पटोला - പടോലം
"पटोलसप्तलारिष्टशार्ङ्गेष्टावल्गुजाऽमृताः॥
वेत्राग्रबृहतीवासाकुन्तलीतिलपर्णिकाः।
मण्डूकपर्णीकर्कोटकारवेल्लकपर्पटाः॥
नाडीकलायगोजिह्वावार्ताकं वनतिक्तकम्।
करीरं कुलकं नन्दी कुचैला शकुलादनी
कटिल्लं केम्बुकं शीतं सकोशातककर्कशम्।
तिक्तं पाके कटु ग्राहि वातलं कफपित्तजित् " ।
(अ ह्र सू स्था ; अ स्व वि )
पटोलादीनि कर्कशान्त्यानि ,
शीतविर्याणि तिक्तानि पाके कटूनि ग्राहीणि वातलानि कफपित्तघ्नानि च।
पटोला ।
सप्तला-सातला।
अरिष्टो-निम्बः।
शार्ङ्गेष्टा-अङ्गारवल्लिका।
अवल्गुजो-बाकुची।
अमृता-गुडूची।
वेत्रो-वंशसदृशः, तस्याग्रम्।
वासा-वृषः।
कुन्तली : सूक्ष्मतिलजातिः।
तिलपर्णी-बदरकः।
मण्डुकपर्णीं-मण्डूकी, आदित्यवल्ली। कर्कोटकारवेल्लकेपुनः प्रथिते एव।
पर्पटः-शीतप्रियाख्यः।
नाडीकलायं-सकुलाक्षकः सुवर्चलाभेदः।
गोजिह्वा-गोधूमिका ।
"गोधूमिका तु गोजिह्वा गोजी क्रोष्टुकमूलिका।" वनतिक्तकं-वत्सकः।
कुलकं-काकतिन्दुकः।
नन्दी-जयवृक्षश्चशब्दितः।
कुचैला-पाठा।
शकुलादनी-कटुका।
कटिल्लं-दीर्घपत्रा वर्षाभूः।
कोशातकोघण्टोलिः।
कर्कशः-कम्पिल्लकः।
"പടോലസപ്തലാരിഷ്ട
ശാർങ്ങ്ഗേഷ്ടാവൽഗുജാऽമൃതാ:
വേത്രാഗ്രബൃഹതീവാശാ
കുന്തളീ തിലപർണികാഃ ।
മണ്ഡൂകപർണീകർക്കോട
കാരവേല്ലകപർപ്പട:
നാളീകളായം ഗോജിഹ്വാ
വാർത്താകം വനതിക്തകം.
കരീരം കുലകം നന്ദീ
കുചൈലാ ശകുലാദനി
കടില്ലം കെംബുകം ശീതം
സകോശാതകകർക്കശം
തിക്തം പാകെ കടു ഗ്രാഹീ
വാതളം കഫപിത്തജിത് "॥
( അ ഹൃ സൂ സ്ഥാ ; അ സ്വ വി )
പടോലം തുടങ്ങി കർക്കശം വരെയുള്ള ശാകങ്ങൾ ശീതമാണ് . തിക്തമാണ് . വിപാകത്തിൽ കടുവാണ് . ഗ്രാഹിയാണ് .
വാതത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കും . കഫപിത്തങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കും
पटोलं
" हृद्यं पटोलं कृमिनुत् स्वादुपाकं रुचिप्रदम् "।
Patolam is हृद्यं , कृमिहरं , स्वादुपाकं and रुचिप्रदं।
പടോലം
" ഹൃദ്യം പടോലം കൃമിനുത്
സ്വാദു പാകം രുചിപ്രദം".
പടവലം ഹൃദ്യവും കൃമിഹരവും വിപാകത്തിൽ മധുരവും രുചിയെ ഉണ്ടാക്കുന്നതുമാണ് .
