"कपित्थस्तु दधित्थः स्यात्तथा पुष्पफलः स्मृतः
कपिप्रियो दधिफलस्तथा दन्तशठोऽपि च
कपित्थमामं संग्राहि कषायं लघु लेखनम्
पक्वं गुरु तृषाहिक्काशमनं वातपित्तजित्
स्यादम्लं तुवरं कण्ठशोधनं ग्राहि दुर्जरम् "
( भा प्र )
"आमं कपित्थामम्लोष्णां
कफघ्नं ग्राहि वातलम्
दोषत्रयहरं पक्वं मधुराम्लरसं गुरु
आमं कण्ठरुजं कपित्थमधिकं
जिह्वाजडत्वावहं
तद्दोषत्रयवर्धनं विषहरं
सङ्ग्राहकं रोचकम्
पक्वं श्वासवमिश्रमक्लमहरं
हिक्काऽपनोदक्षमं
सर्वं ग्राहि रुचिप्रदं च
कथितं सेव्यं ततः सर्वदा "
(रा नि)
“कपित्थं विषकण्ठ्यघ्नमामं संग्राहि वातलम् मधुराम्लकषायत्वात् सौगन्ध्याच्च रुचिप्रदम्
परिपक्वं सदोषघ्नं विषघ्नं ग्राहि गुर्व्वपि”
( चरकं )
कपित्थ,दधित्थ,पुष्पफल ,
कपिप्रिय ,दधिफल, दन्तशठ ।
आमफलगुणः ।
अम्लत्वम् । उष्णत्वम् ।
कफ- नाशित्वम् । ग्राहित्वम् ।
वायुवर्द्धकत्वम् ।
कण्ठ- रोगजिह्वाधिकजडताकारित्वम् ।
त्रिदोषवर्द्धक- त्वम् ।
विषहरत्वम् । रोचकत्वञ्च ।
पक्वफल- गुणाः ।
दोषत्रयहरत्वम् । मधुराम्लरसत्वम् ।
गुरुत्वम् । श्वासवभिश्रमक्लमहरत्वम् ।
हिक्काप- नोदक्षमत्वम् । ग्राहित्वम् ।
रुचिप्रदत्वम् ।
ततः सर्व्वदा सेव्यम् ।
Limonia acidissima
Family : Rutaceae
Elephant Apple
Wood Apple
Malayalam : വിളാർമരം
( Vilarmaram )
വിളങ്കായ (Vilankaya)
Hindi: कबीट , कैथा फल ।
Kannada : ಬೆಳವಲ , Belavala .
Tamil: கபித்தம் kapittam,
Telugu: కపిత్థము Kapitthhamu
Part used- Fruit, Flower, Root
Properties of Ripened fruit:
Rasa – Madhura ,Amla
Guna – Guru , Snigdha
Veerya – Sheeta
Vipaka – Madhura
Karma – Vatapitta shamana
Unripe fruit –
Balances Kapha Dosha
Increases Vata and Pitta Dosha
Ripe Wood apple fruit:
Guru
Kashaya
Amla
Svadu
relieves hiccups
Tridoshajit
Kandashodhana
Sangrahi
Rochana
Hrudya
Indicated in :–
vomiting
Shwasa
Trushna
Kasa
Mutradosha
Wood apple seeds –
Indicated in –
Garavisha
Kapala Visarpa
leaves – indicated in
Hikka
Chardi
Atisara
Kapitta flowers –
Akhuvisha haratwam
(आखु विषहरत्वम् )
Ayurvedic medicines
containing kapitha:-
Abhayarishtam
Dasamoolarishtam
Kapithashtaka churnam
Nyagrodhadhi churnam etc.
(Yogaratnakaram )
