भार्गी भृगुभवा पद्मा फञ्जी ब्राह्मणयष्टिका
ब्राह्मण्यङ्गारवल्ली च खरशाकश्च हञ्जिका
भार्गी रूक्षा कटुस्तिक्ता रुच्योष्णा पाचनी लघुः
दीपनी तुवरा गुल्मरक्तनुन्नाशयेद् ध्रुवम्
शोथकासकफश्वासपीनसज्वरमारुतान्
( भा प्र )
भार्गी स्यात् स्वरसे तिक्ता चोष्णा श्वासकफापहा॥
गुल्म ज्वरासृग्वातघ्नी यक्ष्माणं हन्ति पीनसम् ॥
(धन्वन्तरि निघण्टु)
भार्गी कास ज्वरश्वासनाशनी दीपनी परम् ।
(शो.नि)
भार्गी तिक्ता कषायोष्णा दीपनी लघुः ॥
कट्वी रुक्षा ज्वरश्वास कास शोफकफानिलान् ।
पीनसारुचि गुल्मास यक्ष्माणं विनियच्छति ॥
(कै.नि)
भार्गी तु कटुतिक्तोष्णा कासश्वासविनाशिनी ।
शोफव्रणक्रिमिघ्नी च दाह ज्वर निवारिणी॥
(रा.नि)
भृङ्गजा , भारङ्गी , हञ्जिका , ब्राह्मणी,
पद्मा, भार्गी, ब्राह्मणयष्टिका,बर्बर
अङ्गारवल्ली, बालेयशाक, वर्धक ।
Botanical name: Clerodendrum indicum Family: Verbenaceae (Verbena family
English:
Tubeflower
Turk's-Turban
Sky Rocket
Bowing Lady
Malayalam : ചെറുതേക്ക് Cherutek
Hindi: भरंगी Bharangi •
Kannada: ಕಿಱುದೇಗ Kirudega
Tamil: காவலாய் Kavalai
Telugu: ಭರಂಗೀ Bharangi
Part used- Root, leaves
रसादि गुणा:
रसं :तिक्तः कटु
गुण : रूक्ष ,लघु
वीर्य : उष्ण
विपाक: कटु
कफ वात शमनं
Benefits, uses :-
Shwasahara
kaphapaha
Gulmahara
Jvarahara
Vatarakta
Yakshmahara
Peenasa hara
Deepani
Shophahara
Vranashophahara
Krimighna
Dahahara
Bharangi – Clerodendrum serratum is a powerful Ayurvedic herb used in treating allergic rhinitis, asthma, fever and other inflammatory conditions.
Formulations
Bharngi kanadi kashayam
Dhanada nayanadi kashayam
Amritaprasha Ghritam
Agastya rasayanam
Vyakhryadi leham
Ayaskriti etc.