ഈ യോഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം തന്നെ വാത-കഫ രോഗങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കാൻ ആയുർവേദത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ദശമൂലമാണ്. ബൃഹത് പഞ്ചമൂലങ്ങളായ കൂവളം, മുഞ്ഞ, പലകപ്പയ്യാനി, പാതിരി, കുമിഴ് എന്നിവയും ലഘു പഞ്ചമൂലങ്ങളായ ഓരില, മൂവില, ചെറുവഴുതിന, കണ്ടകാരി, ഞെരിഞ്ഞിൽ എന്നിവയുമാണ് ഈ പത്ത് വേരുകൾ. ആധുനിക ഫൈറ്റോകെമിസ്ട്രി പ്രകാരം ഈ പത്ത് വേരുകളിലും ശക്തമായ ഫ്ലേവനോയ്ഡുകൾ, ആൽക്കലോയിഡുകൾ, ഗ്ലൈക്കോസൈഡുകൾ, പ്ലാന്റ് സ്റ്റെറോളുകൾ എന്നിവ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. മനുഷ്യശരീരത്തിൽ നീർക്കെട്ട് (Inflammation) ഉണ്ടാക്കുന്ന COX-2, LOX എന്നീ എൻസൈമുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ തടയാൻ ദശമൂലത്തിന് സവിശേഷമായ കഴിവുണ്ട്.
കൂടാതെ, ഇതിലെ കണ്ടകാരി ശ്വാസകോശനാളിയെ വികസിപ്പിക്കാനും (Bronchodilator), ഞെരിഞ്ഞിൽ ശരീരത്തിലെ വിഷാംശങ്ങളെ മൂത്രത്തിലൂടെ പുറന്തള്ളാനും സഹായിക്കുന്നു. കേന്ദ്ര നാഡീവ്യവസ്ഥയിലും പ്രവർത്തിച്ച് നാഡീവ്യൂഹങ്ങളെ ശാന്തമാക്കുന്നതിലൂടെ (Neuroprotective) മികച്ച ഒരു വേദനസംഹാരിയായി ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
വായുമുട്ടൽ (ആസ്ത്മ), വാതികകാസം (വരണ്ടതും ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്നതുമായ ചുമ) എന്നിവയ്ക്ക് ഈ യോഗം ഉത്തമമാണെന്ന് വൈദ്യമനോരമ എടുത്തു പറയുന്നുണ്ട്. ദശമൂലത്തിലെ കണ്ടകാരിക്ക് പുറമെ ഇതിന് പ്രധാന കാരണം ആടലോടകമാണ്.
ആടലോടകത്തിന്റെ വേരുകളിലും ഇലകളിലും അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന 'വാസിസിൻ' (Vasicine), 'വാസിസിനോൺ' (Vasicinone) എന്നീ ആൽക്കലോയിഡുകൾ ശ്വാസനാളത്തെ വികസിപ്പിക്കാനും, കട്ടി കൂടിയ കഫത്തെ അലിയിച്ച് പുറത്ത് കളയാനും (Mucolytic) കഴിവുള്ള അതിശക്തമായ ഘടകങ്ങളാണ്.
ത്രികടുവിന്റെ കഫം പുറന്തള്ളാനുള്ള കഴിവും കൂടി ചേരുമ്പോൾ ശ്വാസകോശത്തിലേക്കുള്ള വായുസഞ്ചാരം സുഗമമാകുന്നു. ഇതിനുപുറമെ, ത്രികടുവിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ജിഞ്ചറോളും പിപ്പെറിനും മരുന്നുകളുടെ ജൈവലഭ്യത (Bioavailability) വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, ദശമൂലത്തിൽ നിന്നും ആടലോടകത്തിൽ നിന്നുമുള്ള ആൽക്കലോയിഡുകൾ കുടലിൽ നിന്നും കരളിൽ നിന്നും വളരെ വേഗത്തിൽ രക്തത്തിലേക്ക് ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പാർശ്വവേദന, പുറത്തുവേദന, നട്ടെല്ലിനുവേദന, തലവേദന, തോളിനു വേദന എന്നീ അവസ്ഥകളിൽ ഈ കഷായം ഫലപ്രദമാകുന്നത് ദശമൂലത്തിന്റെ ആന്റി-ഇൻഫ്ലമേറ്ററി, അനൽജെസിക് ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടാണ്. വാതപ്രകോപം മൂലം പെരിഫറൽ ഞരമ്പുകൾക്കുണ്ടാകുന്ന അസ്വസ്ഥതകളെ (Neuropathic pain) ശാന്തമാക്കുന്നതിനോടൊപ്പം ചുക്കിലെ ജിഞ്ചറോൾ പേശികളുടെ കോച്ചിപ്പിടുത്തം (Muscle spasm) മാറ്റാനും സഹായിക്കുന്നു.
കഷായം ആറിയ ശേഷം മാത്രം തേൻ മേമ്പൊടിയായി ചേർത്ത് കഴിക്കാനാണ് വൈദ്യമനോരമ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്. ചൂടാക്കുമ്പോൾ തേനിലെ ഗുണകരമായ എൻസൈമുകൾ നശിക്കുകയും വിഷാംശമുള്ള എച്ച്.എം.എഫ് (Hydroxymethylfurfural) രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യും എന്ന ആധുനിക ശാസ്ത്രതത്വം ഇവിടെ വളരെ പ്രസക്തമാണ്.
തൊണ്ടയിലെ അസ്വസ്ഥതകൾ പെട്ടെന്ന് ശമിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിലുപരി, കഷായത്തിലെ ഔഷധ വീര്യങ്ങളെ ശരീരകോശങ്ങളിലേക്ക് വേഗത്തിൽ എത്തിക്കാനുള്ള ഒരു മികച്ച മാധ്യമമായി (യോഗവാഹി) തേൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ, ശ്വാസകോശ-അസ്ഥി-പേശീ വ്യവസ്ഥകളെ ഒരേസമയം സംരക്ഷിക്കുന്ന തികച്ചും ശാസ്ത്രീയവും യുക്തിഭദ്രവുമായ ഒരു ഔഷധമാണ് ദശമൂലകടുത്രയാദി കഷായം.
ഡോ.പൗസ് പൗലോസ്
(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)