भृङ्गराज: - Eclipta Alba / കഞ്ഞുണ്ണി
“भृङ्गराजो भृङ्गरजः मार्करो भृङ्ग एव च
भृङ्गारकः केशराजो भृङ्गारः केशरञ्जनः
भृङ्गराजः कटुस्तिक्तो रूक्षोष्णः कफवातनुत्
केश्यस्त्वच्यः कृमिश्वासकासशोथामयापहृत्
दन्त्यो रसायनो बल्यः कुष्ठनेत्रशिरोऽर्त्तिजित्"
( भा प्र)
गुणाः ।
तिक्तत्वम् ।
उष्णत्वम् ।
चक्षुष्यत्वम् ।
केशरञ्जनत्वम् ।
कफामशोफश्वित्रनाशित्वम् ।
केशराजः , भृङ्गः , पत्तङ्गः ,भृङ्गाह्वः
केश रञ्जनः , पितृप्रियः ,अङ्गारकः ,
केश्यः कुन्तलवर्द्धनः मार्कव:
Eclipta Alba
Eclipta prostrata
Family– Asteraceae
English – False Daisy
Malayalam: കയ്യോന്നി Kayyonni,
കഞ്ഞുണ്ണി Kanjunni
Hindi: भृंगराज , केशराज
Kannada : ಗರುಗGaruga
ಗರುಗದ ಸೊಪ್ಪು Garugada Soppu
Tamil: கரிசிலாங்கண்ணி Karisilanganni
Telugu : గుంటగలగర Guntagalagara
Part used:-
Whole Plant
रसादिगुणा:
Rasa : Tikta Katu
Guna : RukshaTikshna
Virya : Ushna
Vipaka :Katu
Effect on tridoshas :-
balances Kapha and Vata Doshas.
Medicinal uses:
अक्षिरोगहर
दन्त्य
त्वच्य
केश्य
रसायना
कृमिहरा
श्वासहरा
कुष्ठहरा
शोफहरा
पाण्डु हरा
आमहरा
शिरोरुजा
चक्षुष्य
केशरञ्जन
Used in:-
respiratory diseases
fever, hair loss .
to treat liver diseases,
including jaundice,
skin diseases,
wounds and ulcers.
Phytochemical Constituents:-
Bhringaraj being a potent hair vitalizer has a host of bioactive constituents including flavonoids and phytochemicals like ecliptic, wedelolactone, coumestans, polypeptides, polyacetylenes, thiophene derivatives, steroids, sterols like stigmasterol, heptacosanole, hentriacontanol, and triterpenes.
Formulations:-
Kayyanyadi tailam
Neelibhrungadi tailam
Bhringamalakadi tailam
Tekaraja tailam
Shadbindu tailam
Bhringarajasavam
Mahamanjishtadi kwatham
Narasimharasayanam etc.
