"मदनश्छर्दनः पिण्डो नटः पिण्डीतकस्तथा
करहाटो मरुवकः शल्यको विषपुष्पकः
मदनो मधुरस्तिक्तो वीर्योष्णो लेखनो लघुः
वान्तिकृद्विद्रधिहरः प्रतिश्यायव्रणान्तकः
रूक्ष कुष्ठकफानाहशोथगुल्मव्रणापहः"
( भा प्र )
मदनः, छर्दन, पिण्ड, नट, पिण्डीतक ,
करहाट, मरुवक, शल्यक, विषपुष्पक ।
Family :Rubiaceae
Emetic Nut tree
Malayalam: മലങ്കാരക്ക Malankaarakka.
Hindi: मैनफल mainphal
Kannada: ಕಾರೆಕಾಯಿ ಗಿಡ kaarekaayi-gida.
Tamil: மருக் காண mruk kana
Telugu: మందాచెట్టు mandacettu
Marathi: गेळ gela.
रसादि गुणा : :-
रस-मधुर ,तीक्त
गुणः लघु ,रूक्षः
वीर्य-उष्ण
विपाक-कटु
दोषघ्नता- कफ,वात
छर्दन
लेखन
मदनफलं कफं वातं च शमयति,
पित्तं निस्सारयति च
फलस्य त्वक् चापि उदरवेदनां परिहरति,
वमनं कारयति च
त्वक् नाडीरोगेषु हितकरम्
आमवाते, कीलवेदनायां च अस्य फलं
सम्पेष्य लेपयन्ति
मदनफलं कषायरसयुक्तम् इति कारणात्
आमशङ्कायाम् अतिसारे च हितकरं भवति
Classical categorization
Charaka–
Asthapanopaga – group of herbs used in Asthapana type of Vasti
Anuvasanopaga – group of herbs used in Anuvasana Vasti
Vamana Dravya – group of emetic herbs
Phalini – Group of herbs with fruit as the used part.
Sushruta– Aragvadhadi, Muskakadi, Urdhabhagahara group of herbs.
Vagbhata– Aragvadhadi group of herbs
Randia dumetorum uses :–
helps in quick wound healing
Useful in the treatment of
fever of Kapha origin
running nose, rhinitis
Gulma
abscess
Shopha
Ayurvedic medicines with
Madanaphala ingredient : –
Aragwadhadi Ghritam
Bala thailam
Madanapippali etc
