അമ്ലവേതസോ ഭേദനീയദീപനീയാനുലോമികവാതക ഫപ്രശമനാനാം
अम्ळवेतसो भेदनीयदीपनीयानुलोमिकवातकफप्रशमनानाम् ।
ഭേദനം ദീപനം അനുലോമനം വാതശമനം കഫശമനം എന്നിവയെ ചെയ്യുന്ന ദ്രവ്യങ്ങളിൽ മുഖ്യമാണ് ഞെരിഞ്ഞാമ്പുളി.
Mustarishtam मुस्तारिष्टम्
मुस्तकस्य तुलाद्वन्द्वं चतुर्द्रोणेऽम्बुनः पचेत् ।
पादशेषे रसे तस्मिन् क्षिपेद् गुडतुलात्रयम् ।।
धातकीं षोडशपलां यवानीं विश्वभेषजम् ।
मरिचं देवपुष्पञ्च मेथीं वह्निञ्च जीरकम् ।।
पलयुग्ममितं क्षिप्त्वा रुद्धभाण्डे निधापयेत् ।
संस्थाप्य मासमात्रन्तु ततः संस्रावयेद् भिषक् ।।
अजीर्णमग्निमान्द्यञ्च विसूचीमपि दारुणाम् ।
ग्रहणीं विविधां हन्ति नात्र कार्या विचारणा ।।
( भैषज्यरत्नावली )
മുസ്താരിഷ്ടം
മുസ്തകസ്യ തുലാദ്വന്ദ്വം ചതുർ
ദ്രോണേംബുനഃ പചേൽ
പാദശേഷേ രസേ തസ്മിൻ
ക്ഷിപേദ് ഗുഡതുലാത്രയം
ധാതകീം ഷോഡശപലാം
യവാനീം വിശ്വഭേഷജം
മരിചം ദേവപുഷ്പഞ്ച
മേഥീം വഹ്നിഞ്ച ജീരകം
പലയുഗ്മമിതം ക്ഷിപ്ത്വാ
രുദ്ധഭാണ്ഡേ നിധാപയേൽ
സംസ്ഥാപ്യ മാസമാത്രന്തു
തതഃ സംസ്രാവയേദ് ഭിഷക്
അജീർണ്ണമഗ്നിമാന്ദ്യഞ്ച
വിഷൂചീമപി ദാരുണാം
ഗ്രഹണീം വിവിധാം ഹന്തി
നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ.
