" व्योषकट्वीवराशिग्रुविडङ्गातिविषास्थिराः।
हिड्गुसौवर्चलाजाजीयवानीधान्यचित्रकाः॥२५
निशे बृहत्यौ हपुषा पाठा मूलं च केम्बुकात्।
एषां चूर्णं मधु घृतं तैलं च सदृशांशकम्॥२६
सक्तुभिः षोडशगुणैर्युक्तं पीतं निहन्ति तत्।
अतिस्थौल्यादिकान् सर्वान्
रोगानान्यांश्च तद्द्विधान्॥२७
हृद्रोगकामलाश्वित्रश्वासकासगलग्रहान्।
बुद्धिमेधास्मृतिकरं सन्नस्याग्नेश्च दीपनम्॥" २८
( अ हृ सू द्विविधोपक्रमणीयम् )
व्योष कट्वी वरा शिग्रु विडङ्गातिविषा स्थिराः
हिड्गु सौवर्चलाजाजी यवानी धान्य चित्रकाः
निशे बृहत्यौ हपुषा पाठा मूलं च केम्बुकात्
मूलं च एषां चूर्णं मधु घृतं तैलं च सदृशांशकम्
षोडशगुणै: सक्तुभिः र्युक्तं पीतं , तत् अतिस्थौ-
-ल्यादिकान् सर्वान् रोगान् तद्द्विधान् अन्यान्
च हृद्रोग कामला श्वित्र श्वास कास गलग्रहान्
निहन्ति। बुद्धि मेधा स्मृतिकरं सन्नस्य अग्ने:
दीपनम् च (भवन्ति)।
" വ്യോഷകട്വീവരാശിഗ്രു
വിഡംഗാതിവിഷാസ്ഥിരാഃ
ഹിംഗുസൗവർച്ചലാജാജീ
യവാനീധാന്യചിത്രകാഃ
നിശേ ബൃഹത്യൌ ഹപുഷാ
പാഠാ മൂലം ച കേംബുകാൽ
ഏഷാം ചൂർണം മധു ഘൃതം
തൈലം ച സദൃശാംശകം
സക്തുഭിഃ ഷോഡശഗുണൈർ
യുക്തം പീതം നിഹന്തി തൽ
അതിസ്ഥൌല്യാദികാൻ സർവ്വാൻ രോഗാനന്യാംശ്ച തദ്വിധാൻ
ഹൃദ്രോഗകാമലാശ്വിത്ര
ശ്വാസകാസഗളഗ്രഹാൻ.
ബുദ്ധിമേധാസ്മൃതികരം
സന്നസ്യാഗ്നേശ്ച ദീപനം."
ചുക്ക് , മുളക് , തിപ്പലി , ഏലത്തരി ,
നെല്ലിക്കാത്തോട് , കടുക്കാത്തോട് ,
താന്നിക്കാത്തോട് , മുരിങ്ങവേര് ,
വിഴാലരി , അതിവിടയം, ഓരിലവേര് ,
കായം , തുവർച്ചിലക്കാരം , അയമോ
ദകം , ജീരകം , കൊത്തമ്പാലയരി ,
കൊടുവേലിക്കിഴങ്ങ് , മഞ്ഞൾ , മര
മഞ്ഞൾത്തൊലി , ചെറുവഴുതനവേര്,
വെൾവഴുതനവേര്, അടയ്ക്കാമണിയ
ൻവേര്, പാടക്കിഴങ്ങ് ,തിങ്ങളൂരിവേര്
ഇവ പൊടിച്ച് തുല്യ അളവിൽ തേനും
നെയ്യും എണ്ണയും ചേർത്ത് അതിന്റെ
പതിനാറിരട്ടി മലർപ്പൊടിയും ചേർത്തു
സേവിക്കുക. അതിസ്ഥൌല്യം മുതലാ
യ രോഗങ്ങളും അപ്രകാരമുള്ള അന്യ
രോഗങ്ങളും ഹൃദ്രോഗം , കാമല ,ശ്വിത്രം,
കാസം , ശ്വാസം , ഗളഗ്രഹം ഇവയും ശ
മിക്കും. ബുദ്ധിയും മേധയും സ്മൃതിയും
ഉണ്ടാകും. അഗ്നിദീപ്തിയേയുമുണ്ടാക്കും.
" कार्श्यमेव वरं स्थौल्यात्
न हि स्थूलस्य भेषजम्॥३१
बृंहणं लङ्घनं वाऽलमतिमेदोग्निवातजित्।"
( अ हृ सू द्विविधोपक्रमणीयम् )
स्थौल्यात् कार्श्यम् एव वरं हि स्थूलस्य
भेषजम् न (अस्ति ) । बृंहणं लङ्घनं
वा अतिमेदोग्नि वातजित् न अलम् ।
" കാർശ്യമേവ വരം സ്ഥൌല്യാത്
ന ഹി സ്ഥൂലസ്യ ഭേഷജം
ബൃംഹണം ലംഘനം വാലമതിമേദോഗ്നിവാതജിത് ."
സ്ഥൌല്യത്തേക്കാൾ കാർശ്യം
തന്നെയാണ് ശ്രേഷ്ഠമായിരി
ക്കുന്നത്. എന്തെന്നാൽ സ്ഥൌ
ല്യത്തിന് ചികിത്സയില്ല. ബ്യംഹ
ണമോ ലംഘനമോ അതിമേദ
സ്സിനേയും അത്യഗ്നിയേയും അ
തിവാതത്തേയും ശമിപ്പിക്കുന്ന
തിന് പര്യാപ്തമാകുന്നില്ല.
