ഹിംഗുനിര്യാസ : ഛേദനീയപാചനീ യാനുലോമികവാതകഫപ്രശമനാനാം
ഛേദനം പാചനം അനുലോമനം വാതശമനം കഫശമനം എന്നിവ ചെയ്യുന്ന ദ്രവ്യങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമാണ് പെരുങ്കായം '
हिङ्गुनिर्यासः च्छेदनीयपाचनीयानुलोमिकवातकफप्रशमनानाम् ॥
Kanakasavam कनकासवम्
संक्षुद्य कनकं शाखामूलपत्रफलैः सह ।
ततश्चतुष्पलं ग्राह्यं वृषमूलत्वचस्तथा ।।
मधूकं मागधी व्याघ्री केसरं विश्वभेषजम् ।
भारङ्गीं तालीसपत्रञ्च सञ्चूर्ण्यैषां पलद्वयम् ।।
संगृह्य धातकीप्रस्थं द्राक्षायाः पलविंशतिम् ।
जलद्रोणद्वयं दत्त्वा शर्करायास्तुलां तथा ।।
क्षौद्रस्यार्धतुलाञ्चापि सर्वं सम्मिश्र्य यत्नतः ।
भाण्डे निक्षिप्य चावृत्य निदध्यान्मासमात्रकम् ।।
निहन्ति निखिलान् श्वासान् कासं यक्ष्माणमेव च ।
क्षतक्षीणं ज्वरं जीर्णं रक्तपित्तमुरः क्षतम् ।।
(भैषज्यरत्नावली )
*കനകാസവം*
സംക്ഷുദ്യ കനകം ശാഖാ
മൂലപത്രഫലൈ: സഹ
തതശ്ചതുഷ്പലം ഗ്രാഹ്യം
വൃഷമൂലത്വചസ്തഥാ
മധൂകം മാഗധീ വ്യാഘ്രീ
കേസരം വിശ്വഭേഷജം
ഭാർങ്ഗീം താലീസപത്രം ച
സഞ്ചൂർണ്യൈഷാം പലദ്വയം
സംഗൃഹ്യ ധാതകീപ്രസ്ഥം
ദ്രാക്ഷായാ: പലവിംശതിം
ജലദ്രോണദ്വയം ദത്വാ
ശർക്കരയാസ്തുലാം തഥാ
ക്ഷൌദ്രസ്യാർദ്ധതുലാം
ചാപി സർവം സമ്മിശ്ര്യ യത്നത:
ഭാണ്ഡേ നിക്ഷിപ്യ ചാവൃത്യ നിദദ്ധ്യാന്മാസമാത്രകം
നിഹന്തി നിഖിലാൻ ശ്വാസാൻ
കാസം യക്ഷ്മാണമേവ ച
ക്ഷതക്ഷീണം ജ്വരം ജീർണ്ണം
രക്തപിത്തമുര:ക്ഷതം .
