, Sannipataja, and Garbhaja (pregnancy-related).
  • Symptoms and clinical features of each type.
  • Differentiation between benign and serious abdominal lumps.

---

Chapter 4: Prameha Nidana (Urinary Disorders)

• Focus: Prameha (urinary disorders, especially diabetes mellitus).
• Topics covered:
  • Causes: Excessive intake of heavy, sweet, and unctuous foods, sedentary lifestyle.
  • Types of Prameha:
    • Based on Doshas – Kapha (prevalent), Pitta, and Vata.
    • 20 types (10 Kapha, 6 Pitta, 4 Vata).
  • Symptoms: Excessive urination, abnormal urine color, and consistency.
  • Role of genetic predisposition and obesity.

---

Chapter 5: Kushtha Nidana (Skin Diseases)

• Focus: Kushtha – skin diseases, including leprosy.
• Topics covered:
  • Causes: Improper diet (incompatible foods), unsanitary habits, sinful deeds, etc.
  • Types of Kushtha:
    • 7 major types (Mahakushtha).
    • 11 minor types (Kshudra Kushtha).
  • Symptoms of each type, such as discoloration, itching, scaling, and deformities.
  • Dosha predominance and complications.

---

Chapter 6: Shosha Nidana (Phthisis/Consumption)

• Focus: Shosha, a condition resembling wasting disorders like tuberculosis.
• Topics covered:
  • Causes: Malnutrition, excessive exertion, grief, and suppression of natural urges.
  • Pathogenesis: Loss of strength and body tissues (Dhatu Kshaya).
  • Symptoms: Emaciation, fever, cough, weakness, and fatigue.
  • Role of Vata Dosha in tissue depletion.

---

Chapter 7: Unmada Nidana (Insanity)

• Focus: Unmada – mental disorders characterized by insanity, psychosis, and abnormal behavior.
• Topics covered:
  • Causes: Improper diet, trauma, emotional stress, substance abuse, and suppression of urges.
  • Types:
    • Vataja, Pittaja, Kaphaja, Sannipataja, and Agantuja (external causes).
  • Symptoms: Delirium, incoherent speech, violent behavior, abnormal perceptions.

---

Chapter 8: Apasmara Nidana (Epilepsy)

• Focus: Apasmara – seizures and epilepsy.
• Topics covered:
  • Causes: Suppression of natural urges, improper diet, excessive fear, and stress.
  • Types of Apasmara: Vataja, Pittaja, Kaphaja, and Sannipataja.
  • Symptoms: Sudden loss of consciousness, convulsions, foaming at the mouth, and abnormal behavior.

---

Chapter 9: Kasa Nidana (Cough)

• Focus: Kasa – chronic or acute cough.
• Topics covered:
  • Causes: Cold weather, smoking, dusty environments, weakened digestion.
  • Types: Vataja, Pittaja, Kaphaja, Kshataja (due to chest injury), and Kshayaja (due to consumption).
  • Symptoms and pathogenesis of each type.

---

Chapter 10: Shwasa Nidana (Dyspnea/Asthma)

• Focus: Shwasa – respiratory disorders like asthma and breathlessness.
• Topics covered:
  • Causes: Suppressed urges, excessive exercise, emotional disturbances.
  • Types: Vataja, Pittaja, Kaphaja, and Tamaka Shwasa (bronchial asthma).
  • Symptoms: Shortness of breath, wheezing, heaviness in the chest.

---

Chapter 11: Hridroga Nidana (Heart Diseases)

• Focus: Hridroga – diseases of the heart.
• Topics covered:
  • Causes: Improper diet, stress, Dosha imbalances.
  • Types: Vataja, Pittaja, Kaphaja, Sannipataja, and Krimija (due to worms).
  • Symptoms: Chest pain, palpitations, and difficulty breathing.

---

Chapter 12: Udara Nidana (Abdominal Disorders)

• Focus: Udara Roga – abdominal diseases like ascites.
• Topics covered:
  • Causes: Excessive alcohol, indigestion, and weakened digestion.
  • Types: Vataja, Pittaja, Kaphaja, Sannipataja, and Jalodara (fluid accumulation in the abdomen).
  • Symptoms: Abdominal distention, pain, and fluid retention.

---

Chapter 13: Mutraghata Nidana (Urinary Obstruction)

• Focus: Disorders related to urinary obstruction and retention.
• Topics covered:
  • Causes: Stones, injury, and weakened bladder.
  • Types: 12 varieties of Mutraghata.
  • Symptoms: Difficulty urinating, pain, and swelling in the bladder area.

---

Chapter 14: Ashmari Nidana (Urinary Stones)

• Focus: Ashmari – urinary calculi (stones).
• Topics covered:
  • Causes: Excessive intake of Kapha-increasing foods, dehydration.
  • Types: Vataja, Pittaja, Kaphaja, and Shukrashmari (seminal stones).
  • Symptoms: Severe pain in the bladder, blood in urine.

---

Chapter 15: Atisara Nidana (Diarrhea)

• Focus: Atisara – diarrhea and dysentery.
• Topics covered:
  • Causes: Indigestion, contaminated water, improper foods.
  • Types: Vataja, Pittaja, Kaphaja, Sannipataja, and Shokaja (due to grief).
  • Symptoms: Loose stools, abdominal pain, and dehydration.

---

Chapter 16: Arshas Nidana (Hemorrhoids)

• Focus: Arshas – hemorrhoids or piles.
• Topics covered:
  • Causes: Constipation, excessive sitting, poor diet.
  • Types: Vataja, Pittaja, Kaphaja, and Sannipataja.
  • Symptoms: Pain, bleeding, and prolapsed veins in the anal region.

---

Summary

The Nidanasthana of Ashtanga Hridaya focuses on:

1. Causes (Nidana) of major diseases.
2. Pathogenesis (Samprapti) and progression of diseases.
3. Detailed symptoms for early diagnosis.
4. Disease classification based on Doshas and other factors.

It provides a systematic and practical understanding of disease development and is vital for accurate diagnosis and treatment planning in Ayurveda.

Ashtanga Hridaya Sutrasthana: First 30 Chapters

The Ashtanga Hridaya is one of the foundational classical texts of Ayurveda. Composed by Acharya Vagbhata, it integrates the essence of Charaka Samhita and Sushruta Samhita. The text focuses on providing concise and practical guidance for Ayurvedic principles, practices, and treatments. It is divided into Sutrasthana, Sharirasthana, Nidanasthana, Chikitsasthana, Kalpasthana, and Uttarasthana.

The Sutrasthana is the most studied section as it establishes the foundational knowledge of Ayurveda. Here is a detailed breakdown of the first 30 chapters of the Sutrasthana.

---

Ashtanga Hridaya Sutrasthana: First 30 Chapters

1. Ayushkamiyam Adhyaya (Chapter 1)

   • Focus: Describes the purpose of life, health maintenance, and the importance of Ayurveda.
   • Covers Ayurvedic objectives: Swasthasya Swasthya Rakshanam (preservation of health) and Aturasya Vikara Prashamanam (curing diseases).

2. Dinacharya Adhyaya (Chapter 2)

   • Focus: Daily regimen (Dinacharya) to maintain health.
   • Includes guidelines for waking up, brushing teeth, oil massage, exercise, bathing, meals, and ideal daily activities.

3. Ritucharya Adhyaya (Chapter 3)

   • Focus: Seasonal regimen (Ritucharya) for all six seasons (Shishira, Vasanta, Grishma, Varsha, Sharad, Hemanta).
   • Advises on diet, lifestyle, and precautions for each season to prevent diseases caused by seasonal imbalances.

4. Matrashiteeya Adhyaya (Chapter 4)

   • Focus: Diet and nutrition, including quantity and quality of food (Matrashana).
   • Discusses compatible (Pathya) and incompatible (Apathya) food combinations.

5. Dravadravyavidhi Adhyaya (Chapter 5)

   • Focus: Detailed explanation of liquids, their properties, and therapeutic uses.
   • Includes water, milk, buttermilk, and other fluids in diet and medicine.

6. Annasvaroopavidhi Adhyaya (Chapter 6)

   • Focus: Types of food grains, pulses, vegetables, and their properties.
   • Describes the digestive effects and health impacts of various foods.

7. Doshadi Vijnaneeya Adhyaya (Chapter 7)

   • Focus: Detailed study of the three Doshas – Vata, Pitta, and Kapha.
   • Discusses their properties, functions, and imbalances in the body.

8. Doshabhediya Adhyaya (Chapter 8)

   • Focus: Sub-classification of the Doshas into five subtypes each (Pancha Vayus, Pitta subtypes, Kapha subtypes).

9. Doshadhatumalakshayavriddhi Adhyaya (Chapter 9)

   • Focus: Increase (Vriddhi) and decrease (Kshaya) of Doshas, Dhatus (tissues), and Malas (waste products).
   • Explains their clinical manifestations.

10. Dashavidha Pareeksha Adhyaya (Chapter 10)

    • Focus: Tenfold examination of a patient.
    • Parameters include Prakriti (constitution), Vikriti (imbalance), Sara (essence), Samhanana (body build), Pramana (measurements), Satmya (suitability), Satva (mental strength), Aharashakti (digestive power), Vyayamashakti (exercise capacity), and Vaya (age).

11. Dvividhopakramaniya Adhyaya (Chapter 11)

    • Focus: Twofold treatment principles –
      • Brimhana (nourishment) and Langhana (lightening therapies).

12. Langhanabhedeeya Adhyaya (Chapter 12)

    • Focus: Types of Langhana (lightening therapies):
      • Shodhana (purification) and Shamana (pacification).

13. Vega Adhyaya (Chapter 13)

    • Focus: Natural urges (Vega) and their suppression (Vega Dharana).
    • Advises on controlling or allowing natural bodily urges like urination, defecation, sneezing, etc.

14. Swasthavritta Adhyaya (Chapter 14)

    • Focus: Healthy regimen for mind and body.
    • Includes exercise, diet, mental peace, and ethical conduct.

15. Roganutpadaniya Adhyaya (Chapter 15)

    • Focus: Preventing diseases (Roganutpatti).
    • Describes the causes of disease and how to maintain immunity.

16. Atreyabhadrakapyiya Adhyaya (Chapter 16)

    • Focus: Philosophy of health and diseases.
    • Discussion of fundamental Ayurvedic concepts related to health.

17. Kshudhabala Adhyaya (Chapter 17)

    • Focus: Digestive fire (Agni), hunger, and its importance in maintaining health.

18. Trimarmiya Adhyaya (Chapter 18)

    • Focus: Three vital points (Marma) in the body – Heart, Head, and Bladder.

19. Rasavaha Srotas Adhyaya (Chapter 19)

    • Focus: Describes channels (Srotas) responsible for the transportation of body fluids (Rasa).

20. Pratyaksha Pareeksha Adhyaya (Chapter 20)

    • Focus: Examination techniques based on direct perception (Pratyaksha).

21. Arishtalakshana Adhyaya (Chapter 21)

    • Focus: Signs indicating impending death and prognosis of diseases.

22. Utsaha Adhyaya (Chapter 22)

    • Focus: Describes the importance of mental and physical vigor.

23. Raktapittachikitsa Adhyaya (Chapter 23)

    • Focus: Management of bleeding disorders (Raktapitta).

24. Yogya Adhyaya (Chapter 24)

    • Focus: Selection of treatment modalities based on a patient’s condition.

25. Vamana Virechana Vyapad Adhyaya (Chapter 25)

    • Focus: Complications during purification therapies (Vamana and Virechana) and their management.

26. Shodhanopakramaniya Adhyaya (Chapter 26)

    • Focus: Details on purification procedures (Shodhana therapies).

27. Sneha Vidhi Adhyaya (Chapter 27)

    • Focus: Oleation therapy (Snehana) and its role in purification.

28. Sweda Vidhi Adhyaya (Chapter 28)

    • Focus: Sudation therapy (Swedana) and its types.

29. Samsarjana Krama Adhyaya (Chapter 29)

    • Focus: Post-purification dietary regimen (Samsarjana Krama) for Vamana and Virechana therapies.

30. Trividhakosha Adhyaya (Chapter 30)

    • Focus: Importance of three foundational pillars of health – diet (Ahara), sleep (Nidra), and regulated behavior (Brahmacharya).

---

Summary of Content

The first 30 chapters of the Ashtanga Hridaya Sutrasthana focus on:

1. Foundational Ayurvedic principles.
2. Preventive health practices (Dinacharya, Ritucharya).
3. Dietary guidelines and digestion.
4. Examination techniques.
5. Doshas, Dhatus, and Srotas.
6. Detailed descriptions of therapies like Shodhana (purification), Snehana, and Swedana.

These chapters are essential for understanding Ayurvedic health principles, maintaining wellness, and disease prevention.

अन्नादौ विगुणेऽपाने, समाने मध्य इष्यते॥

अन्नादौ विगुणेऽपाने, समाने मध्य इष्यते॥

( अ हृ सू दोषोपक्रमणीयम् )

അന്നാദൌ വിഗുണേऽപാനേ, 

സമാനേ മദ്ധ്യ ഇഷ്യതേ.

അപാനവായു വിഗുണമായിരിക്കു

മ്പോൾ അന്നത്തിന്റെ ആദിയിലും ,

സമാനവായു വിഗുണമായിരിക്കു

മ്പോൾ അന്നത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലും 

ഔഷധം പ്രയോഗിക്കേണ്ടതാണ് .

क्रिमिघ्न महाकषायं

क्रिमिघ्न महाकषायं

अक्षीव मरिच गण्डीर केबुक

विडङ्ग निर्गुण्डी किणिहीश्व

दंष्ट्रा वृषपर्णिकाखुपर्णिका

इति दशेमानि क्रिमिघ्नानि भवन्ति ।

( चरकसंहिता )

1. अक्षीव മുരിങ്ങ

2. मरिच കുരുമുളക്

3. गण्डीर മാങ്ങാനാറി

4. केबुक ചണ്ണക്കൂവ

5. विडङ्ग വിഴാലരി

6. निर्गुण्डी കരിനൊച്ചി

7. किणिही കിലുകിലുപ്പ

8. दंष्ट्रा ഞെരിഞ്ഞിൽ

9. वृषपर्णिका മുയൽച്ചെവിയൻ

10.आखुपर्णिका എലിച്ചെവിയൻ.

कफोद्रेके गदेऽनन्नं बलिनो रोगरोगिणोः।

कफोद्रेके गदेऽनन्नं बलिनो रोगरोगिणोः। 

( अ हृ सू दोषोपक्रमणीयम् )

കഫോദ്രേകേ ഗദേऽനന്നം 

ബലിനോ രോഗരോഗിണോഃ .

കഫം വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്ന രോഗത്തിലും ബലവാനായ രോഗിയിലും ബലമുള്ള

രോഗത്തിലും അന്നത്തോട് കൂടാതെ

ഔഷധം പ്രയോഗിക്കേണ്ടതാണ് .

Ayurveda: Tie Tasapainoiseen ja Terveeseen Elämään

 

Ayurveda: Tie Tasapainoiseen ja Terveeseen Elämään

Mitä Ayurveda on?
Ayurveda on ikivanha intialainen terveydenhoitojärjestelmä, jota on harjoitettu yli 5000 vuoden ajan. Sana "Ayurveda" tulee sanskritin kielestä ja tarkoittaa "elämän tiedettä" (Ayur = elämä, Veda = tieto). Ayurvedan tavoitteena on ylläpitää terveyttä, ehkäistä sairauksia ja hoitaa kehon ja mielen epätasapainotiloja luonnollisin menetelmin.

Ayurvedan Periaatteet
Ayurveda keskittyy kehon, mielen ja sielun välisen tasapainon saavuttamiseen. Se perustuu kolmen pääasiallisen energian eli doshan käsitteeseen:

• Vata: Liikkeen energia, joka hallitsee hengitystä ja verenkiertoa.
• Pitta: Aineenvaihdunnan energia, joka liittyy ruoansulatukseen ja kehon lämpötilaan.
• Kapha: Rakenne-energia, joka antaa keholle vakautta ja voimaa.

Jokaisella ihmisellä on ainutlaatuinen doshien yhdistelmä. Kun doshien välinen tasapaino häiriintyy, seurauksena voi olla terveysongelmia. Ayurvedan hoito pyrkii palauttamaan tämän tasapainon.

Miten Ayurveda toimii?
Ayurveda hyödyntää kokonaisvaltaisia menetelmiä terveyden ja hyvinvoinnin parantamiseksi. Näitä ovat esimerkiksi:

• Ravinto: Doshan mukaan räätälöity ruokavalio.
• Yrttilääkkeet: Luonnonyrtteihin perustuva hoito.
• Jooga ja meditaatio: Mielen rauhoittaminen ja stressinhallinta.
• Detoksifikaatio: Kehon puhdistusmenetelmät, kuten Panchakarma.

Ayurvedan Hyödyt

• Parantaa kehon immuunijärjestelmää ja edistää kokonaisvaltaista hyvinvointia.
• Auttaa vähentämään stressiä ja parantamaan henkistä tasapainoa.
• Tukee kehon luonnollisia paranemismekanismeja.

Ayurveda osana päivittäistä elämää
Ayurveda ei ole pelkkä hoitomuoto, vaan elämäntapa. Kun Ayurvedan periaatteita soveltaa arkeen, voi saavuttaa fyysisen, henkisen ja hengellisen tasapainon.

Ayurveda: Tee Tervise ja Tasakaalu Poolt

 

Ayurveda: Tee Tervise ja Tasakaalu Poolt

Mis on Ayurveda?
Ayurveda on iidne Indiast pärit tervendamissüsteem, mida on praktiseeritud üle 5000 aasta. Sõna "Ayurveda" pärineb sanskriti keelest ja tähendab "elu teadust" (Ayur = elu, Veda = teadus). Ayurveda eesmärk on hoida tervist, ennetada haigusi ja ravida terviseprobleeme looduslike meetodite abil.

Ayurveda põhialused
Ayurveda keskendub keha, meele ja hinge vahelise tasakaalu loomisele. Selle õpetuse järgi on igal inimesel unikaalne loomus, mida nimetatakse "prakriti'ks". See põhineb kolmel põhienergial ehk doshal:

• Vata: Liikumise energia
• Pitta: Muundumise energia
• Kapha: Stabiilsuse energia

Kui nende doshade vaheline tasakaal on häiritud, võivad tekkida terviseprobleemid. Ayurveda ravi eesmärk on taastada see tasakaal.

Kuidas Ayurveda aitab?
Ayurveda kasutab tervise ja ravi saavutamiseks terviklikku lähenemist. Mõned levinumad meetodid on:

• Toitumine: Toidud, mis sobivad inimese doshaga.
• Taimsed ravimid: Ravi looduslike taimede ja ürtidega.
• Meditatsioon ja jooga: Stressi vähendamine ja vaimse tervise parandamine.
• Detoksifikatsioon: Keha puhastamine, näiteks Panchakarma meetodite abil.

Ayurveda eelised

• Tugevdab immuunsüsteemi ja edendab üldist heaolu.
• Vähendab stressi ja parandab vaimset tasakaalu.
• Toetab keha loomulikku paranemisprotsessi.

Ayurveda pole pelgalt ravimeetod, vaid elustiil. Igapäevaselt Ayurvedat järgides saad saavutada harmoonia ja sisemise rahu.

Ayurveda: De Weg naar Gezondheid en Balans

 

Ayurveda: De Weg naar Gezondheid en Balans

Wat is Ayurveda?
Ayurveda is een eeuwenoud geneeskundig systeem uit India, dat al meer dan 5000 jaar wordt beoefend. Het woord "Ayurveda" komt uit het Sanskriet en betekent "de kennis van het leven" (Ayur = leven, Veda = kennis). Het doel van Ayurveda is om gezondheid te behouden, ziektes te voorkomen en aandoeningen te behandelen door middel van natuurlijke methoden.

De Basisprincipes van Ayurveda
Ayurveda richt zich op het creëren van balans tussen lichaam, geest en ziel. Volgens de Ayurvedische leer heeft ieder mens een unieke constitutie, genaamd "prakriti", die gebaseerd is op drie fundamentele energieën of dosha's:

• Vata: De energie van beweging
• Pitta: De energie van transformatie
• Kapha: De energie van stabiliteit

Een verstoring van de balans tussen deze dosha's kan leiden tot gezondheidsproblemen. Ayurvedische behandelingen zijn gericht op het herstellen van deze balans.

Hoe kan Ayurveda helpen?
Ayurveda gebruikt een holistische aanpak voor gezondheid en behandeling. Enkele van de meest gebruikte methoden zijn:

• Voeding: Een dieet dat is afgestemd op de dosha van het individu.
• Kruidenmedicijnen: Behandeling met natuurlijke planten en kruiden.
• Meditatie en yoga: Technieken om stress te verminderen en de mentale gezondheid te verbeteren.
• Detox: Het reinigen van het lichaam door middel van methoden zoals Panchakarma.

Voordelen van Ayurveda

• Versterkt het immuunsysteem en bevordert de algehele gezondheid.
• Vermindert stress en verbetert de mentale balans.
• Ondersteunt het natuurlijke genezingsproces van het lichaam.

Ayurveda is niet alleen een geneeskundig systeem, maar ook een manier van leven. Door Ayurvedische 

Ayurveda: Vejen til Sundhed og Balance

 

Ayurveda: Vejen til Sundhed og Balance

Hvad er Ayurveda?
Ayurveda er et gammelt indisk medicinsystem, der har været praktiseret i over 5000 år. Ordet "Ayurveda" stammer fra sanskrit og betyder "viden om livet" (Ayur = liv, Veda = viden). Formålet med Ayurveda er at opretholde sundhed, forebygge sygdomme og behandle lidelser gennem naturlige metoder.

Grundprincipper i Ayurveda
Ayurveda fokuserer på at skabe balance mellem krop, sind og sjæl. Ifølge Ayurveda har hver person en unik konstitution, kendt som "prakriti," som er baseret på tre fundamentale energier eller doshaer:

• Vata: Energien for bevægelse
• Pitta: Energien for transformation
• Kapha: Energien for stabilitet

En ubalance mellem disse doshaer kan føre til sygdomme. Ayurvedisk behandling sigter mod at genoprette denne balance.

Hvordan kan Ayurveda hjælpe?
Ayurveda anvender en holistisk tilgang til sundhed og behandling. Nogle af de mest almindelige metoder inkluderer:

• Kost: En diæt, der er tilpasset den enkelte persons dosha.
• Urtemedicin: Behandling med naturlige planter og urter.
• Meditation og yoga: Teknikker til at reducere stress og forbedre mental sundhed.
• Detox: Rensning af kroppen gennem metoder som Panchakarma.

Fordele ved Ayurveda

• Forbedrer det generelle helbred og styrker immunforsvaret.
• Reducerer stress og fremmer mental balance.
• Understøtter kroppens naturlige helingsprocesser.

Ayurveda er ikke kun en behandlingsmetode, men også en livsstil. Ved at integrere ayurvediske principper i dit daglige liv kan du opnå harmoni og indre ro.

Ájurvéda: Cesta ke zdraví a rovnováze

Ájurvéda: Cesta ke zdraví a rovnováze

Co je Ájurvéda?
Ájurvéda je starověký indický systém medicíny, který se praktikuje více než 5000 let. Název „Ájurvéda“ pochází ze sanskrtu a znamená „věda o životě“ (Ájur = život, Véda = vědění). Hlavním cílem Ájurvédy je udržení zdraví, prevence nemocí a léčení pomocí přírodních metod.

Základy Ájurvédy
Ájurvéda se zaměřuje na rovnováhu těla, mysli a ducha. Podle Ájurvédy má každý člověk jedinečnou konstituci, tzv. „prakruti“, která je založena na třech základních energiích nebo dóšách:

• Váta: energie pohybu
• Pitta: energie transformace
• Kapha: energie stability

Každý člověk má odlišnou kombinaci těchto dóš. Nerovnováha mezi nimi může vést k onemocnění.

Jak může Ájurvéda pomoci?
Ájurvéda využívá holistický přístup k léčbě. Mezi nejčastější metody patří:

• Strava: Přizpůsobená konkrétní dóše jedince.
• Bylinné léky: Přípravky vyrobené z léčivých rostlin.
• Meditace a jóga: Techniky pro snížení stresu a zlepšení duševního zdraví.
• Detoxikace: Proces čištění těla pomocí metod jako Panchakarma.

Přínosy Ájurvédy

• Zlepšuje celkové zdraví a posiluje imunitu.
• Snižuje stres a podporuje duševní rovnováhu.
• Podporuje přirozené procesy hojení těla.

Ájurvéda není jen způsob léčby, ale také způsob života. Zavedením ájurvédských praktik do svého každodenního života můžete dosáhnout harmonie a vnitřního klidu.

Ayurveda: Put prema zdravlju i ravnoteži

Ayurveda: Put prema zdravlju i ravnoteži

Što je Ayurveda?
Ayurveda je drevni indijski sustav medicine koji se prakticira više od 5000 godina. Riječ "Ayurveda" dolazi iz sanskrtskog jezika i znači "znanje o životu" (Ayur = život, Veda = znanje). Glavni cilj Ayurvede je očuvanje zdravlja, prevencija bolesti i liječenje kroz prirodne metode.

Osnove Ayurvede
Ayurveda vjeruje u jedinstvenu ravnotežu tijela, uma i duha. Prema Ayurvedi, svaki pojedinac ima jedinstvenu konstituciju ili "prakruti", koja se temelji na tri osnovne energije ili doše:

• Vata: energija pokreta
• Pitta: energija transformacije
• Kapha: energija stabilnosti

Svaka osoba ima različitu kombinaciju ovih doša, a neravnoteža među njima može dovesti do bolesti.

Kako Ayurveda može pomoći?
Ayurveda koristi holistički pristup liječenju. Neke od najčešćih metoda uključuju:

• Prehrana: Prilagođena vrsta hrane ovisno o vašoj doši.
• Biljni lijekovi: Prirodni pripravci napravljeni od ljekovitog bilja.
• Meditacija i joga: Tehnike za smanjenje stresa i poboljšanje mentalnog zdravlja.
• Detoksikacija: Proces čišćenja tijela kroz tehnike poput Panchakarma.

Prednosti Ayurvede

• Poboljšava opće zdravlje i imunitet.
• Smanjuje stres i poboljšava mentalnu ravnotežu.
• Potiče prirodne procese ozdravljenja.

Ayurveda nije samo metoda liječenja već i način života. Uključivanjem Ayurvedskih praksi u svakodnevnu rutinu možete pronaći unutarnji mir i ravnotežu.

Аюрведа: Холистичен подход към здравето и благосъстоянието

 

Аюрведа: Холистичен подход към здравето и благосъстоянието

Аюрведа, която означава "наука за живота" на санскрит, е една от най-древните медицински системи в света. Тя произхожда от Индия преди повече от 5000 години и предлага холистичен подход към здравето, целящ не само лечение на болести, но и поддържане на хармония между тялото, ума и духа.

---

Основни принципи на Аюрведа

Според Аюрведа всичко във Вселената се състои от пет основни елемента: етер, въздух, огън, вода и земя. Тези елементи се комбинират в човешкото тяло, за да формират три жизнени енергии, наречени доши:

1. Вата (етер и въздух): Отговаря за движението и комуникацията в тялото.
2. Питта (огън и вода): Регулира метаболизма, храносмилането и енергийния баланс.
3. Кафа (вода и земя): Осигурява стабилност, структура и издръжливост.

Всеки човек има уникална комбинация от тези доши, а здравето зависи от поддържането на баланса между тях.

---

Аюрведично хранене

Храненето играе ключова роля в Аюрведа. Препоръчва се консумацията на пресни, натурални храни, съобразени с доминиращата доша на човека:

• Вата: Подходящи са топли, влажни и питателни храни, като супи и яхнии.
• Питта: Препоръчва се избягване на пикантни и кисели храни, като вместо тях се консумират пресни плодове и зеленчуци.
• Кафа: Най-добре се приемат леки и топли ястия, като подправени зеленчуци и супи.

---

Терапии в Аюрведа

Аюрведа включва различни терапии за поддържане на здравето и благополучието:

• Абхянга: Масаж с билкови масла за детоксикация и подмладяване.
• Панчакарма: Пет метода за прочистване на организма от токсини.
• Йога и медитация: Практики за успокояване на ума и укрепване на връзката между тялото и духа.
• Лечебни билки: Използват се растения като куркума, ашваганда и трифала за укрепване на имунитета и лечение на различни заболявания.

---

Ползи от Аюрведа

1. Превенция на болести: Фокусът е върху поддържането на балансиран начин на живот.
2. Персонализирано лечение: Подходът е съобразен с уникалните нужди на всеки човек според неговата доша.
3. Подобряване на менталното здраве: Йогата и медитацията помагат за намаляване на стреса и тревожността.
4. Естествен подход: Аюрведичните методи избягват употребата на химикали, разчитайки на природни средства.

---

Аюрведа в съвременния свят

Днес Аюрведа е призната по целия свят като ефективен допълващ метод към конвенционалната медицина. Тя предлага устойчив подход към здравето, като се фокусира върху превенцията и цялостното благополучие. В забързания модерен живот Аюрведа предоставя инструменти за възстановяване на баланса и постигане на хармония.

---

Beneficios del Ayurveda

 Here is a Spanish article about Ayurveda:

Ayurveda: Un Enfoque Holístico para la Salud y el Bienestar

El Ayurveda, que significa "la ciencia de la vida" en sánscrito, es uno de los sistemas de medicina más antiguos del mundo, originado en la India hace más de 5,000 años. Este enfoque holístico para la salud no solo busca curar enfermedades, sino también mantener un equilibrio armonioso entre el cuerpo, la mente y el espíritu.

Los Principios Fundamentales del Ayurveda

El Ayurveda se basa en la creencia de que todo en el universo está compuesto por cinco elementos fundamentales: éter, aire, fuego, agua y tierra. Estos elementos se combinan en el cuerpo humano para formar tres doshas, o energías vitales:

1. Vata (éter y aire): Responsable del movimiento y la comunicación.

2. Pitta (fuego y agua): Regula el metabolismo y la digestión.

3. Kapha (agua y tierra): Proporciona estabilidad y estructura al cuerpo.

Cada persona tiene una combinación única de estos doshas, y el equilibrio entre ellos determina la salud física y emocional de cada individuo.

La Alimentación Ayurvédica

En Ayurveda, la alimentación juega un papel crucial en el mantenimiento de la salud. Se recomienda consumir alimentos frescos y naturales que sean adecuados para tu dosha predominante. Por ejemplo:

- Para Vata, se aconsejan comidas calientes, húmedas y nutritivas, como sopas y guisos.

- Para Pitta, se recomienda evitar los alimentos picantes y ácidos, optando por frutas frescas y vegetales.

- Para Kapha, se sugiere consumir alimentos ligeros y calientes, como especias y vegetales cocidos.

Terapias Ayurvédicas

El Ayurveda utiliza diversas terapias para promover la salud y el bienestar:

- Abhyanga: Masaje con aceites herbales para desintoxicar y rejuvenecer el cuerpo.

- Panchakarma: Un conjunto de cinco tratamientos para eliminar toxinas.

- Yoga y Meditación: Técnicas para calmar la mente y mejorar la conexión entre el cuerpo y el espíritu.

- Hierbas Medicinales: Plantas como la cúrcuma, el ashwagandha y la triphala se utilizan para fortalecer el sistema inmunológico y tratar diversas afecciones.

Beneficios del Ayurveda

1. Prevención de enfermedades: El Ayurveda enfatiza la importancia de mantener un estilo de vida equilibrado para prevenir problemas de salud.

2. Tratamiento personalizado: Los remedios se adaptan a las necesidades únicas de cada persona según su dosha.

3. Bienestar mental: A través de prácticas como la meditación y el yoga, ayuda a reducir el estrés y la ansiedad.

4. Enfoque natural: Los tratamientos ayurvédicos evitan el uso de químicos, confiando en remedios naturales y prácticas ancestrales.

El Ayurveda en el Mundo Moderno

Hoy en día, el Ayurveda ha ganado popularidad en todo el mundo como un enfoque complementario a la medicina convencional. Muchas personas lo consideran una forma efectiva de equilibrar su estilo de vida en un mundo acelerado. Con su énfasis en la prevención, el Ayurveda ofrece una solución sostenible para mantener la salud física y mental.

Ayurveda: Eine Wissenschaft des Lebens

Ayurveda: Eine Wissenschaft des Lebens

Ayurveda, das „Wissen vom Leben“, ist ein jahrtausendealtes Gesundheitssystem, das seine Wurzeln in Indien hat. Es basiert auf einem ganzheitlichen Ansatz, der Körper, Geist und Seele in Einklang bringt, um ein gesundes und ausgeglichenes Leben zu fördern.  

Ursprung und Philosophie  

Die Ursprünge des Ayurveda liegen mehr als 5.000 Jahre zurück und sind tief in den vedischen Schriften Indiens verwurzelt. Es wird davon ausgegangen, dass die Natur die Grundlage für Gesundheit und Heilung bildet. Ayurveda betrachtet jeden Menschen als einzigartig und legt großen Wert darauf, individuelle Konstitutionen (Prakriti) zu analysieren.  

Laut Ayurveda wird das Universum von drei grundlegenden Energien oder Doshas – Vata, Pitta und Kapha – beherrscht. Diese Doshas bestimmen die körperliche und geistige Verfassung eines Menschen. Ein Ungleichgewicht in den Doshas kann Krankheiten verursachen. Ziel des Ayurveda ist es, dieses Gleichgewicht wiederherzustellen.  

Behandlungsmethoden  

Die ayurvedischen Behandlungsansätze sind vielfältig und umfassen:  

1. Pflanzenmedizin: Heilkräuter und pflanzliche Präparate, die individuell verschrieben werden.  

2. Ernährungstherapie: Eine angepasste Ernährung, die auf die Doshas abgestimmt ist.  

3. Panchakarma: Ein Reinigungssystem, das Giftstoffe aus dem Körper entfernt und das Gleichgewicht wiederherstellt.  

4. Yoga und Meditation: Diese fördern nicht nur die physische Gesundheit, sondern auch die mentale Klarheit.  

5. Massagen und Ölanwendungen: Sie stärken das Gewebe und fördern die Durchblutung.  

Ayurveda im modernen Kontext  

Ayurveda hat weltweit an Popularität gewonnen und wird heute als komplementäres System zur Schulmedizin anerkannt. Es bietet eine natürliche Alternative zur Prävention und Behandlung von Krankheiten wie Stress, Verdauungsstörungen, Schlaflosigkeit und chronischen Schmerzen.  

Fazit  

Ayurveda ist mehr als nur ein Medizinsystem – es ist eine Lebensphilosophie, die den Menschen lehrt, in Harmonie mit der Natur zu leben. Es hat das Potenzial, nicht nur Krankheiten zu heilen, sondern auch ein ganzheitliches Wohlbefinden zu fördern.  

Mit seiner Betonung auf Prävention und Balance bleibt Ayurveda eine zeitlose Wissenschaft, die modernen Lebensstilen wertvolle Einsichten bietet.  

Ayurveda ist nicht nur eine Behandlungsmethode – es ist eine Kunst des Lebens.“

ओषध सेवनकाल:Timings for administration of medicines ഔഷധ സേവനകാലം

ओषध सेवनकाल:Timings for administration of medicines ഔഷധ സേവനകാലം

युञ्ज्यादनन्नमन्नादौ मध्येऽन्ते कबलान्तरे। 

ग्रासे ग्रासे मुहुः सान्नं सामुद्गं निशि चौषधम्॥

( अ हृ सू दोषोपक्रमणीयम् )

യുഞ്ജ്യാദനന്നമന്നാദൌ 

മദ്ധ്യേന്തേ കബളാന്തരേ 

ഗ്രാസേ ഗ്രാസേ മുഹുഃ 

സാന്നം സാമുദ്ഗം നിശി ചൗഷധം.

1. अनन्नं empty stomach.

2. अन्नादौ just before food

3. मध्ये in between food intake

4. अन्ते at the end of food .

5. कबलान्तरे in between morsels.

6. ग्रासे ग्रासे with each morsel.

7. मुहुः many times a day

8. सान्नं mixed with food.

9. सामुद्गं before and after food.

10. निशि at night.

1. അന്നത്തോട് കൂടാതെയും

2. അന്നത്തിന്റെ ആദ്യവും

3. അന്നത്തിൻ്റെ മദ്ധ്യത്തിലും

4. അന്നത്തിന്റെ അവസാനത്തിലും

5. ഓരോ ചോറുരുളകൾക്കിടയിലും

6. ഓരോ ചോറുരുളകളിലും

7. കൂടെക്കൂടെയും

8. അന്നത്തിൽ കലർത്തിയും

9. അന്നത്തിന്റെ മുമ്പിലും പിമ്പിലും

10. രാത്രിയിലും

      ഔഷധം പ്രയോഗിക്കേണ്ടതാണ്

कण्डूघ्न महाकषायं

कण्डूघ्न महाकषायं

चन्दन नलद कृतमाल नक्तमाल निम्ब

कुटज सर्षप मधुक दारुहरिद्रा मुस्तानीति 

दशेमानि कण्डूघ्नानि भवन्ति ।

( चरकसंहिता )

1. चन्दन ചന്ദനം

2. नलद ജടാമാഞ്ചി

3. कृतमाल കൊന്ന

4. नक्तमाल ഉങ്ങ്

5. निम्ब വേപ്പ്

6. कुटज കുടകപ്പാല

7. सर्षप കടുക്

8. मधुक ഇരട്ടിമധുരം

9. दारुहरिद्रा മരമഞ്ഞൾ

10. मुस्ता മുത്തങ്ങ

निर्गुण्ड्येरण्डादि

निर्गुण्ड्येरण्डादि

निर्गुण्ड्येरण्डकोरण्ड -

गोक्षुराद्विपुनर्नवैः ।

पञ्चकोलाभयाशिग्रु -

कुलत्थैतै : शृतं जलम ॥

सक्षारहिङ्गुलवणम्

सर्वशूलनिवारणम् ।

നിർഗുണ്ഡ്യേരണ്ഡകോരണ്ഡ-

ഗോക്ഷുരാദ്വിപുനർനവൈ:

പഞ്ചകോലാഭയാശിഗ്രു -

കുലത്ഥൈതൈ: ശൃതം ജലം

സക്ഷാരഹിങ്ഗുലവണം

സർവശൂലനിവാരണം

गन्धर्वहस्तादि

गन्धर्वहस्तादि

गन्धर्वहस्तकोरण्ड -

मुस्तानागरसंयुत : ।

कषायः कोष्ठवातानु

शूलादीन्नाशयेद्रुतम् ॥

ഗന്ധർവഹസ്താദി

ഗന്ധർവ്വഹസ്തകോരണ്ഡ-

മുസ്താനാഗരസംയുത :

കഷായ : കോഷ്ഠ വാതാനു-

ശൂലാദീന്നാശയേദ്രുതം

Ashtavargam Kashayam अष्टवर्गम् कषायम् അഷ്ടവർഗ്ഗം കഷായം

Ashtavargam Kashayam अष्टवर्गम् कषायम् 

അഷ്ടവർഗ്ഗം കഷായം

बला सहचरैरण्ड शुण्ठी रास्ना सुरद्रुमै: ।

ससिन्दुवार लशुनै :अष्टवर्गोंऽनिलापह: ॥

( सहस्रयोगम् )

ബലാ സഹചരൈരണ്ഡ

ശുണ്ഠീ രാസ്നാ സുരദ്രുമൈ:

സസിന്ധുവാര ലശുനൈ:

അഷ്ടവർഗ്ഗോऽനിലാപഹ: .

1. बला കുറുന്തോട്ടിവേര്

2. सहचरं കരിങ്കുറുഞ്ഞിവേര്

3. एरण्डं ആവണക്കിൻവേര്

4. शुण्ठी ചുക്ക്

5. रास्ना ചിറ്റരത്ത

6. सुरद्रुमं ദേവതാരം

7. सिन्दुवारं കരിനൊച്ചിവേര്

8. लशुनं വെള്ളുള്ളി

      

   വാതരോഗം ശമിക്കും .

Sundeebaladi kashayam शुण्ठीबलादि कषायं ശുണ്ഠീബലാദി കഷായം

Sundeebaladi kashayam शुण्ठीबलादि कषायं 

ശുണ്ഠീബലാദി കഷായം

शुण्ठी बलाद्वय कवाथ: सुप्तिवात निबर्हण :। 

( सहस्रयोगं )

ശുണ്ഠീ ബലാദ്വയ ക്വാഥ:

സുപ്തിവാത നിബർഹണ: .

  ( സഹസ്രയോഗം )

1. शुण्ठी ചുക്ക് 

2. बला കുറുന്തോട്ടിവേര്

3. अतिबला ആനക്കുറുന്തോട്ടിവേര്.

         

फलश्रुति:-

सुप्तिवातम् ।

Indications:-

 Numbness and loss of sensitivity .

 Diabetic neuropathy .

സദ്യോ വൃദ്ധിമപോഹതി

കൃഷ്ണാനാഗരസിദ്ധാർത്ഥ

ഹിങ്ഗുചൂർണസമായുത :

മോരടസ്യ ച നിഷ്ക്വാഥ:

സദ്യോ വൃദ്ധിമപോഹതി

Amrutharajanyadi Kashayam अमृतारजन्यादि कषायम् അമൃതാരജന്യാദി കഷായം

Amrutharajanyadi Kashayam अमृतारजन्यादि कषायम् അമൃതാരജന്യാദി കഷായം

अमृता रजनी निम्ब याष रोगघ्न तोयदै: 

पथ्या धात्री वृषै: क्वाथ: शीतापित्त निबर्हण:।

( सहस्रयोगम् )

അമൃതാ രജനീ നിംബ യാഷ

രോഗഘ്ന തോയദൈ:

പത്ഥ്യാ ധാത്രീ വൃഷൈ: ക്വാഥ: 

ശീതപിത്ത നിബർഹണ:

( സഹസ്രയോഗം )

1. अमृता ചിറ്റമൃത്

2. रजनी വരട്ട്മഞ്ഞൾ

3. निम्ब വേപ്പിൻതൊലി

4. याष കൊടിത്തൂവവേര്

5. रोगघ्न കൊട്ടം

6. तोयदं മുത്തങ്ങാക്കിഴങ്ങ്

7. पथ्या കടുക്കാത്തോട്

8. धात्री നെല്ലിക്കാത്തോട്

9. वृषा ആടലോടകവേര് .

ഉപയോഗം : ശീതപിത്തം.

Indications : Urticaria .

निंबामृतावृषपटोलनिदिग्द्धि

നിംബസ്യതോലമൃതൂ ചുക്കു വരട്ടുമഞ്ഞൾ

വാശാഫലത്രയപടോലനിദിഗ്ധികാനാം

ക്വാഥം സമാക്ഷികമിദം പുലരെ കുടിച്ചാൽ

ദേഹേകുരുത്തകുരുവേരറുമേഴുനാളിൽ

ഏതച്ച നിംബാദി പയോദ്രുവല്ക്കം കൂട്ടീട്ടു പീതം കുരുശാന്തികാരി

നാല്പാമരഞ്ച ത്രിഫലാ സമേതം

സഗുഗ്ഗുലുത്ക്വാഥ്യ പിബേത് കുരൂണാം.

निंबामृतावृषपटोलनिदिग्द्धि कानां

क्वाथं महौषधनिशात्रिफलायुतानाम् ।

प्रातः समाक्षिकयुतं पिबतां नराणां 

द्रागेव हन्ति पिटकार्बुदविद्रधींश्च ॥

(यो र वली )

നിശാകതകാദി

നിശാകതകാദി

നിശാകതകനെല്ലിക്കാ

വെട്ടി പാച്ചോറ്റി ഗോപികാ

ഏകനായകരാമച്ച -

മേഭി: ക്വാഥ: പ്രമേഹഹാ 

वेट्टि =शाबरलोध्रम् = വെളുത്ത പാച്ചോറ്റി

गोपिका = शारिबा

निशाकतकपारन्ती

भद्रिकालोध्रवैरिभिः ।

सोशीरामलकै:सिद्धं

क्वाथं मेहापहं परं ॥

നിശാകതകനെല്ലിക്കാ

തെച്ചിപാച്ചോറ്റിഭദ്രികാ

ഏകനായകരാമച്ച -

മേദി: ക്വാഥ: പ്രമേഹഹാ

ഇങ്ങിനെ രണ്ടു മൂന്നു പാഠങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.

20 വിധം പ്രമേഹം ശമിക്കും.

പാച്ചോറ്റി ചെത്ത്യാദി

പാച്ചോറ്റി ചെത്തി ചെറുപൂള വരട്ടുമഞ്ഞൾ

രാമച്ചവും കതകതെല്ലി ഫലവും തഥൈവ

നിർവേരിയുക്വഥിതമംഭസി തേൻ വിമിശ്രം

പ്രാത: കുടിക്കിലിതു മേഹഗണം വിനസ്തി '

പാച്ചോറ്റി തൊലി - लोध्रं

ചെത്തി വേര് पारन्तीमूलं

ചെറുപൂളവേര് भद्रामूलं

വരട്ടുമഞ്ഞൾ - निश

രാമച്ചം उशीरं

തേറ്റാമ്പരൽ कतकं

നെല്ലിക്ക - धात्रि

നീരൂരിവേര് - नीरूरि

പ്രക്ഷേപം = തേൻ

രാവിലെ കഴിക്കുക 20 വിധം പ്രമേഹം ശമിക്കും.

प्रक्षेपं = माक्षिकं

प्रभाते सेव्यं

प्रमेहनाशनं

നാസിസ്റ്റിക് പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോഡർ

പലതരത്തിലുള്ള വ്യക്തിത്വ വൈകല്യങ്ങൾ സ്വന്തം സ്വഭാവത്തിന്റെ മഹത്വം ആയിട്ട് കരുതുന്ന ഒരു കൂട്ടം മനുഷ്യരുടെ ഇടയിലാണ് നമ്മൾ ജീവിക്കുന്നത്. ഇത്തരത്തിലുള്ള വ്യക്തികൾ മാറാൻ കഴിയാത്ത വിധം പലപ്പോഴും പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോഡർ ഉള്ളവരാകും. 

സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ വളരെ സാധാരണമായി കണ്ടുവരുന്ന ഒരു വ്യക്തിത്വ വൈകല്യമാണ് നാസിസ്റ്റിക് പേഴ്സണാലിറ്റി ഡിസോഡർ. മറ്റുള്ളവരുടെ വേദനയിലും ദുഃഖങ്ങളിലും സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്ന ഒരു കൂട്ടം മനുഷ്യരാണിവർ. 

സ്വന്തം കുറ്റങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരുടെ തലയിൽ ആരോപിക്കുവാനും. നുണ പറഞ്ഞ് പരത്തി മറ്റുള്ളവരെ അപമാനിക്കുവാനും ശ്രമിക്കുന്ന ഇക്കൂട്ടർ മറ്റുള്ളവർക്കുള്ളതെല്ലാം തട്ടിയെടുക്കാൻ ആത്മാർത്ഥമായി പരിശ്രമിക്കുന്നവരാണ്. അനാവശ്യമായ സംശയങ്ങൾ വെച്ച് പുലർത്തുന്ന ഇവർ മറ്റുള്ളവരുടെ പേരിൽ അനാവശ്യമായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ നടത്താൻ ഒരു മടിയും ഇല്ലാത്തവരാണ്.

സ്വയം തെറ്റുകൾ ഇല്ലാത്തവരായി കരുതുന്ന ഇത്തരം ആളുകൾ വളരെയധികം ഈഗോ വെച്ചുപുലർത്തുന്നവരാണ്. സ്വന്തം തെറ്റുകുറ്റങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരുടെ തലയിൽ ആരോപിക്കാൻ വളരെയധികം വെമ്പൽ കൊള്ളുന്ന മനുഷ്യരാണിവർ. 

സ്വന്തം സ്വാർത്ഥ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കുവാനും, അപമാനിക്കുവാനും ഇവർക്ക് ഒരു മടിയുമില്ല. സ്വന്തം സുഖത്തിനുവേണ്ടി മറ്റുള്ളവരെ ചതിക്കുവാനും വഞ്ചിക്കുവാനും ഇക്കൂട്ടർക്ക് അവരുടേതായ ന്യായങ്ങൾ കാണും. ഇത്തരം ആളുകൾ നമ്മുടെ പങ്കാളിയായും, അച്ഛനായും, അമ്മയായും, സുഹൃത്തായും, സഹോദരനും, മരുമകളായും, അമ്മായമ്മയായും, സഹോദരിയായും, ബന്ധുക്കളായും നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലോട്ട് കടന്നു വരും.

മറ്റുള്ളവർ തെറ്റ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാൽ ഇത്തരം വ്യക്തിത്വ വൈകല്യമുള്ളവർക്ക് അത് യാതൊരു കാരണവശാലും ഉൾക്കൊള്ളുവാനോ അംഗീകരിക്കുവാൻ സാധിക്കില്ല. അങ്ങനെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നവരെ അവർ വെറുക്കുകയും ഉപദ്രവിക്കുകയും ചെയ്യും. 

ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ച് അപവാദം പറഞ്ഞു വരുത്തുക എന്നത് ഇവരുടെ വിനോദമാണ്. ഇതിലൂടെ വളരെയധികം ആഹ്ലാദം ഇവർ കണ്ടെത്തുന്നു എന്നതാണ് വാസ്തവം. ഇവരുടെ ലോകമെന്നു പറയുന്നത് കുറേ നുണകളാൽ കെട്ടിപ്പടുത്തിയ ഒരു ചീട്ടുകൊട്ടാരം ആണ്. ആരെങ്കിലും ആ ചീട്ടുകൊട്ടാരത്തിൽ തൊടുന്നത് ഇവർക്ക് ഇഷ്ടമല്ല. 

മനസ്സുള്ളിൽ യാതൊരു വിധത്തിലുള്ള സ്നേഹമോ ആത്മാർത്ഥതയോ സത്യസന്ധതയോ പുലർത്താത്ത ഇത്തരം ആളുകൾ പുറമേ ഒരു മുഖംമൂടി ധരിച്ച് ഒരു പുഞ്ചിരിയുമായി നടക്കുന്ന മാന്യമഹാജനങ്ങളായി നിങ്ങൾക്ക് സമൂഹത്തിൽ കാണാവുന്നതാണ്. 

ഇവരുടെ കൂടെ ജീവിക്കുന്നവരുടെ ജീവിതം എന്നു പറയുന്നത് ഒരു ദുരിതമാണ്. മറ്റുള്ളവരോട് യാതൊരു വിധത്തിലുള്ള അനുകമ്പയും പ്രകടിപ്പിക്കാത്ത ഇത്തരം ആളുകൾ സമൂഹത്തിനു മുമ്പിൽ കുഞ്ഞാടിന്റെ മുഖംമൂടി ധരിച്ചവരായിരിക്കും. അവർ ഇങ്ങനെയുള്ള ആളുകളാണെന്ന് അവരെ അടുത്തറിയാവുന്ന ആളുകൾ പറഞ്ഞാൽ മറ്റാരും വിശ്വസിക്കുകയില്ല. കാരണം അതിനുമാത്രം സമൂഹത്തെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കാൻ കെൽപ്പുള്ള രണ്ടു വ്യക്തിത്വമുള്ള മുഖമുടി ധാരികളാണ് ഇവർ.

ഇത്തരം ആളുകൾ നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ ഉണ്ടാകും. ഇവരിൽനിന്ന് എപ്പോഴും ഒരു അകലം പാലിക്കുക എന്നതാണ് നമുക്ക് ഇവരിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള ഒരേയൊരു മാർഗ്ഗം. സ്വയം ഒരു വലിയ മനുഷ്യസ്നേഹിയും വിശാല ഹൃദയവും ഉണ്ട് എന്ന് മറ്റുള്ളവരെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന ഇത്തരം ആളുകൾ മറ്റുള്ളവരുടെ വേദനയിലാണ് കൂടുതൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നത്. 

ഇവരുടെ സ്വഭാവം ഒരിക്കലും ഒരേ പോലെ ആയിരിക്കുകയില്ല അത് എപ്പോഴും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. ആദ്യം വളരെ സ്നേഹപ്രകടനവുമായി വരുന്ന ഇവർ കുറച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ വെറുപ്പും വിദ്വേഷവും വേദനിപ്പിക്കുന്ന കുത്തുവാക്കുകളുമായി നമ്മുടെ മുന്നിലോട്ട് വരും.

ഇത്തരം ആളുകളുടെ ഒപ്പം ജീവിതം ചെലവഴിക്കുക എന്ന് പറയുന്നത് വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. ഇത്തരം വ്യക്തിത്വ വൈകല്യമുള്ള ആളുകൾ നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലും പലപ്പോഴും കടന്നുവരും. ഇവരെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പഠിക്കുക എന്നത് നിങ്ങളുടെ മനസ്സമാധാനത്തിന് വളരെ അനിവാര്യമാണ്. 

ഈ കൂട്ടം ആളുകളെ അമിതമായ സന്തോഷിപ്പിക്കുവാനോ സുഖിപ്പിക്കുവാനോ പോകാതിരിക്കുക അതുകൊണ്ട് ഒരു കാര്യവുമില്ല. അവരുടെ സ്നേഹത്തിനായും അംഗീകാരത്തിനായും പുറമേ നടക്കാതിരിക്കുക കാരണം അത് ഒരിക്കലും നിങ്ങൾക്ക് കിട്ടുവാൻ പോകുന്നില്ല. നിങ്ങൾ വേദനിക്കുന്നത് കണ്ട് സന്തോഷിക്കുന്ന ഇത്തരം ആളുകൾ നിങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിനായി ഒന്നുതന്നെ ചെയ്യുകയില്ല. അതിനാൽ സ്വന്തം സന്തോഷം കണ്ടെത്തുവാനായി നിങ്ങളുടെ ചുറ്റും ഒന്ന് നോക്കുക നമുക്ക് സന്തോഷിക്കുവാൻ ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ നമുക്ക് ചുറ്റും തന്നെയുണ്ട്. 

അതിനാലിന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തേ നിങ്ങളുടെ സന്തോഷം നിങ്ങൾ തന്നെ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുക. നമ്മുടെ മനസമാധാനം നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ തന്നെയാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കുക. നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ ഇത്തരം ആളുകൾ നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ കണ്ടേക്കാം അവരിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടുവാൻ ഈ ലേഖനം നിങ്ങളെ സഹായിക്കട്ടെ. 

🌹❤️

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്

आम्रपल्लवादि कषायम ्Aamrapallavadi Kashayam ആമ്രപല്ലവാദി കഷായം

आम्रपल्लवादि कषायम्

Aamrapallavadi Kashayam

ആമ്രപല്ലവാദി കഷായം

आम्रपल्लव तद् वृन्त विल्वलाजार्द्रकेक्षुभि:।

केसरैर् मातुलुङ्गस्य युक्त: क्वाथोऽरुचिं हरेत् ।

( सहस्रयोगम् )

ആമ്രപല്ലവ തദ് വൃന്ത

വില്വലാജാർദ്രകേക്ഷുഭി:

കേസരൈർ മാതുളുംഗസ്യ

യുക്ത: ക്വാഥോऽരുചിം ഹരേൽ.

( സഹസ്രയോഗം )

1. മാവിൻതളിര്

2. മാവിന്നിലഞെട്ട്

3. കൂവളവേര്

4. മലര്

5. ഇഞ്ചി

6. കരിമ്പ്

7. മാതളനാരങ്ങയല്ലി.

അരുചിയെ ശമിപ്പിക്കും .

Mucuna pruriens

Madhusnuhi Rasayanam मधुस्नुही रसायनम् മധുസ്നുഹീരസായനം

Madhusnuhi Rasayanam मधुस्नुही रसायनम् മധുസ്നുഹീരസായനം

त्रिकटु त्रिफला त्रिजात जाती

फलपत्राग्नि वराल धान्यकानि ।

त्रियवानी विडङ्ग चव्य कुष्ठ

त्रिवृद् ग्रन्थिक वाजिगन्धिकानि।।

सभार्ङ्गि तेजोवति केसराणि

निष्कद्वयोन्मान विचूर्णितानि ।

संशुद्धगन्धोपल माहिषाक्ष

मधुस्नुहीनां च चतुष्पलानि ।। 

द्विषट्पलोन्मानघृते विपक्वे 

सिता पलद्वादशकं क्षिपेच्च ।

ततोन्मथित्वा तु खजेन तस्मिन्

सुपाकमायाति ततोऽवतार्य ।। 

पूर्वोक्तचूर्णानि विकीर्य शीते

गन्धोपलस्यापि रजांसि तद्वा ।। 

संयोज्य सम्यक् च सुशीतलेऽस्मिन्।

प्रस्थं प्रदद्यान्मधुनः सुपात्रे ।

विन्यस्य गुप्तं तु रसायनं तत् 

प्रातर्लिहेत् कर्षायुतं हिताशी I

कुष्ठं किलासं पिटकान् प्रमेहान्

भगंदरार्शोऽर्बुदगण्डमालाः ।। 

निहन्ति कण्ड्वामयावातरक्त

पित्तोद्भवान्गुह्यभवान्व्रणांश्च ।

रसायनोऽयं मुनिना कृतश्च 

मधुस्नुहीनामक एष मुख्यः ।। 

( सहस्रयोगम् )

ത്രികടു ത്രിഫലാ ത്രിജാത ജാതീ

ഫലപത്രാഗ്നി വരാള ധാന്യകാനി 

ത്രിയവാനി വിഡംഗചവ്യകുഷ്ഠ

ത്രിവൃദ്ഗ്രന്ഥികവാജിന്ധികാനി 

സഭാർങ്ഗി തേജോവതികേസരാണി

നിഷ്കദ്വയോന്മാനവിചൂർണ്ണിതാനി 

സംശുദ്ധഗന്ധോപലമാഹിഷാക്ഷ

മധുസ്നുഹീനാം ച ചതുഷ്പലാനി 

ദ്വിഷട്പലോന്മാനഘൃതേ വിപക്വേ 

സിതാ പലദ്വാദശകം ക്ഷിപേച്ച 

തതോന്മഥിത്വാ തു ഖജേന തസ്മിൻ

സുപാകമായാതി തതോവതാര്യ 

പൂർവോക്തചൂർണ്ണാനി വികീര്യ ശീതേ

ഗന്ധോപലസ്യാപി രജാംസി തദ്വാ

സംയോജ്യ സമ്യക്ച സുശീതളേസ്മിൻ

പ്രസ്ഥം പ്രദദ്യാന്മധുനഃ സുപാത്രേ 

വിന്യസ്യ ഗുപ്തം തു രസായനം തത് 

പ്രാതർല്ലിഹേത് കർഷയുതം ഹിതാശീ

കുഷ്ഠംകിലാസംപിടകാൻ പ്രമേഹാൻ ഭഗന്ദരാർശോർऽബുദഗണ്ഡമാലാ:

നിഹന്തി കണ്ഡ്വാമയവാതരക്ത

പിത്തോദ്ഭവാൻഗുഹ്യഭവാൻവ്രണാംശ്ച 

രസായനോऽയം മുനിനാ കൃതശ്ച മധുസ്നുഹീ നാമക ഏഷ മുഖ്യ:

यष्ट्याह्वादि

यष्ट्याह्वादि

यष्ट्याह्वैलोर्वारुबीजेक्षुकाण्डै -

श्शीतः क्वाथो नाळिकेराम्बुजन्म ।

पैत्तं कृच्छ्रं दाहतृष्णोष्णवातं

रक्तस्रावं मूत्रसादं हिनस्ति ॥

യഷ്ട്യാഹ്വൈലോർവ്വാരുബീജേക്ഷുകാണ്ഡൈ-

ശ്ശീത: ക്വാഥോ നാളികേരാംബുജന്മ 

പൈത്തം കൃച്ഛ്രം ദാഹതൃഷ്ണോഷ്ണവാതം

രക്തസ്രാവം മൂത്രസാദം ഹിനസ്തി

Tiktaka ghrutham तिक्तकघृतम्

Tiktaka ghrutham

तिक्तकघृतम्

पटोलनिम्बकटुकां दार्वीपाठादुरालभाः ।। 

पर्पटं त्रायमाणां च पलांशं पाचयेदपाम् ।

द्व्याढकेऽष्टांशशेषेण तेन कर्षोन्मितैस्तथा ।। 

त्रायन्तीमुस्तभूनिम्बकलिङ्गकणचन्दनैः ।

सर्पिषो द्वादशपलं पचेत्तत्तिक्तकं जयेत् ।। 

पित्तकुष्ठपरीसर्पपिटिकादाहतृड्भ्रमान् ।

कण्डूपाण्ड्वामयान् गण्डान् दुष्टनाडी व्रणापचीः।।

विस्फोटविद्रधीगुल्मशोफोन्मादमदानपि ।

हृद्रोगतिमिरव्यङ्गग्रहणीश्वित्रकामलाः ।। 

भगन्दरमपस्मारमुदरं प्रदरं गरम् ।

अर्शोऽस्रपित्तमन्यांश्च सुकृच्छ्रान् पित्तजान् गदान्।।

( अष्टाङ्गहृदयम् )

*തിക്തകഘൃതം*

പടോല നിംബ കടുകാ 

ദാർവീ പാഠാ ദുരാലഭാ

പർപ്പടം ത്രായമാണാം ച 

പലാംശം പാചയേദപാം

ദ്വ്യാഢകേഷ്ടാംശശേഷേണ തേനകർഷോന്മിതൈസ്തഥാ

ത്രായന്തീ മുസ്ത ഭൂനിംബ 

കലിംഗ കണ ചന്ദനൈഃ

സർപ്പിഷോ ദ്വാദശപലം

പചേത്തത്തിക്തകം ജയേൽ

പിത്തകുഷ്ഠപരീസർപ്പ 

പിടകാദാഹ തൃഡ് ഭ്രമാൻ

കണ്ഡൂ പാണ്ഡ്വാമയാൻ 

ഗണ്ഡാൻ ദുഷ്ടനാളീവ്രണാപചീ

വിസ്ഫോടവിദ്രധീഗുല്മ

ശോഫോന്മാദമദാനപി

ഹൃദ്രോഗതിമിരവ്യംഗ

ഗ്രഹണീശ്വിത്രകാമലാഃ

ഭഗന്ദരപമസ്മാരമുദരം പ്രദരം ഗരം

അർശോऽസ്രപിത്തമന്യാംശ്ച 

സുകൃച്ഛ്രാൻ പിത്തജാൻ ഗദാൻ .

मूत्रकृच्छ्रात् प्रमुच्यते

कूष्माण्डवल्लीमत्स्याक्षौ

वसुकञ्च शतावरीम् ।

अशुष्कं तालपत्रञ्च

इक्षोः काण्डं कुलत्थकम् ॥

मुद्गञ्च सर्वमेकत्र

समं कृत्वा ततः पचेत् ।

सितया सहितं पीत्वा

मूत्रकृच्छ्रात् प्रमुच्यते ॥

യൂഥികാമൂലം

यूथीमूलकुलत्थाभ्यां

शृतः क्वाथो जयत्यलम् ।

शर्करां मूत्रकृच्छ्रं च

सद्य एव न संशयः ॥ 

യൂഥീമൂലകുലത്ഥാഭ്യാം 

ശൃത: ക്വാഥോ

 ജയത്യലം

ശർക്കരാം മൂത്രകൃച്ഛ്രം ച

സദ്യ ഏവ ന സംശയ:

യൂഥികാമൂലം = വൻകുറിഞ്ഞിവേർ

Thrivrut Leham त्रिवृत् लेहम्( हृद्यविरेचनम् )

Thrivrut Leham त्रिवृत् लेहम्

( हृद्यविरेचनम् )

त्रिवृत्कल्ककषायाभ्यां साधितं ससितो हिम: ।

मधुत्रिजातसंयुक्तो लेहो हृद्यं विरेचनम् ॥

( अष्टांङ्गहृदयम् )

ത്രിവൃത് ലേഹം

( ഹൃദ്യവിരേചനം)

ത്രിവൃത്കൽക്ക കഷായാഭ്യാം

സാധിതം സസിതോ ഹിമ: 

മധുത്രിജാതസംയുക്തോ

ലേഹോ ഹൃദ്യം വിരേചനം .

Kulathadi Kashayam कुलत्थादि कषायम् കുലത്ഥാദി കഷായം

Kulathadi Kashayam कुलत्थादि कषायम् കുലത്ഥാദി കഷായം

कुलत्थ लशुनैरण्ड तिलेन च श्रृतम् जलम् ।

पलाशक्षारसंयुक्तं परमार्त्तव शोधनम् ॥

കുലത്ഥ ലശുനൈരണ്ഡ

തിലേന ച ശൃതം ജലം 

പലാശക്ഷാരസംയുക്തം 

പരമാർത്തവ ശോധനം .

1. कुलत्थं

2. लशुनं

3. एरण्डं

4. तिलं

अनुपानं :- पलाशक्षारम् ।

फलश्रुति :- आर्त्तवशोधनं ।

चित्रातैलविमिश्रपीतमुदावर्त्तमस्यति त्रिदिनात्

अभयात्रिवृत्कुलत्थै श्शृतमुदकं पिप्पलीरजोयुक्तम् ।

चित्रातैलविमिश्रपीतमुदावर्त्तमस्यति त्रिदिनात् ॥

मूत्रकृच्छ्रविनाशन : ॥

आदौ सह तृणाख्येन

पञ्चमूलेन साधितः ।

गोकण्टकस्य निष्क्वाथो

मूत्रकृच्छ्रविनाशन : ॥