ആയുര്വേദത്തിൽ കഷായം (Decoction) രോഗാവസ്ഥ അനുസരിച്ച് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔഷധരൂപമാണ്. അതിൽ മഹാരസനാദി കഷായം (Maharasnadi Kashayam) വാതരോഗങ്ങൾക്ക് (neuromuscular & musculoskeletal disorders) പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന പ്രശസ്തമായൊരു യോഗമാണ്. അഷ്ടാവിധ കഷായങ്ങളിൽ ഇതിന് പ്രാധാന്യമേറെയാണ്.
ഘടകദ്രവ്യങ്ങൾ
“മഹാരസനാദി കഷായം” പല ദ്രവ്യങ്ങളുടെ സംയോജനമാണ്. പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ:
-
രസ്ന (Pluchea lanceolata)
-
ഗുലുചി / ഗുഡൂചി (Tinospora cordifolia)
-
ദശമൂല (Bilva, Agnimantha, Gambhari, Patala, Shyonaka, Shalaparni, Prishnaparni, Brihati, Kantakari, Gokshura)
-
ശതാവരി (Asparagus racemosus)
-
പുനർനവ (Boerhavia diffusa)
-
ഗോക്ഷുര (Tribulus terrestris)
-
ഏലം, കുരുമുളക്, ചവുക്രം, ചിറ്ററത്ത, മുതലായ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ
ഇവയെല്ലാം ചേർത്ത് കഷായ രൂപത്തിൽ പാകം ചെയ്തതാണ് മഹാരസനാദി കഷായം.
ഗുണധർമ്മങ്ങൾ
-
വാതശമനം – വാതദോഷം കുറയ്ക്കുന്നു
-
ശോഥഹര – swelling/inflammation കുറയ്ക്കുന്നു
-
വേദനാശമനം – വേദന ശമിപ്പിക്കുന്നു
-
ബല്യ – ശരീരശക്തി വർധിപ്പിക്കുന്നു
-
ദീപന, പാചന – അഗ്നി ശക്തി വർധിപ്പിക്കുന്നു, ആമപാകം നടത്തുന്നു
പ്രധാനം പ്രയോഗിക്കുന്ന രോഗങ്ങൾ
-
അസ്ഥിസന്ധിവാതം (Osteoarthritis)
-
ആമവാതം (Rheumatoid arthritis)
-
കമ്പവാതം (Parkinsonism, tremors)
-
വാതരോഗങ്ങൾ (Neurological disorders like paraplegia, hemiplegia)
-
ശീതവാതം, ഉറച്ച വേദന, stiffness
-
ശോഥ (Inflammation, swelling)
-
സന്ധിവാതജ വ്യാധികൾ
പ്രയോഗരീതി
-
ഡോസ്: 15 – 30 ml കഷായം, തുല്യ അളവിൽ വെള്ളം ചേർത്ത്, ഭക്ഷണത്തിന് മുമ്പ് ദിവസത്തിൽ 2 പ്രാവശ്യം.
-
അനുപാന: സാധാരണ ഗുണമേറിയ ഗുഗ്ഗുളു ഗുളികകൾ അല്ലെങ്കിൽ വാതകാപത്ത് ശമിപ്പിക്കുന്ന തൈലം (Dhanwantaram tailam, Ksheerabala tailam) എന്നിവയും ചേർത്ത് നൽകാറുണ്ട്.
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ
-
പിത്തദോഷം കൂടിയവരിൽ ദീർഘകാലം ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധ വേണം.
-
ഗർഭിണികൾക്കും മുലയൂട്ടുന്ന സ്ത്രീകൾക്കും വൈദ്യോപദേശമില്ലാതെ നൽകാൻ പാടില്ല.
-
ഉചിതമായ ആഹാരവിഹാരങ്ങൾ (pathya) പാലിക്കണം.
നിഗമനം
മഹാരസനാദി കഷായം ആയുര്വേദത്തിൽ വാതവികാരങ്ങൾക്കും musculoskeletal രോഗങ്ങൾക്കും ഏറെ ഫലപ്രദമായൊരു ഔഷധയോഗമാണ്. ശരീരത്തിലെ stiffness, pain, swelling എന്നിവ കുറച്ച് ജീവിതഗുണമേന്മ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന ചികിത്സാരൂപമായി ഇന്നും വ്യാപകമായി പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
