शरपुङ्खः प्लीहशत्रुर्नीलीवृक्षाकृतिश्च सः
शरपुङ्खो यकृत्प्लीहगुल्मव्रणविषापहः
तिक्तः कषायः कासास्रश्वासज्वरहरो लघुः।
(भावप्रकाशः )
शरपुङ्खा
नीलीवृक्षाकृतिवृक्षविशेषः ।
पर्य्यायः ।
काण्डपुङ्खा , बाण- पुङ्खा , इषुपुङ्खिका , शायकपुङ्खा ।
Tephrosia purpurea
Family: Fabaceae
Fish poison.
wild indigo.
Malayalam : കൊഴിഞ്ഞൽ
Kozhinjal
Hindi: शरफोका
Tamil: kavali,
Kannada: Empali
Telugu : Vempali Chettu
Part used: Root, Kshara (alkali powder preparation) of whole plant
Properties: :-
Rasa – Tikta , Kashaya
Guna – Laghu , Rooksha , Teekshna .
Veerya - ushna
Vipaka – Katu
Effect on Tridosha – balances Kapha and Vata.
गुणाः :-
कृमि- वातरुजापहत्वम् , यकृद्रॊग हरा ,
प्लीहामयनाशनम् , गुल्महरं , व्रणघ्न ,
विषापहः , कासहरा , अस्रविकारजित्
श्वासध्न: , ज्वरहर ।
Sharapunkha is a famous Ayurvedic herb used in liver cirrhosis and splenomegaly .
