मेषशृङ्गी विषाणी स्यान्मेषवल्लयजशृङ्गिका
मेषशृङ्गी रसे तिक्ता वातला श्वासकासहृत्
रूक्षा पाके कटुस्तिक्ता व्रणश्लेष्माक्षिशूलनुत्
मेषशृङ्गीफलं तिक्तं कुष्ठमेहकफप्रणुत्
दीपनं स्त्रंसनं कासकृमिव्रणविषापहम्।
( भा प्र )
शृङ्गिका तुवरा तिक्ता दाहपित्तकफास्रहा |
निहन्ति तिमिरश्वासकासव्रणविषकृमीन् ||
मेषशृङ्गीफलं तिक्तं कुष्ठमेहकफप्रणुत् |
दीपनं संसनं चैव कृमिदोषनिबर्हणम् ||
( कै.नि )
अजशृङ्गी हिमा स्वादुः शोफतृष्णावमीर्जयेत् |
चक्षुष्या श्वासहृद्रोगविषकासार्तिकुष्ठनुत् ।
( ध.नि.)
चक्षुष्या श्वासहृद्रोगविषकासार्तिकुष्ठजित् ||
अजशृङ्गीफलं तिक्तं कटूष्णं कफवातजित् |
जठरानलकृत् हृद्यं रुचिरं लवणाम्लकम् |
( रा.नि )
मेषशृङ्गी रक्तपितहरा बल्या रसायनम् ||
पामाकुष्ठापहा शीता भक्षणात् केशरञ्जनी |
( सो नि )
पर्य्याय नामानि:-
शृङ्गी कर्कटशृङ्गी स्यात्
कुलीरञ्च विषाणिका ।
अजशृङ्गी च रक्ता च
कर्कटाख्या च कीर्त्तिता ।
( भा प्र )
मेषशृङ्गी ,विषाणी , विषाणिका ,
मेषवल्लि , अजशृङ्गिका, शृङ्गिका ।
Gymnema sylvestre
Family- Asclepiadaceae
periploca of the woods
Gurmar
Cowplant
Malayalam :ചക്കരക്കൊല്ലി
chakkarakkolli .
ആട്ടുകൊട്ടാപ്പാല
Aattukottappala
Hindi: गुड़मार
Kannada: ಮಧುನಾಶಿನಿ
madhunashini
Tamil: சிறுகுறிஞ்சா Sirukurinjan
Telugu: :పొడపత్రి podapatri
Useful part : Whole plant
Properties:
Rasa – Kashaya , Tikta
Guna – Laghu , Ruksha
Veerya – Ushna
Vipaka – Katu
Karma – Kapha vata shamana.
गुणा : :-
चक्षुष्या
दाह
शोफ
तृष्ण
छर्दि
श्वास
हृद्रोग
विष
कास
कुष्ठ
व्रण
रक्तपित्त
पामा
केशरञ्जनी
फल गुणा :-
तिक्तं
कुष्ठमेहकफप्रणुत्
दीपनं
स्त्रंसनं
कासकृमिव्रणविषापहम्
Gymnema sylvestre possesses several medicinal properties such as anti-diabetic, diuretic, anti-obesity, laxative, digestive stimulant, anti-microbial, anti-hypercholesterolemia, liver-protective, sweet-suppressing activity and aphrodisiac.
Formulations :-
Ayaskriti
Varanadi kasahyam
Varanadi ghritham
Mahakalyanaka ghritham etc .
