आम्रातकः पीतनश्च मर्कटाम्रः कपीतनः
आम्रातमम्लं वातघ्नं गुरूष्णं रुचिकृत्सरम्
पक्वन्तु तुवरं स्वादु रसे पाके हिमं स्मृतम्
तर्पणं श्लेष्मलं स्निग्धं वृष्यं विष्टम्भि बृंहणम्
गुरु बल्यं मरुत्पित्तक्षतदाहक्षयास्रजित् ।
( भा प्र )
आम्रातमम्लं वातघ्नं रुच्यं पित्तकफास्रकृत् |
सरं गुरूष्णं पक्वं तु स्वादुपाकरसं हिमम् |
तर्पणं श्लेष्मलं स्निग्धं वृष्य विष्टम्भि बृहणम्।
गुरु बल्यं मरुत्पित्तदाहक्षतक्षयास्रजित् |
आम्रातकप्रवालं तु ग्राहि दीपनरोचनम् |
( कै.नि)
आम्रातकफलं वृष्यं पित्तास्रकफवह्रिकृत् |
शीतं कषायं मधुरं किञ्चिन्मारुतकृद्गुरु |
(ध.नि.)
आम्रातकं कषायाम्लमामहृत्कण्ठहर्षणम् |
पक्वन्तु मधुराम्लाढ्यं स्निग्धं पित्तकफापहम्|
(रा.नि)
आम्रातकफलं वृष्यं सस्नेहं श्लेष्मवर्द्धनं ।
( सुश्रुतः )
आम्रातकः, पीतनः , कपीतनः , मर्कटाम्रः
Spondias Mangifera
Spondias pinnata
Family: Anacardiaceae
The hog plum.
wild mango
Malayalam: അമ്പഴം Ambazham
Hindi: अम्बाड़ा
Kannada: ಅಂಬಟೆ Ambate
Tamil: கிஞ்சம் kincam
Telugu: అడవిమామిడి adavimamidi
Konkani: Ambade
Tulu : Ambade
Part used- Root, Bark, Leaf , Fruit ,Seed .
Medicinal properties of Hog plum:
Rasa – Amla , Madhura
Guna – Guru , Snigdha
Veerya – Sheeta
Vipaka – Madhura
Karma – Vatapitta shamana
Benefits and indications of Amrataka:
Unripe wild mango:-
Vataghna
Ruchya
Sara
Guru
Ushna
Ripe wild mango:-
Sheeta
Madhura
Tarpana
Shleshmala
Snigdha
Vrushya
Vishtambhi
Brumhana
Guru
Balya
Balances Vata and Pitta Dosha
Indicated in
Daha
Kshata
Kshaya
Asra
Seed of Jangli aam:-
Grahi
Deepana
Rochana
Amrataka- Spondias pinnata is a plant mentioned in Ayurveda for the treatment of diarrhea, irregular menstruation, anorexia, indigestion and nausea.