कालानुसार्यं तगरं कुटिलं नहुषं नतं ।
अपरं पिण्डतगरं दण्डहस्ती च बर्हिणं ।
तगरद्वयमुष्णं स्यात्स्वादु स्निग्धं लघु स्मृतं
विषापस्मारशूलाक्षिरोगदोषत्रयापहं ।
( भा प्र)
तगरं कटुकं तीक्तं कटुपाकरसं लघु।
स्निग्धोष्णा तुवरं भूतमदापस्मारनाशनम्
विषचक्षु:शिरोरोगरक्तदोषामयापहम्।।
(कै.नि.)
तगरं शीतलं तिक्तं दृष्टिदोषविनाशनम्।
विषार्तिशमनं पथ्यं भूतोन्मादभयापहम् ।।
( रा.नि.)
तगरं , नतं ,कालानुसारि , कुटिलं ,
नहुषं , पिण्डतगरं ,दण्डहस्ती ,बर्हिणं ।
Valeriana Jatamansi
valeriana wallichii
Family :Valerianaceae
Indian Valerian
Malayalam:
തകരം Takaram
Hindi - तगर
Tamil – Takarai
Kannada- Tagara
Telugu- Tagara
Part used- Root
Properties:-
Rasa – Kashaya , Katu , Tikta
Guna – Snigdha , Laghu
Veerya – Ushna
Vipaka – Katu
Karma - Tridoshahara
Benefits:
विषघ्न , त्रिदोषहरा , रक्तदोषहरा
मानसदोषहरा , वेदनास्थापन , व्रणरोपण ,
चक्षुष्य , भूतमदापस्मारनाशनम् ।
Ayurvedic medicines containing Tagara:
Bhadradarvadi kashayam
Devadarvarishtam
Pippalyasavam
Vilwadi gulika
Himasagara tailam etc.
अभाव द्रव्य: - कुष्ठम् ।
