ശരിയായ മനോഭാവത്തോടെയും മുന്നോട്ട് പോയാൽ

ജീവിതത്തിൽ പലപ്പോഴും കൃത്യമായ ലക്ഷ്യങ്ങളും അത് നേടിയെടുക്കാനുള്ള അറിവും ഉണ്ടായിട്ടും, നാളത്തേക്ക് കാര്യങ്ങൾ മാറ്റിവെക്കുന്ന ശീലം നമ്മളിൽ പലർക്കുമുണ്ട്. "നാളെ മുതൽ ഞാൻ മാറും", "നാളെ മുതൽ കൃത്യമായി പഠിച്ചു തുടങ്ങും" എന്നൊക്കെയുള്ള ഉറപ്പുകൾ പലപ്പോഴും ആ ദിവസത്തിനപ്പുറം പോകാറില്ല. എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടതെന്നും, അത് ചെയ്യാതിരുന്നാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭവിഷ്യത്തുകൾ എന്താണെന്നും വ്യക്തമായി അറിഞ്ഞിട്ടും നാം പല ജോലികളും മാറ്റിവെക്കുന്നു. കേവലം ഒരു അലസത എന്നതിലുപരി, മനഃശാസ്ത്രത്തിലും തത്വചിന്തയിലും ഈ പ്രത്യേക മാനസികാവസ്ഥയെ 'അക്രാസിയ' (Akrasia) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. 

സ്വന്തം യുക്തിക്കും താല്പര്യങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ ഒരുതരം നിസ്സഹായമായ അവസ്ഥയാണിത്. മടിയുള്ള ഒരു വ്യക്തി താൻ ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ പൂർണ്ണ തൃപ്തനായിരിക്കും; എന്നാൽ അക്രാസിയ അനുഭവിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തി ഉള്ളിൽ കടുത്ത മാനസിക സംഘർഷവും കുറ്റബോധവും അനുഭവിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യന്റെ യുക്തിസഹമായ ചിന്തകളും പെട്ടെന്നുള്ള വൈകാരികമായ ആഗ്രഹങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഒരു വലിയ ആത്മസംഘർഷമാണ്.

മനുഷ്യ മസ്തിഷ്കം പരിണാമപരമായി തന്നെ 'പ്രസന്റ് ബയസ്' (Present Bias) എന്ന രീതിയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതായത്, ഭാവിയിൽ ലഭിക്കാൻ പോകുന്ന വലിയൊരു വിജയത്തേക്കാൾ, നിലവിൽ ലഭ്യമാകുന്ന ചെറിയ സുഖങ്ങൾക്ക് തലച്ചോറ് കൂടുതൽ മുൻഗണന നൽകുന്നു. ഒരു ദീർഘകാല ലക്ഷ്യത്തിനായി പ്രയത്നിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ഡോപ്പമിൻ (Dopamine) ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാൻ സോഷ്യൽ മീഡിയ സ്ക്രോളിംഗ് പോലുള്ളവയ്ക്ക് കഴിയുന്നു. കൂടാതെ, കാര്യങ്ങൾ തികഞ്ഞ രീതിയിൽ ചെയ്യണമെന്ന അമിതമായ ആഗ്രഹവും (Perfectionism), പരാജയപ്പെടുമോ എന്ന അദൃശ്യമായ ഭയവും നമ്മെ കാര്യങ്ങൾ മാറ്റിവെക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. 

ഇത്തരം ഭയങ്ങളിൽ നിന്ന് താൽക്കാലികമായി ഒളിച്ചോടാൻ മനസ്സ് കണ്ടെത്തുന്ന എളുപ്പവഴിയാണ് ഈ മാറ്റിവെക്കൽ. ഈയൊരു കെണിയിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ കേവലം ഉപദേശങ്ങൾ കൊണ്ടോ താൽക്കാലികമായ പ്രചോദനം കൊണ്ടോ സാധിക്കില്ല; മറിച്ച്, മനസ്സിന്റെ ഈ പ്രവർത്തന രീതികളെ ശാസ്ത്രീയമായി തന്നെ മനസ്സിലാക്കി നേരിടേണ്ടതുണ്ട്.

അക്രാസിയയെ തോൽപ്പിക്കാൻ പ്രായോഗികമായ ചില ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് 'യുലീസസ് കരാർ' (Ulysses Pact). ഭാവിയിൽ നിങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുന്ന അവസ്ഥ വരുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ, ബുദ്ധി ശരിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സമയത്ത് പ്രലോഭനങ്ങളുടെ വഴി മുൻകൂട്ടി അടച്ചുപൂട്ടുക എന്നതാണ് ഈ തന്ത്രം. ഒരു സുപ്രധാന ജോലി ചെയ്യാനിരിക്കുമ്പോൾ മൊബൈൽ ഫോൺ ശ്രദ്ധ തിരിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണെങ്കിൽ, അത് മറ്റൊരു മുറിയിൽ വെക്കുകയോ ഓഫാക്കി വെക്കുകയോ ചെയ്യുക. രണ്ടാമതായി, നല്ല ശീലങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താൻ എളുപ്പമുള്ള സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും മോശം ശീലങ്ങളിലേക്കുള്ള തടസ്സങ്ങൾ (Friction) വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക. 

ഇതിനൊപ്പം ചേർക്കാവുന്ന ഒന്നാണ് 'അഞ്ച് സെക്കൻഡ് നിയമം'. ഒരു കാര്യം ചെയ്യാൻ മടി തോന്നുമ്പോൾ മനസ്സിൽ അഞ്ച് മുതൽ ഒന്ന് വരെ താഴേക്ക് എണ്ണുകയും, ഒന്ന് എത്തുമ്പോൾ തന്നെ മറ്റൊന്നും ചിന്തിക്കാതെ ആ ജോലിയിലേക്ക് കടക്കുകയും ചെയ്യുക. ഇത് തലച്ചോറിലെ യുക്തിസഹമായി ചിന്തിക്കുന്ന ഭാഗത്തെ ഉണർത്തുകയും, മാറ്റിവെക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന വികാരങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

പുറമെ നിന്നുള്ള മാറ്റങ്ങൾക്കപ്പുറം, ഈ ശീലത്തെ പൂർണ്ണമായി മറികടക്കാൻ നമ്മുടെ ആന്തരിക വ്യക്തിത്വം (Identity) തന്നെ മാറേണ്ടതുണ്ട്. 

മാറാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരു മടിയനായി സ്വയം കാണുന്നതിന് പകരം, തികഞ്ഞ ലക്ഷ്യബോധമുള്ള ഒരു വ്യക്തിയാണ് താനെന്ന് ആത്മാർത്ഥമായി വിശ്വസിക്കുകയും അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുക. വലിയ ലക്ഷ്യങ്ങളെ കണ്ട് ഭയക്കാതിരിക്കാൻ അവയെ ചെറിയ ഭാഗങ്ങളാക്കി മാറ്റി 'കുഞ്ഞുവിജയങ്ങൾ' (Micro-victories) സ്വന്തമാക്കുന്നത് ആത്മവിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കും. ഒപ്പം, ലക്ഷ്യങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി വിശ്വസിക്കുന്ന ഒരാളുമായി പങ്കുവെച്ച് അവരെ ഒരു അക്കൗണ്ടബിലിറ്റി പാർട്ണർ (Accountability Partner) ആക്കുന്നതും നമ്മെ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളവരാക്കും. 

അക്രാസിയ എന്നത് സമയപരിപാലനത്തിന്റെ പരാജയമല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം വികാരങ്ങളെയും മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്തതിന്റെ പ്രശ്നമാണ്. നാം ഒരു കാര്യം മാറ്റിവെക്കുമ്പോൾ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നത് കേവലം സമയമല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ സ്വന്തം ജീവിതത്തെ തന്നെയാണ്. കാര്യങ്ങൾ മാറ്റിവെക്കുമ്പോൾ സ്വയം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നത് ഒഴിവാക്കി, ചെറിയ വീഴ്ചകളിൽ തളരാതെ സ്ഥിരതയോടെയും ശരിയായ മനോഭാവത്തോടെയും മുന്നോട്ട് പോയാൽ മാത്രമേ ഈ മാനസിക സംഘർഷങ്ങളെ മറികടക്കാൻ കഴിയുകയുള്ളൂ.

ഡോ.പൗസ് പൗലോസ് 

(അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ)