जीवन्ती शीतला स्वादुः स्निग्धा दोषत्रयापहा
रसायनी बलकरी चक्षुष्या ग्राहिणी लघुः ॥
( भा.प्र.)
जीवन्ती मधुरा शीता सुस्निग्धा ग्राहिणी लघुः
चक्षुष्या सर्वदोषघ्नी बल्यायुष्या रसायनी ॥
जीवन्तीफलमत्यर्थमधुरं बृंहणं गुरु |
( कै.नि.)
चक्षुष्या सर्वदोषघ्नी जीवन्ती मधुरा हिमा |
शाकानां प्रवरा यूनां दितिया किञ्चिदेव तु ||
( ध.नि.)
जीवन्ती मधुरा शीता रक्तपित्तानिलापहा |
क्षयदाहज्वरान् हन्ति कफवीर्यविवर्धनी ||
( रा.नि.)
" जीवन्तीशाकं शाकानाम् श्रेष्ठम् "
( चरक )
"जीवन्ती सर्वशाकेषु वरा हीनस्तु सर्षपः "
( कै.नि.)
जीवन्ती ,जीवनी ,जीवा ,जीवनीया ,
मधुस्रवा ,कूर्चशीर्ष: , मधुरकः, जीवकाः ,
शाकश्रेष्ठा, पयस्विनी ,शशशिम्बिका ।
Leptadenia reticulata
Family : Asclepiadaceae
Leptadenia
Cork Swallow-Wort
Malayalam: അടപതിയൻ atapathiyan
Hindi :जीवन्ती
Kannada: Arane beelu
Tamil : palaikkodi
Telugu : mukkutumudu
Part used: root tuber; leaves.
Ayurvedic Properties:
Rasa : Madhura
Guna : Laghu, Snigdha
Vipaka: Madhura
Veerya : Sheetha
Karma : Vata pitta shamana
Sanskrit synonyms:-
Shakashresta
Chakshushya
Jeevanti, Jeeva, Jeevaneeya, Jeevaprushta
Arkapushpi
Madhusrava
Mangalya
Suvarnajeevanti,
Payasvini, Kulya, Bhadra, Yashaskari, Jivabhadra, Putrabhadra, Mangalya
Uses of Jeevanti as per Ayurveda:-
Grahi
Chakshushya
Balya
Ayushya
Indicated in
Raktapitta
Kshaya
Daha
Jwara
Jivanti – Leptadenia reticulata is an Ayurvedic herb used for the treatment of fever, urinary infection, improving the eye vision and for nourishing the body tissues
Formulations:-
Anu tailam
Jivantyadi kashayam
Jivantyadi ghrita
Chyavanaprasham
Brihat chagalyadi ghritam
Sukumaram kashayam
Jivantyadi yamakam etc.
